Σε κάθε μορφή διοίκησης, από μια μικρή επιχείρηση μέχρι έναν μεγάλο δήμο υπάρχει μια βασική αρχή, απλή όσο και αμείλικτη: οφείλεις να παράγεις το μέγιστο δυνατό αποτέλεσμα με το χαμηλότερο δυνατό κόστος. Όχι γιατί το λένε οι οικονομολόγοι, αλλά γιατί το υπαγορεύει η κοινή λογική. Όταν ξοδεύεις περισσότερα από όσα χρειάζεται για να πετύχεις λιγότερα από όσα μπορείς, η κατάρρευση και η αποτυχία δεν είναι πιθανότητα. Είναι βεβαιότητα.
Στην ελληνική αυτοδιοίκηση, όπου οι πόροι δεν είναι απλώς περιορισμένοι αλλά συχνά εξαρτημένοι από την κεντρική διοίκηση, αυτή η αρχή είναι όρος επιβίωσης! Κι όμως, σε πολλούς δήμους, και μεταξύ αυτών δυστυχώς και στο Δήμο μας, το Χαϊδάρι, αυτή η βασική αρχή του σύγχρονου management μοιάζει να έχει εξοβελιστεί πλήρως από τη διοικητική πρακτική!
Στο Χαϊδάρι, η σημερινή δημοτική αρχή επιλέγει μια μορφή διακυβέρνησης εγκλωβισμένη σε κομματικά δόγματα και στερεότυπα. Η άρνηση κάθε μορφής συνεργασίας με την ιδιωτική πρωτοβουλία, η εμμονή ότι «το κράτος πρέπει να πληρώσει για όλα», η δυσπιστία απέναντι σε κάθε εξωτερική ευκαιρία, συνθέτουν ένα μοντέλο διοίκησης που δεν μπορεί να παράξει αποτέλεσμα. Δεν μπορεί να ανταποκριθεί στις ανάγκες της πόλης. Δεν μπορεί να αξιοποιήσει ούτε καν τα λίγα διαθέσιμα εργαλεία.
Αυτή η στάση από τη μεριά των στελεχών της Δημοτικής Αρχής ονοματίζεται και αντιμετωπίζεται ως «ιδεολογική συνέπεια». Αλλά για όλους τους υπόλοιπους δεν είναι παρά μια ιδεοληπτική εμμονή σε αντιπαραγωγικά και αντιαναπτυξιακά σχήματα και συστήματα διοίκησης.
Και, κυρίως, είναι αντι-αυτοδιοικητική. Γιατί το έχουμε ξαναπεί: η αυτοδιοίκηση δεν είναι χώρος για ιδεολογική καθαρότητα. Είναι χώρος για λύσεις άμεσες και πρακτικές σε πραγματικά προβλήματα των πολιτών.
Το μοντέλο που κάποτε έκανε το Χαϊδάρι να ξεχωρίζει
Το παράδοξο αλλά και το θλιβερό συνάμα, είναι ότι ο ίδιος ο Δήμος Χαϊδαρίου έχει γνωρίσει στο παρελθόν μια εντελώς διαφορετική φιλοσοφία διοίκησης και μάλιστα με πολύ μεγάλη και πανθομολογούμενη επιτυχία. Μια φιλοσοφία και ένα έργο που μετέτρεψαν το Χαϊδάρι από μια υποβαθμισμένη και εν πολλοίς ασήμαντη γωνιά της Δυτικής Αθήνας, σε Δήμο πρότυπο ανάπτυξης και αναδημιουργίας.
Μια φιλοσοφία που στηριζόταν σε τρεις απλές, αλλά κρίσιμες αρχές:
Σε ένα σαφές αναπτυξιακό σχέδιο. Όχι ευχές, όχι γενικόλογες διακηρύξεις. Στόχοι, προτεραιότητες, χρονοδιαγράμματα.
Στην αξιοποίηση κάθε διαθέσιμης ευκαιρίας. Αξιοποίηση κάθε χρηματοδοτικής πηγής, ευρωπαϊκά προγράμματα, συνέργειες, συμπράξεις, τεχνογνωσία. Όχι «όχι σε όλα», αλλά «ναι, αν αυτό ωφελεί την πόλη».
Και τέλος στον στοχευμένο αγώνα. Διεκδίκηση με τεκμηρίωση, όχι ακτιβισμός για την εικόνα. Πίεση με σχέδιο, όχι πίεση στο κενό.
Αυτό το τρίπτυχο δεν ήταν θεωρία. Ήταν πράξη. Και έφερε αποτελέσματα.
Σήμερα: στασιμότητα ως συνέπεια της άρνησης
Σήμερα, όμως, η πόλη δείχνει καθηλωμένη και ανήμπορη να παρακολουθήσει τις εξελίξεις ή πολύ περισσότερο να τις επηρεάσει ή να τις διαμορφώσει!
Οι ευκαιρίες χάνονται. Οι πόροι μένουν αναξιοποίητοι. Οι ανάγκες συσσωρεύονται.
Και όλα αυτά όχι επειδή «δεν υπάρχουν χρήματα», αλλά επειδή δεν υπάρχει διάθεση να αξιοποιηθούν τα διαθέσιμα εργαλεία. Η ιδεολογική περιχαράκωση έχει γίνει αυτοσκοπός. Η άρνηση συνεργασιών έχει γίνει πολιτική ταυτότητα. Το αποτέλεσμα είναι μια πόλη που δεν προχωρά, δεν εξελίσσεται, δεν διεκδικεί με τρόπο αποτελεσματικό.
Η αυτοδιοίκηση χρειάζεται αποτελεσματική διοίκηση – όχι μανιφέστα! Νόμιζα ότι είχαμε αφήσει πίσω μας την εποχή που τσακωνόμασταν μέχρι τα ξημερώματα στο Δημοτικό Συμβούλιο για το που θα εγκατασταθούν οι αμερικάνικοι και οι ρώσικοι πύραυλοι αλλά να που τα ξαναζούμε καθώς μπορεί να τελείωσε ο ψυχρός πόλεμος αλλά, δόξα τω θεώ, δεν μας λείπουν οι παγκόσμιες και περιφερειακές συρράξεις και αφορμές.
Ο δήμαρχος όμως δεν είναι κομματικός αγκιτάτορας ούτε θεματοφύλακας ιδεολογικής καθαρότητας.
Είναι διαχειριστής πόρων, ευκαιριών και αναγκών. Και όταν οι πόροι είναι λίγοι, η ακαμψία δεν είναι στάση αρχής. Είναι στάση αδυναμίας που την «πληρώνει» η πόλη!
Το Χαϊδάρι έχει δυνατότητες και συγκριτικά πλεονεκτήματα που άλλοι δήμοι θα ζήλευαν: θέση, ιστορία, φυσικό περιβάλλον, σημεία ενδιαφέροντος, ανθρώπινο δυναμικό. Αυτό που δεν έχει σήμερα, είναι μια δημοτική αρχή που να θέλει και να μπορεί να τα αξιοποιήσει.
Ακούω ότι «ο Δήμαρχος είναι καλό παιδί και έντιμος άνθρωπος». Καμιά αντίρρηση. Είναι χωρίς αμφιβολία και τα δύο. Όμως το ίδιο το «επιχείρημα» αυτό όταν αναγορεύεται σε βασικό η ακόμη χειρότερα σε μοναδικό κριτήριο επιλογής είναι αποκαλυπτικό και συνάμα καταστροφικό. Γιατί δεν ψάχνουμε για ενοριακό επίτροπο να διαχειριστεί το παγκάρι της εκκλησίας ούτε «ένα καλό παιδί για να δώσουμε την κόρη μας». Ψάχνουμε όπως είπα για έναν ικανό και αποτελεσματικό διαχειριστή πόρων, δυνατοτήτων και ευκαιριών!
Το συμπέρασμα είναι κατά τη γνώμη μου απλό. Η αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να λειτουργεί με το «όχι σε όλα». Δεν μπορεί να περιμένει από το κράτος να λύσει όσα η ίδια αρνείται να αντιμετωπίσει. Δεν μπορεί να θυσιάζει την ανάπτυξη στο βωμό της ιδεολογικής καθαρότητας.
Το Χαϊδάρι αξίζει μια διοίκηση που να παράγει έργο, όχι προσχήματα. Μια διοίκηση που να βλέπει και να διακρίνει ευκαιρίες, όχι εχθρούς. Μια διοίκηση που να υπηρετεί την πόλη, όχι το κόμμα. Και αυτό δεν είναι πολιτική θέση. Είναι απλή, κοινή λογική.
