Ασσύριοι Αιγάλεω: “Είμαστε το μεγαλύτερο μπέρδεμα στην παγκόσμια κοινότητα”

Ο πρόεδρος του Συλλόγου Ασσυρίων Αιγάλεω, κ. Γιώργος Μπατσάρας, στο μνημείο για τη γενοκτονία του 1915. Το έστησε ο Σύλλογος Ασσυρίων Αιγάλεω μπροστά στον Άγιο Σπυρίδωνα, στην οδό Θηβών. Στην ανάγλυφη όψη διακρίνεται η εικόνα φυγής οικογένειας από πολεμικό πεδίο. Μια διαρκώς επαναλαμβανόμενη σκηνή στη φλεγόμενη Μέση Ανατολή. Οι Ασσύριοι κάτοικοι του Αιγάλεω έφτασαν εδώ φυγάδες το 1930. Σήμερα έχουν μόνο ελληνική υπηκοότητα. Ο κ. Μπατσάρας, με μάνα και πατέρα Ασσύριους (Βetsore το πατρογονικό του όνομα) μιλάει μόνο την Ελληνική. Κάποια μέλη της κοινότητας μιλούν και τα Αραμαϊκά, την πανάρχαιη μητρική τους γλώσσα, την οποία γνώριζε και ο Χριστός. Όπως μάς λέει ο κ. Μπατσάρας, τα εθνικά του αισθήματα είναι ακριβώς ίδια με αυτά των Ελληνοαμερικανών δεύτερης και τρίτης γενιάς. Γνωρίσαμε τα μέλη του Συλλόγου Ασσυρίων στα γραφεία τους, στην οδό Σαμψούντος. Άνθρωποι ήρεμοι και στωικοί, αγαπούν την κουβέντα σαν γνήσιοι ανατολίτες. Οι σκέψεις τους επιστρέφουν συνεχώς στα πατρογονικά χώματα και σε ιστορίες από το παρελθόν, όπως τις άκουσαν από τους γονείς τους, αλλά και σε ατέλειωτες πολιτικές συζητήσεις για το παρόν της περιοχής τους, την Βαβυλώνα και τη φλεγόμενη επαρχία Χατάι.   

Πουθ’ έρχεσαι; Από τη Βαβυλώνα…

“Είμαστε το μεγαλύτερο μπέρδεμα στην παγκόσμια κοινότητα”. Έτσι μάς αυτοσυστήνεται ο ασσυριο-αιγαλιώτης γλύπτης Αβραάμ Ορέν, αντιπρόεδρος του Συλλόγου Ασσυρίων Αιγάλεω. Μιλάμε για ένα από τα πιο δραστήρια σωματεία της πόλης!

Το άρθρο αυτό δημοσιεύτηκε πρώτη φορά τον Μάρτιο του 2017.

Ο πιο προσεκτικός διαβάτης αναγνωρίζει τα ασσυριακά σημάδια στο Αιγάλεω. Την Στέγη του Συλλόγου τους, στον οδό Σαμψούντος, που έχει για πρόσοψη ομοίωμα της  πύλης Μπερκάλ, μία από τις δεκαοκτώ της αρχαίας Νινευή. Στο προαύλιο του Αγίου Σπυρίδωνα, έχουν κατασκευάσει μνημείο. Στις τέσσερις πλευρές του έχει σκαλισμένα ανάγλυφα στοιχεία της ταυτότητάς τους. Κυρίαρχη η εικόνα της προσφυγιάς. Σήμερα στο Αιγάλεω ζουν πάνω από 500 Ασσύριοι.

Πολεμιστές του Θεού

Παράθυρο ορθάνοιχτο στην ιστορία είναι η κοινότητά τους. Σου διηγούνται την πορεία τους στον χρόνο και ζαλίζεσαι! Γυρνάς στα βάθη των αιώνων στη Μεσοποταμία, ανάμεσα Τίγρη και Ευφράτη. Πανάρχαια αυτοκρατορία η Ασσυρία, “άξονας του ουρανού” στη Σημιτική γλώσσα. Μόνο που ο ουρανός του ευλογημένου (και καταραμένου) τόπου συννέφιασε γι’ αυτούς. Αμέτρητοι οι “πολεμιστές του θεού”, που πέρασαν από τα μέρη τους. Και οι Ασσύριοι, ορθόδοξοι Χριστιανοί, γνώρισαν το λεπίδι της ιστορίας κι απ’ τις δυο του κόψεις… 

Προδομένες ελπίδες

Στον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο, αντιδρώντας στην πολιτική εξολόθρευσής τους που εφάρμοζε η Οθωμανική Αυτοκρατορία, πολέμησαν στο πλευρό των Συμμάχων. Ειδικά οι Βρετανοί τους είχαν κιόλας τάξει ανεξάρτητο κράτος, υπόσχεση που δεν τήρησαν ποτέ. 

Προσφυγιά

Η σφαγή τους από τους εθνικιστές Νεότουρκους το 1915, την ίδια εποχή με Αρμένηδες και Πόντιους, ανάγκασε πάρα πολλούς να εκπατριστούν για πάντα. Είτε το πούμε γενοκτονία είτε εθνοκάθαρση, έβαλε στο μονοπάτι της προσφυγιάς όσους γλίτωσαν. Η πορεία της σωτηρίας πολυδαίδαλη, με κατάληξη στα μέρη μας:

– 1922 Νοβοροσίσκ, Σοβιετική Ένωση
– 1925 νησιά του Ανατολικού Αιγαίου (κάπου το έχω ξαναδεί αυτό!)
– 1926 Μοσχάτο
– 1930… Ούτικα, δηλαδή η ποντιακή συνοικία του Αιγάλεω. Εδώ οι Πόντιοι, έχοντας βιώσει την ίδια δραματική εμπειρία από τον ίδιο θύτη, τους υποδέχονται ζεστά.

Πανάρχαιη ιστορία

“Η Ελλάδα μας αγκάλιασε”, μάς λέει ο πρόεδρος, έμπορος στο επάγγελμα. «Πίσω μας έχουμε ιστορία χιλιάδων ετών. Πολλοί ιστορικοί θεωρούν την πατρίδα μας λίκνο του πολιτισμού της ανθρωπότητας. Στη Μεσοποταμία ανακαλύφθηκε ο τροχός, Ασσύριοι επινόησαν τα πρώτα καλλιεργητικά μηχανήματα και τα πρώτα πολεμικά άρματα. Ο Χαμουραμπί ήταν ο πρώτος νομοθέτης», υποστηρίζει ο Κυριάκος Μπατσάρας.

“Σήμερα πολλές προσωπικότητες Ασσυριακής καταγωγής στελεχώνουν την πολιτική, την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τις Ένοπλες Δυνάμεις, την ιδιωτική πρωτοβουλία”, λέει ο Γ. Μπατσάρας. 

Αγώνας για σωτηρία

“Από τότε φωνάζαμε πως είμαστε πρόσφυγες και όχι μετανάστες. Τώρα ίσως μάς καταλαβαίνουν“, μάς λέει κάποιος από την παρέα. “Ο φυγάς δεν διαπραγματεύεται με κανέναν, παρά μόνο με τη βόμβα που έπεσε μέσα στο σπίτι του. Παίρνει την οικογένεια του για να σωθεί, όπου βρει”, μονολογεί. 

Ατέλειωτη προσφυγιά

Οι Ασσύριοι του Αιγάλεω έχουν ζυμωθεί με την προσφυγιά. Αντίκρισαν το πρώτο
κύμα το 1970, όταν ξεκίνησε ο πόλεμος στον Λίβανο. Μέσα σ’ αυτό και ο σημερινός
ταμίας του συλλόγου, Γιάννης Κιουσάμπα. Δεύτερο κύμα στον πόλεμο Ιράκ – Ιράν (1985), όταν περιέθαλπαν Ασσύριους που πολεμούσαν στην ίδια μάχη, αλλά σε αντίπαλα στρατόπεδα: Σαντάμ απ’ τη μια, Αγιατολάχ Χομεϊνί από την άλλη! Μετά Τζορτζ Μπους και νέα καραβάνια προσφύγων. Στη συνέχεια ISIS και άλλο μεγάλο ποτάμι από τη Συρία. 

Ο κ. Γιάννης Κιουσάμπα, κρατάει ένα βιβλίο εκμάθησης της Αραμαϊκής, που έχει εκδοθεί στην Αυστραλία.

Η ανοιχτή ψυχή τους τους φέρνει διαρκώς σε επαφή με τους κυνηγημένους από τη φτώχεια ή τον πόλεμο. Πολωνοί, Πακιστανοί, Μπαγκλαντεσιανοί, Ουκρανοί έχουν γνωρίσει τη φροντίδα τους, στον υλικό και ψυχολογικό τομέα. 

Πολιτική των κανονιοφόρων

“Εμείς θέλουμε το Ασσυριακό στοιχείο να μείνει στη Μεσοποταμία, εκεί όπου είναι η κοιτίδα του του. Μήπως μπορέσουμε κάποια στιγμή να σηκώσουμε πάλι τη σημαία μας στα χώματά μας. Αυτό μας υπόσχονται ΗΠΑ, Ρωσία, ΝΑΤΟ”, λέει κ. Μπατσάρας. 
– Ποιος σχεδίασε τη γενοκτονία Ελλήνων, Αρμενίων, Ποντίων και Ασσυρίων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας;
“Οι Γερμανοί”, μάς λένε οι συνομιλητές μας. “Το εφάρμοσαν οι Τούρκοι, αλλά έπαιρναν υπεργολαβίες και οι  Κούρδοι. Αυτοί αντίθετα σήμερα μας καλούν να
πάρουμε πίσω τα χωράφια των προπαππούδων μας!”
– Γιατί συμβαίνουν όλα αυτά συνέχεια στη Μεσοποταμία;
“Πετρέλαιο καλής ποιότητας και εύκολο στην εξόρυξη. Το εκμεταλλεύτηκε ο ISIS, ενώ πρωτύτερα οι Αμερικάνοι. Πάντοτε σε κάθε πόλεμο υπάρχει μπροστά το γράμμα Ο (Οικονομικός). Θα τους ενδιέφερε αν ο τόπος μας ήταν έρημος;”

Οι σχέσεις με τους Κούρδους

«Οι Αμερικάνοι έχουν τάξει κράτος στους Κούρδους, γι’ αυτό ο Ερντογάν το παίζει μάγκας στο Αιγαίο», λέει ο Κ. Μπατσάρας.

«Ήδη οι ΗΠΑ επιτρέπουν στους Κούρδους να ελέγχουν το βόρειο Ιράκ, είναι δικό τους. Εμείς πολεμάμε στο πλάι τους και οι παλιές μας ιστορίες μπήκαν από αμφότερους στην άκρη. Νέοι Κούρδοι παραδέχονται το ιστορικό λάθος των προγόνων τους. Δέχονται να πάρουνε οι Ασσύριοι πίσω τα χωριά τους και να δοθεί αυτονομία στις κοινότητές μας. Πέρυσι μας επισκέφτηκε στην Αθήνα ένας Ασσύριος βουλευτής, που έχει διατελέσει και υπουργός στην ιρακινή κυβέρνηση. Μας είπε ότι έχει συμφωνηθεί να μας παραχωρηθεί αυτονομία σε μια λωρίδα γης εκατό χιλιομέτρων που περιλαμβάνει τη Μοσούλη και τη Νινευή. Ας υπαγόμαστε στην κεντρική εξουσία του Ιράκ, να πληρώνουμε φόρους, αλλά να έχουμε έστω ένα δικό μας «καντόνι», αυτό είναι το όνειρό μας, να αποκτήσουμε σαν εθνότητα ένα κομμάτι γη. Ο σύγχρονος άνθρωπος πρέπει να ξέρει και να επιστρέφει στις ρίζες του, γιατί έχει ανάγκη ενδοσκόπησης, όχι ομφαλοσκόπησης».

Αρώματα Ανατολής

Το Αιγάλεω είναι μια προσφυγούπολη, νέα πατρίδα για ανθρώπους που έφυγαν κυνηγημένοι από Ιωνία, Πόντο, Μεσοποταμία. Πώς μπορούν όμως να ξεχαστούν οι χαμένες πατρίδες, οι εικόνες και τα αρώματα της Ανατολής; Έζησα μερικές ώρες με τους Ασσύριους του Αιγάλεω, που κατοικούν εδώ πάνω από 80 χρόνια. Άκουσα αμέτρητες ιστορίες για το παρελθόν κι άλλες τόσες πολιτικές αναλύσεις για το παρόν. “Σαν νάχαν τέλος τα πάθια κι οι καημοί του κόσμου”, που λέει κι ο Παπαδιαμάντης…

Βασιλικό κυνήγι λιονταριού. Ομοίωμα μιας από τις πιο γνωστές ασσυριακές παραστάσεις, στο κτήριο των Ασσυρίων Αιγάλεω.

 

Γιώργος Παπαπαναγιώτου