Θεόδωρος Παπαγιάννης

Το Χαϊδάρι θα γνωρίσει το έργο του κορυφαίου Έλληνα γλύπτη και επί σαράντα χρόνια καθηγητή της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, Θεόδωροου Παπαγιάννη. Είναι πρωτοβουλία του Συλλόγου Ηπειρωτών Χαϊδαρίου.

Ο Θεόδωρος Παπαγιάννης γεννήθηκε στο Ελληνικό Ιωαννίνων. Μια κοινότυπη φράση, όπως αυτή, που συνήθως ξεκινάει μια βιογραφική αναφορά, αποκτά ένα ιδιαίτερο νόημα στην περίπτωση του Θεόδωρου Παπαγιάννη. Πρώτα απ’ όλα γιατί η προσωπικότητα και το έργο του γνωστού γλύπτη έχουν επηρεαστεί με έναν εμβληματικό τρόπο από την καταγωγή του. Η Ήπειρος της πέτρας και του σμιλεμένου τοπίου ευνοεί μάλλον την καλλιέργεια της γλυπτικής τέχνης. Άλλωστε και άλλοι σύγχρονοι γλύπτες (Γιώργος Χουλιαράς, Κυριάκος Ρόκος…) κατάγονται και αυτοί από εκεί.

Το σημάδι που έχει αφήσει στον καλλιτέχνη η καταγωγή του έγινε εμφανές και όταν ίδρυσε το Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης “Θεόδωρος Παπαγιάννης” στο χωριό όπου γεννήθηκε. Ο ίδιος έχει πει για αυτήν του την επιλογή: «Θα μπορούσα να προσφέρω αυτά τα έργα σ’ ένα πιο κεντρικό Μουσείο στην Αθήνα ή τα Γιάννενα ή οπουδήποτε αλλού. Πιστεύω όμως ότι ο καλύτερος χώρος είναι το Σχολείο του χωρίου μας. Γιατί τα έργα που εκθέτουμε αφορούν άμεσα αυτόν τον τόπο. Τα δημιούργησαν οι μνήμες που με σημάδεψαν και με συνοδεύουν σ’ όλη μου τη ζωή. Έγιναν από βιώματα δυνατά, που έδωσαν τροφή στη δημιουργικότητά μου». Έχουμε έτσι έναν καλλιτέχνη που διέπρεψε σε όλη τη χώρα και στο εξωτερικό, με ατομικές εκθέσεις στη Ζυρίχη, στο Λονδίνο, στη Γενεύη, στη Λάρνακα της Κύπρου και στο Μόναχο. Και όμως φτιάχνει ένα μουσείο στο Ελληνικό Ιωαννίνων!

Το Μουσείο στεγάζεται σε ένα κτίριο που ήταν παλιότερα Δημοτικό Σχολείο, και χρηματοδοτήθηκε από τον Ευεργέτη Νικόλαο Μαντελόπουλο. Είναι κτισμένο από καλλιτέχνες μάστορες της πέτρας μιας άλλης εποχής. Το κτήριο είναι ασυνήθιστα μεγάλο για χωριό. Οι εσωτερικοί του χώροι στεγάζουν έργα που έχουν ως θέμα τους κυρίως την Ήπειρο: Προτομές ευεργετών και σημαντικών ανθρώπων της περιοχής, εκθέματα με θέμα το ψωμί, τη μάθηση, τον ευεργετισμό, την ξενιτιά και άλλα που, όπως αναφέρει ο ίδιος ο καλλιτέχνης, είναι «αφιερωμένα στους ταπεινούς της ζωής, τους αγρότες- κτηνοτρόφους, τους μαστόρους και την Ηπειρώτισσα μάνα». Το γραφείο με την βιβλιοθήκη και το πωλητήριο συμπληρώνουν το εσωτερικό του Μουσείου.

Στην αυλή 7 στρεμμάτων εκτίθενται 20 μεγάλα έργα από διάφορα υλικά (ορείχαλκος, μάρμαρο, ανοξείδωτο μέταλλο ή σίδερο). Είναι του ίδιου, αλλά και άλλων, μεταξύ των οποίων ο Κ. Ανδρέου, ο Γ. Χουλιαράς, ο Κ. Ρόκος και ο Χ. Ρηγανάς. Αυτά δημιουργούνται κάθε καλοκαίρι στα συμπόσια γλυπτικής που πραγματοποιούνται στο Ελληνικό από τις 15 Αυγούστου ως τις 10 Σεπτέμβρη. Παράλληλα οι καλλιτέχνες δημιουργούν μια διαδρομή με γλυπτά μήκους έξι χιλιομέτρων, από την είσοδο του χωριού ως το ιστορικό Μοναστήρι της Τσούκας!

Το Μουσείο συνεργάζεται με τον Τομέα Φιλοσοφίας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων για να εκδίδει τα βιβλία του. Επίσης με τον Τομέα της Λαογραφίας, το Τμήμα Εικαστικών Τεχνών & Επιστημών της Τέχνης και το Τμήμα Περιβάλλοντος.

Ο Θεόδωρος Παπαγιάννης μας θυμίζει ότι το πραγματικά Παγκόσμιο ξεκινάει από το Τοπικό, από τις ρίζες μας. Τα καφενεία του Ελληνικού είναι γεμάτα από σχέδια συγχωριανών του, τους οποίους σχεδιάζει επί τόπου, αφήνοντας το έργο στο καφενείο που το σχεδίασε. Αυτή είναι η πραγματικότητα ενός ξεχωριστού καλλιτέχνη που δημιουργεί με την ίδια επιτυχία την προτομή του Στρατηγού George Marshall από την Pennsylvania των Ηνωμένων Πολιτειών και εκείνη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη από το Λιμποβίσι της Καρύταινας…

Πηγή: visitgreece.gr