Οι “νεροχελώνες με τα κόκκινα μάγουλα” (επιστημονική ονομασία Trachemys scripta) είναι ζώα δημοφιλή σε επισκέπτες πάρκων με λιμνούλες, όπως ο και το Πάρκο Τρίτση. Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι προκαλούν ανατροπή της οικολογικής ισορροπίας σε τέτοιους χώρους, μια και είναι εισαγόμενο είδος που χαρακτηρίζεται”χωροκατακτητικό” και ανταγωνίζεται τις ενδημικές νεροχελώνες, βλάπτοντας την βιοποικιλότητα.

Σύμφωνα με πρόσφατες μαρτυρίες, τέτοιες νεροχελώνες έχουν εμφανισθεί και στη Λίμνη Κουμουνδούρου. Αυτό σημαίνει ότι κάποιοι ιδιοκτήτες, που τις είχαν αγοράσει για κατοικίδια, τις απελευθέρωσαν σκόπιμα στη λίμνη (κοινώς τις “ξεφορτώθηκαν”), αγνοώντας ότι μπορεί να προκληθεί βλάβη στο οικοσύστημα.

Το είδος αυτό κατάγεται από την Β. Αμερική και έχει εισαχθεί στην Ελλάδα και σε άλλες χώρες της Ευρώπης. Υπερισχύει στον ανταγωνισμό με τα ντόπια είδη και συχνά τα εκτοπίζει από περιοχές, προκαλώντας προβλήματα στους πληθυσμούς τους. Δημιουργεί ανισορροπία στα οικοσυστήματα, αφού λόγω μεγέθους και ανθεκτικότητας υπερέχει των ντόπιων νεροχελώνων και άλλων ειδών χωρίς να αντιμετωπίζει φυσικούς εχθρούς. Αφαιρεί λοιπόν από τα τοπικά είδη πόρους (τροφή, νερό και φως) και χώρους διαβίωσης έχοντας εισβάλλει, με ανθρώπινη ευθύνη, σε πολλούς υγρότοπους σε όλη τη χώρα.

Η πώλησή τους είναι πλέον απαγορευμένη στην Ε.Ε., παρ’ όλα αυτά, δυστυχώς ακόμα μπορεί να τις βρει κανείς σε συνοικιακά κυρίως pet shops.

Και άλλες περιπτώσεις «εξωτικών ειδών» που εμφανίζονται στην ελληνική φύση έχουν αναφερθεί κατά καιρούς. Πρόκειται για εξωτικά κατοικίδια ζώα που το σκάνε από τους ιδιοκτήτες τους ή εγκαταλείπονται από αυτούς στη στη φύση. Ενδεικτικό το παράδειγμα του διάσημου κροκόδειλου Σήφη στην Κρήτη!

Τα εγκαταλειμμένα αυτά κατοικίδια συνήθως δεν καταφέρνουν να επιζήσουν στη φύση, όμως ο κίνδυνος για ανατροπή των φυσικών ισορροπιών, αν επιζήσουν και αναπαραχθούν, είναι σημαντικός. Η εγκατάλειψη εξωτικών ζώων είναι μια ανεύθυνη και παράνομη πράξη, όσο και το εμπόριό τους. Περιβαλλοντικές οργανώσεις κινητοποιούνται διεθνώς για να σταματήσουν τέτοια περιστατικά!

Για τη συντονισμένη αντιμετώπιση του προβλήματος από όλα τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης τέθηκε σε ισχύ ο Κανονισμός 1143/2014, ο οποίος ορίζει ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο δράσης για πρόληψη, ελαχιστοποίηση και μετριασμό των δυσμενών επιπτώσεων από την εισαγωγή και την εξάπλωση των ειδών αυτών. Ο κανονισμός αυτός επικεντρώνεται στον καταρτισμό ενός καταλόγου χωροκατακτητικών ειδών και στην απαγόρευση της εισαγωγής, διατήρησης, εκτροφής, μεταφοράς, διάθεσης στην αγορά/ πώλησης, απελευθέρωσής στο περιβάλλον των ειδών του καταλόγου εντός της ΕΕ.

Μενέλαος Χρόνης