Πώς φτάνουν οι ύποπτες οσμές στο Χαϊδάρι; Αποκαλυπτική Έκθεση του Ινστιτούτου Μελετών Περιβάλλοντος

Μοντέλο προσομοίωσης του Ινστιτούτου Μελετών Περιβάλλοντος,
για τον τρόπο που εισέρχεται η ρύπανση από το Θριάσιο στο Λεκανοπέδιο
της Αθήνας, μέσω του Δαφνίου

Είναι κοινή διαπίστωση ότι πολλά πρωινά έρχεται έντονη οσμή από το Θριάσιο, την οποία οι περισσότεροι Χαϊδαριώτες αποδίδουν στα Διυλιστήρια Ασπροπύργου. Παλαιότερα οι επιστήμονες θεωρούσαν ότι το Ποικίλο προστατεύει την Αθήνα (και το Χαϊδάρι) από την αέρια ρύπανση της μεγάλης βιομηχανικής ζώνης του Θριάσιου Πεδίου. Αυτή η βεβαιότητα έχει ανατραπεί οριστικά πια, μετά την έκθεση που συνέταξε για λογαριασμό του Δήμου Χαϊδαρίου το Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Την μελέτη συνέταξε ο καθηγητής ΜΙΧΑΗΛ ΠΕΤΡΑΚΗΣ, διευθυντής του Ινστιτούτου Ερευνών.

Το Χαϊδάρι βρίσκεται σε μια υποβαθμισμένη σχετικά με την ατμοσφαιρική ρύπανση και τον θόρυβο περιοχή, λόγω της γειτνίασης με την βιομηχανική περιοχή της Ελευσίνας και της διέλευσης εθνικού οδικού δικτύου με μεγάλους φόρτους κυκλοφορίας. 
Το Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος εφάρμοσε ένα μοντέλο ατμοσφαιρικής προσομοίωσης, ώστε να υπάρχει μια πρώτη προσέγγιση του τρόπου που η ρύπανση από το Θριάσιο επηρεάζει το Λεκανοπέδιο της Αθήνας και το Χαϊδάρι.
Παράγοντες που επιδρούν στην ατμοσφαιρική ρύπανση
Η ατμοσφαιρική ρύπανση μιας αστικής περιοχής (μονοξείδιο του άνθρακα, οξείδια του αζώτου και του θείου, όζον κτλ.) εξαρτάται από τρεις βασικούς παράγοντες: τις πηγές ρύπανσης, τις μετεωρολογικές συνθήκες που επικρατούν και τα τοπογραφικά χαρακτηριστικά. Οι πιθανοί συνδυασμοί των τριών αυτών παραγόντων μπορούν είτε να ευνοούν τη συσσώρευση ρύπων είτε να προκαλούν φυσικοχημικό μετασχηματισμό τους δημιουργώντας νέους ρύπους είτε να συμβάλλουν στην απομάκρυνση των ρύπων.
Στην Αθήνα, γενικά, έχει παρατηρηθεί ότι η κλειστή τοπογραφία του Λεκανοπεδίου δυσχεραίνει τον αερισμό. Οι βόρειοι άνεμοι συντελούν καθοριστικά στην απομάκρυνση των ρύπων προς τον Σαρωνικό, ενώ οι νότιοι ευνοούν την συγκέντρωση υψηλών συγκεντρώσεων φωτοχημικών ρύπων στον βόρειο τομέα του Λεκανοπεδίου.
Για το Χαϊδάρι, το οποίο γειτνιάζει με την μεγαλύτερη βιομηχανική ζώνη της Ελλάδας, την Ελευσίνα, μέχρι πρότινος επικρατούσε η άποψη ότι οι ορεινοί όγκοι του Αιγάλεω και του Ποικίλου αποτελούσαν φυσικό εμπόδιο στη διασπορά των ρύπων. Η παραδοχή αυτή όμως δεν έχει λάβει υπόψη ορισμένες παραμέτρους που έχουν αλλάξει κάτω από το βάρος της έντονης αστικοποίηση, με την επέκταση του αστικού ιστού προς την δυτική πλευρά κοντά στο άνοιγμα του Δαφνίου και φυσικά στις πλαγιές του Ποικίλου και του Αιγάλεω.
Οι περιοχές αυτές, σε συνάρτηση με την αύξηση της βιομηχανικής δραστηριότητας στην ευρύτερη περιοχή της Ελευσίνας, βρίσκονται μέσα σε μία ζώνη η οποία κάτω από τις κατάλληλες μετεωρολογικές συνθήκες θα μπορούσε να επηρεαστεί σημαντικά σε οτιδήποτε αφορά την υγεία των κατοίκων λόγω μεταφοράς ρύπων.
Ο δίαυλος του Δαφνίου φέρνει τους αέριους ρύπους
Επειδή, όπως προαναφέρθηκε δεν υπάρχουν μετρήσεις ατμοσφαιρικής ρύπανσης στο Χαϊδάρι, το Ινστιτούτο Ερευνών Περιβάλλοντος του Αστεροσκοπείου Αθηνών, στην προσπάθειά του να αποτυπώσει τις επιπτώσεις από τη βιομηχανία και την κυκλοφορία στην περιοχή της δυτικής Αττικής εφάρμοσε ένα μοντέλο ατμοσφαιρικής προσομοίωσης και θορύβου, ώστε να έχει μια αρχική αποτύπωση. Το μοντέλο είναι αυτό που έχει εγκριθεί από την αμερικανική υπηρεσία περιβάλλοντος για παρόμοιες μελέτες.
Τα μετεωρολογικά δεδομένα της μελέτης προέρχονται από τις μετρήσεις του Εθνικού Αστεροσκοπείου και αφορούν τις πιο συνήθεις καταστάσεις. Τα αποτελέσματα του μοντέλου δείχνουν ότι είναι φανερή η εξάπλωση της ρύπανσης μέσω του διαύλου του Δαφνίου προς την περιοχή του Χαϊδαρίου και της Αθήνας, όταν φυσούν δυτικοί άνεμοι. Το πρόβλημα μπορεί να φτάσει μέχρι το κέντρο της Αθήνας ή να κατευθυνθεί ακόμη και προς τον Πειραιά!
Εκτιμήσεις του Ινστιτούτου για το Χαϊδάρι
Η ρύπανση από την περιοχή της Ελευσίνας, προστιθέμενη στην ρύπανση από την κυκλοφορία και τις εν γένει βιομηχανικές και βιοτεχνικές δραστηριότητες στην ευρύτερη περιοχή, δημιουργεί σοβαρό πρόβλημα για την υγεία των κατοίκων. Αν και δεν υπάρχουν λεπτομερή στοιχεία από σταθμούς μέτρησης, το Ινστιτούτο εκτιμά, με βάση τη μακρόχρονη εμπειρία από τα μοντέλα προσομοίωσης, ότι τα επίπεδα είναι υψηλά και χρειάζεται οπωσδήποτε μια λεπτομερής παρακολούθηση της χρονικής διακύμανσης των συγκεντρώσεων σε διάφορες περιοχές του Χαϊδαρίου, που παρουσιάζουν τη μεγαλύτερη επικινδυνότητα.
Μόνο έτσι, θεωρεί ο καθηγητής Μιχαήλ Πετράκης, θα μπορέσει η δημοτική αρχή, σε συνεργασία με τους αρμόδιους φορείς να προχωρήσει στην υλοποίηση ενός σχεδίου μείωσης των εκπομπών και αναβάθμισης της ατμοσφαιρικής ποιότητας και των επιπέδων θορύβου. Είναι δηλαδή, αναγκαία η δημιουργία μιας στρατηγική μείωσης των επιπέδων ρύπανσης μέσω στοχευμένων δράσεων.
ΥΓ. Πριν δύο χρόνια η αρμόδια υπηρεσία του ΥΠΕΚΑ εγκατέστησε σύστημα μετρητών ρύπανσης στο Αθλητικό Κέντρο Δάσους, για να δημιουργηθεί μια πλήρης βάση δεδομένων για τη ρύπανση στο Χαϊδάρι. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε, ωστόσο ποτέ δεν πληροφορηθήκαμε ποια είναι τα αποτελέσματα και τα συμπεράσματα. Το γεγονός αυτό οφείλεται, άραγε, σε αμέλεια ή είναι προσπάθεια απόκρυψης δυσάρεστων ειδήσεων;