Χρυσόστομος Τσιτσώνης

Gentrification – ιστορική αναδρομή

Η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου υπήρξε ένα «μεγαλοπρεπές» όνειρο. Με προεκτάσεις και trendy όνομα: Re-Think Athens… Είναι ενδιαφέρον το γεγονός ότι το μακρινό 2010, κάποιοι κρατικοί αξιωματούχοι του Γεωργίου Παπανδρέου του μικρού, συνέλαβαν, συνεπικουρούμενη με την απαραίτητη μιντιακή προβολή, την ιδέα ότι αυτή η μεσανατολική πόλη χρειαζόταν μια ακόμα ramblas – πέρα απ’ αυτήν που είχε ήδη, στην Διονυσίου Αρεοπαγίτου. Όμως αυτό είναι το δομικό πρόβλημα της Αθήνας, από τότε που την διάλεξαν για πρωτεύουσα, οπότε και μπορούσε ο κάθε πλούσιος ενδιαφερόμενος να αγοράσει φτηνό οικόπεδο για να κτίσει το μέγαρό του: πάσχει από υπερπροσφορά “οραματιστών” πολεοδομίας…

Εν πάση περιπτώσει, το “ίδρυμα Ωνάση” δέχτηκε να χρηματοδοτήσει την συγκεκριμένη μελέτη τότε, στις αρχές της δεκαετίας του ‘10. Πέρα απ’ την πεζοδρόμηση, θα αντιστρεφόταν η ροή της κυκλοφορίας στην Ακαδημίας, και θα προεκτεινόταν μέσω Πανεπιστημίου η γραμμή του τραμ: θα έφτανε στη διασταύρωση με την Πατησίων, θα έστριβε δεξιά και θα συνέχιζε ως την διασταύρωση με την Αλεξάνδρας (πλατεία Αιγύπτου). Η “πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου” ήταν ένα συμπαγές σχέδιο gentrification του κέντρου, που θα ανέβαζε κατακόρυφα τις τιμές των ακινήτων και θα άλλαζε ριζικά τις χρήσεις, όχι μόνο πάνω στον «άξονα» αλλά σε μεγάλο βάθος / πλάτος, ειδικά προς την μεριά των Εξαρχείων και του Κολωνακίου, φτιάχνοντας μια μεγάλη, ενιαία διασκεδασούπολη υψηλού επιπέδου απ’ την Αλεξάνδρας ως το Γκαζοχώρι και το Μεταξουργείο.

Για χάρη αυτού του project, εκτός απ’ την μελέτη, έγιναν πράματα και θάματα: ο τότε υπ.δημοσίας τάξης Χρήστος Παπουτσής «καθάρισε» δύο καταλήψεις, είτε μέσα είτε στην ευρύτερη ακτίνα της «αναβαθμιζόμενης περιοχής» (Villa Amalias και Σκαραμαγκά), ενώ στις 12 Φεβρουαρίου του 2012, έγινε ένα τρελό πάρτυ real estate: εμπρησμοί σε πολλά και διάφορα μεγάλα κτίρια στη ζώνη αναβάθμισης! (Ξεχάστηκαν ήδη, ε;). Τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες, πολλά από αυτά άλλαξαν ιδιοκτήτες ή έγινε προσπάθεια, ασφαλιστικές πλήρωσαν τεράστια ποσά για ανακαινίσεις ή έτσι φάνηκε, μετοχές μυστήριων εταιρειών χαρτοφυλακίου real estate που εξειδικεύονται σε τέτοια κόλπα, ανέβηκαν ή έπεσαν σε διάφορα χρηματιστήρια του πλανήτη, ξεπλύθηκαν ή ετοιμάστηκαν για ξέπλυμα καλά ποσά κι άλλα όμορφα και ωραία…

Για την πραγματοποίηση, όμως, αυτού του τόσο σπουδαίου έργου, χρειαζόταν και κάτι ακόμα: η χρηματοδότηση της Ε.Ε.! Η «πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου» (μαζί με την ανάπλαση του Φαληρικού Όρμου) εντάχτηκαν στα προτεινόμενα για ΕΣΠΑ της περιόδου 2014 – 2020. Σε μια εποχή που η καταραμένη Ε.Ε., για να βοηθήσει το ελλαδιστάν, έβαζε όχι το 45% ή το 60% των χρημάτων για έργα υποδομής, αλλά το 90% και το 95%. Το μεγάλο πάρτυ για το gentrification της Αθήνας στηριζόταν στο ότι θα κεράσει η Ε.Ε. – ατόφια λαμπρή ελληνική ιδέα!

Όμως, αυτή η κακούργα η Ε.Ε. απάντησε μ’ ένα ξερό «όχι»! Χαρακτήρισε, μάλιστα, τα έργα ως «βιτρίνας» – εννοώντας ότι η κατάσταση ήταν πολύ πιο κρίσιμη, για να χρηματοδοτηθούν τέτοιου είδους project. Ήταν η περίοδος που οι παντοδύναμοι και πάνκακοι Γερμανοί έπιναν το αίμα των Ελλήνων με το μπουρί της σόμπας, μέσω των μνημονίων… Η πεζοδρομημένη Πανεπιστημίου θα γινόταν πηγή χαράς (για συγκεκριμένους ιδιοκτήτες και εμπόρους) αλλά…

Έτσι, μετά από αυτά τα κακά μαντάτα, ξαναπλάκωσε…μαυροφόρ’ απελπισιά, πικρής σκλαβιάς χειροπιαστό σκοτάδι…
Αλλά οι μεγάλες ιδέες ποτέ δεν πεθαίνουν.

Και ήρθε, πέρυσι, πάνω σε άσπρο άλογο ο δήμαρχος Χαρχούδας! Ο μητσοτακοεγγονός!! Ο δήμαρχος Καρπε-νησίου και λοιπών (διαχωριστικών) νησίδων!!!

ΣΧΕΤΙΚΟ ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑ: Ο “Μεγάλος Περίπατος” της Αθήνας: Αλλάζει η Πανεπιστημίου, πεζοδρομούνται Μητροπόλεως – Αθηνάς