Σε δημόσια διαβούλευση τέθηκε από το υπουργείο Περιβάλλοντος το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Όπως προκύπτει από την ενημέρωση του ΥΠΕΝ, προβλέπεται μεταξύ άλλων η απαγόρευση εγκατάστασης φωτοβολταϊκών σε δάση, δασικές εκτάσεις και περιοχές NATURA και των αιολικών σε Αττική, Θεσσαλονίκη και περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων. Αντίστοιχο καθεστώς έρχεται και για τις ανεμογεννήτριες.
Ειδικά για την Αττική, μετά από χρόνια άναρχης χωροθέτησης, το νέο πλαίσιο βάζει οριστικό “στοπ”. Στην Αττική, ανεμογεννήτριες έχουν τοποθετηθεί σε ορεινούς όγκους της Δυτικής Αττικής, με κυριότερες περιοχές τον Κιθαιρώνα, το όρος Πατέρας και τα Γεράνεια Όρη, με τα Δερβενοχώρια ειδικά να έχουν μετατραπεί σε βαριά βιομηχανική ζώνη αιολικών. Ο νέος σχεδιασμός δεν έχει αναδρομική ισχύ, αλλά τουλάχιστον μένουν οριστικά “ορέξεων” οι υπόλοιποι ορεινοί όγκοι της Αττικής.
Σύμφωνα με το Υπουργείο, για πρώτη φορά προχωρά ταυτόχρονα η θεσμοθέτηση τριών Ειδικών Χωροταξικών Πλαισίων: για τον τουρισμό, τη βιομηχανία και τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, διασφαλίζοντας έτσι ότι τα σχέδια αυτά δεν αλληλοσυγκρούονται, αλλά συνδέονται λειτουργικά και στρατηγικά. «Αυτός ο συντονισμένος χωρικός σχεδιασμός αποτελεί ένα ολιστικό μοντέλο ανάπτυξης που πρώτη φορά υιοθετείται στη χώρα. Γιατί μόνο έτσι μπορούμε να αποφύγουμε τις αντιθέσεις του παρελθόντος: τις συγκρούσεις χρήσεων γης, την απουσία σχεδίου, την αβεβαιότητα», αναφέρει το Υπουργείο.
Η φιλοσοφία του νέου σχεδιασμού αντανακλά την αλλαγή που έχει συντελεστεί στην ελληνική αγορά ενέργειας τα τελευταία χρόνια. Από μια περίοδο κατά την οποία η πολιτεία επιδίωκε να προσελκύσει επενδύσεις σε ΑΠΕ με όσο το δυνατόν ταχύτερους ρυθμούς, η κυβέρνηση περνά πλέον σε μια πιο ελεγχόμενη προσέγγιση, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει τόσο τον κορεσμό του ηλεκτρικού χώρου όσο και τις αυξανόμενες αντιδράσεις σε τοπικό επίπεδο.
Όπως ανέφερε ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος, όταν θεσπίστηκε το προηγούμενο χωροταξικό το 2008, η χώρα διέθετε περίπου 1 GW εγκατεστημένων ΑΠΕ. Σήμερα η εγκατεστημένη ισχύς έχει φτάσει τα 18 GW, ενώ το συνολικό επενδυτικό pipeline αγγίζει πλέον τα 110 GW, εκ των οποίων περίπου 60 GW διαθέτουν ήδη όρους σύνδεσης. Το νέο πλαίσιο δεν έχει αναδρομική ισχύ. Προστατεύει την ασφάλεια δικαίου για τα έργα που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία ή σε πολύ προχωρημένο στάδιο περιβαλλοντικής αδειοδότησης, εστιάζοντας αποκλειστικά στις νέες αιτήσεις.
Πού μπαίνει μπλόκο στις ανεμογεννήτριες
Για πρώτη φορά, η χώρα αποκτά ξεκάθαρες ζώνες αποκλεισμού για την αιολική ενέργεια. Πέρα από την Αττική, αιολικά πάρκα δεν επιτρέπονται πλέον:
- Σε περιοχές με υψόμετρο μεγαλύτερο των 1.200 μέτρων.
- Εντός των Ζωνών Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) της ορνιθοπανίδας (Natura 2000), παρά μόνο κατ’ εξαίρεση υπό πολύ αυστηρούς όρους (μόνο αν το αιολικό δυναμικό ξεπερνά τα 7,5m/s).
- Σε υγρότοπους, εθνικούς δρυμούς και περιοχές που έχουν χαρακτηριστεί ως Τοπία Ιδιαίτερου Φυσικού Κάλλους.
- Σε νησιά μικρότερα των 300 τ.χλμ. και περιοχές με υψηλή τουριστική ανάπτυξη.
Απαγορεύσεις στα φωτοβολταϊκά
Αντίστοιχα αυστηροί είναι οι κανόνες και για τα μεγάλα φωτοβολταϊκά έργα που καταλαμβάνουν τεράστιες εκτάσεις, αλλάζοντας τη χρήση γης. Το νέο Χωροταξικό θεσπίζει για πρώτη φορά ένα οριζόντιο πλαφόν κάλυψης γης στο 1,5% της συνολικής έκτασης κάθε Περιφερειακής Ενότητας, προκειμένου να αποτραπεί η υπερσυγκέντρωση έργων και να προστατευθεί η αγροτική παραγωγή.
Παράλληλα, απαγορεύεται ρητά η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε:
- Όλες τις περιοχές Natura 2000.
- Δάση, δασικές εκτάσεις και αναδασωτέες περιοχές.
- Αρχαιολογικές ζώνες αυξημένης προστασίας και μνημεία.
- «Περιοχές άνευ δρόμων» και ακτές κολύμβησης.
Η δημόσια διαβούλευση του νομοσχεδίου θα διαρκέσει 35 ημέρες.
