Ιωάννης Παναγιωτούλιας
Δύσκολα μπορεί κανείς να φανταστεί σήμερα ότι η περιοχή γύρω και δίπλα από τις βιομηχανικές εγκαταστάσεις και τις δεξαμενές των πρώην ΕΛΠΕ και ΠΥΡΚΑΛ, στην Ελευσίνα, ήταν κάποτε ένας τόπος γεμάτος νερό, ζωή και ανθρώπινη δραστηριότητα.
Στην άκρη του χωματόδρομου υπήρχε ένα πηγάδι με άφθονο νερό, το οποίο έτρεχε ασταμάτητα προς τη θάλασσα. Στην πορεία του σχηματιζόταν ένα μικρό ρυάκι πνιγμένο στις λυγαριές και τα ψαθιά, γεμάτο βατράχια και ήχους της φύσης. Το νερό κατέληγε σε μια μικρή λιμνούλα με γλυφό νερό κοντά στην ακτή και από αυτή τη βλύση πήρε το όνομά της η περιοχή Βλύχα.
Μετά την ανηφοριά ο δρόμος κατηφόριζε προς καλλιεργημένα χωράφια που έφταναν σχεδόν μέχρι τη θάλασσα. Εκεί απλωνόταν η «Μακρυά άμμος», μια μεγάλη και ήρεμη παραλία με ψιλή άμμο, αγαπημένος τόπος για τους κατοίκους της περιοχής, αλλά και προορισμός για Αθηναίους παραθεριστές που έρχονταν για μπάνιο και ξεκούραση.
Στην ανατολική πλευρά του λόφου, ανάμεσα σε βούρλα και αρμυρίκια, λειτουργούσε το γνωστό «πλυντήριο της Βλύχας». Γυναίκες από τα γύρω χωριά συγκεντρώνονταν εκεί για να πλύνουν τα βαριά μάλλινα σκεπάσματα και τα στρωσίδια τους πάνω σε μεγάλες επίπεδες πέτρες μέσα στη θάλασσα, μετατρέποντας το σημείο σε έναν μικρό καθημερινό τόπο συνάντησης και επικοινωνίας.
Λίγο δυτικότερα βρισκόταν η παραλία που αργότερα ονομάστηκε «Ελευσίνια», από το παραλιακό κέντρο που λειτούργησε εκεί από τη δεκαετία του 30. Μαζί με άλλα παραθαλάσσια κέντρα, η περιοχή αποτέλεσε για χρόνια σημείο διασκέδασης και ξεκούρασης, όχι μόνο το καλοκαίρι αλλά και τους χειμερινούς μήνες.
Όλα αυτά ανήκουν πια σε μια Ελευσίνα που χάθηκε πριν από δεκαετίες. Οι μικρές λιμνούλες, τα χωράφια, οι αμμουδιές και οι τόποι συνάντησης των ανθρώπων έδωσαν τη θέση τους στη βαριά βιομηχανία και στην αλλοίωση του τοπίου.
Όμως σήμερα στον 21ο αιώνα, δεν μπορούμε να συνεχίζουμε να μιλάμε μόνο για ανάπτυξη χωρίς μνήμη και χωρίς μέτρο. Η Ελευσίνα αξίζει να ξαναβρεί την ισορροπία της. Η εποχή της καταστροφής πρέπει να κλείσει οριστικά και τη θέση της να πάρει η αποκατάσταση, η προστασία του περιβάλλοντος και η επανασύνδεση της πόλης με τη θάλασσα και την ιστορία της.
