Παρελθόν η τελετουργία του απολαυστικού πρώτου τσιγάρου μετά το φαγητό, στο τραπέζι της ταβέρνας. Το ίδιο και ο ρεμβασμός στην ομιχλώδη ατμόσφαιρα του μπαρ. Τέλος το κάπνισμα στα μαγαζιά του Χαϊδαρίου, λοιπόν. Και έτσι τώρα πια ο “εν Ελλάδι βίος είναι υπαίθριος”, όπως έγραψε κάποτε ένας ελληνολάτρης. Πράγματι, οι περισσότεροι κάθονται έξω! Μιλήσαμε με κόσμο στα καταστήματα της πόλης, όπου βρήκαμε ανακουφισμένους από τον αντικαπνιστικό, αλλά και κάποιους που κάνουν έκκληση για… “σεβασμό στα πάθη”! 

Τσιγάρα, στριφτά, πούρα και πουράκια δεν βρίσκουν πια τασάκι για να αναπαυθούν (και) στα  καταστήματά μας. Φαίνεται ότι ο “απείθαρχος Έλληνας” χάθηκε κάπου στο παρελθόν. Ο νέος αντικαπνιστικός νόμος και η αυστηρή εφαρμογή του -ίσως και η ίδια η κοινωνία που ήταν πιο έτοιμη πια- έδειξαν «κόκκινη κάρτα» σε θεριακλήδες, αλλά και ευκαιριακούς καπνιστές, αυτούς που θέλουν ένα τσιγαράκι με τον καφέ και την παρεούλα. Ήταν ξαφνική αλλαγή και όχι εύκολη.

Ο φόβος του επαγγελματία πριν από τις ποινές

Η αγωνία μεταξύ των επαγγελματιών του χώρου της εξόδου ήταν μεγάλη, μήπως καταβαραθρωθεί ο τζίρος. “Το φοβόμουν πολύ”, μας εκμυστηρεύεται ο κ. Αργύρης Γκίκας, ιδιοκτήτης του 5min cafe, στην Ιερά Οδό. “Στην αρχή φάνηκε ένα μούδιασμα, αλλά τώρα κοίτα, ούτε καρέκλα ελεύθερη. Μάλλον περισσότεροι κάθονται πια για να πιουν εδώ τον καφέ τους ή για να τσιμπήσουν. Στην πρώτη παρέα νεαρών που άναψε τσιγάρο είπα “σας παρακαλώ όχι εδώ, απαγορεύεται” και χωρίς καμία διαμαρτυρία βγήκαν έξω. Αυτό ήταν, δεν χρειάστηκε τίποτε άλλο”.

Άλλοι δηλώνουν περισσότερο προβληματισμένοι, αλλά μάλλον η λύση έχει βρεθεί από την ίδια τη ζωή: τραπεζάκια έξω! Κάποιοι πελάτες το βλέπουν και σαν παιχνίδι μέσα στο χειμώνα. Οδηγός η βόρεια Ελλάδα, όπου οι οπαδοί του στριφτού αντέχουν πολύ χαμηλότερες θερμοκρασίες. Με τη βοήθεια της σόμπας και της κουβερτούλας στα πόδια, εννοείται. Ωραίες φάσεις, που έχουν γίνει συνηθισμένες και στο Χαϊδάρι.

Ήδη όλοι οι επιχειρηματίες έχουν τοποθετήσει τζαμαρίες σε ένα κομμάτι του εξωτερικού τους χώρου, μετατρέποντάς τον σε ανοικτό ημιυπαίθριο. Το επιτρέπει το κλίμα μας, αλλιώς ο Κικίλιας θα το είχε ένα θεματάκι…

Τέλος το κάπνισμα στα μαγαζιά

Το “Χαϊδάρι Σήμερα” επισκέφτηκε καφέ και μεζεδοπωλεία στο κεντρικό Χαϊδάρι και στο Δάσος, και μίλησε με προσωπικό και θαμώνες. Οι γνώμες ποικίλουν. Ωστόσο έντονες αντιδράσεις δεν συναντήσαμε. Μάλιστα υπάρχουν και αυτοί που “ξεμύτισαν” φέτος, γιατί χειμώνα δεν έβγαιναν για καφέ: “Δεν άντεχα την καπνούρα και τη μυρωδιά στο δέρμα και τα ρούχα μου”.

“Το Κάτι άλλο”, καπνίζει εκτός…

“Μπορεί να μην το πιστεύαμε, αλλά η συμμόρφωση είναι απόλυτη, προς ανακούφιση όλων”, μάς λέει ο κ. Τάκης Σπίνουλας, ιδιοκτήτης του “Κάτι άλλο” και του “Λεμονάκι Μυρωδάτο”. Αυτοί που θέλουν να καπνίσουν βγαίνουν έξω, όπως γίνεται στα μαγαζιά της Ευρώπης. 

“Φτιάξαμε νέο χώρο για τις ανάγκες τους”

Στο “Home”, στην Καραϊσκάκη, συναντήσαμε τον κ. Δημήτρη Ζιάκο, έναν από τους μετόχους. Μας ανέφερε πως η επιχείρηση αναγκάστηκε να κλείσει μέρος του εξωτερικού χώρου με τζάμια, όμως φαίνεται πως δεν επαρκεί για τις ανάγκες όλων των καπνιστών και υπάρχουν παράπονα. Όσο για ελέγχους, “μέχρι στιγμής δεν έχουν περάσει, γνωρίζουμε όμως τα αυστηρά πρόστιμα που προβλέπονται”, λέει ο κ. Ζιάκος.

“Σεβασμός σε καπνίζοντες και μη”

Μιλήσαμε με θαμώνες του καταστήματος:
Χαράλαμπος Φωτεινός και Βασίλης Μουτζής: «Μας λείπει το κάπνισμα. Καθόμαστε μονίμως απ’ έξω. Κατά την άποψή μας δεν είναι καθόλου σωστός ο αντικαπνιστικός νόμος. Σεβασμός στους καπνίζοντες και τους μη. Θα έπρεπε να δίνεται η δυνατότητα για διαχωρισμό στους εσωτερικούς χώρους, σε πτέρυγες καπνιστών και μη. Κατά τα άλλα, το φετινό χειμώνα θα μας φάει το κρύο…»
Γιώργος Οικονόμου: «Πλέον βγαίνω για καφέ αραιά και που. Κάθομαι πάντα έξω για να καπνίσω. Αλλιώς κάθομαι στο μπαλκόνι του σπιτιού μου  στο Δάσος, που έχει και θέα.»

Χρήστος Νικολάου: «Αισθάνομαι καλά με την εφαρμογή αυτού του νόμου. Δεν έχω καπνίσει ποτέ στη ζωή μου. Αν και εμένα δεν με ενοχλούσε ο καπνός των άλλων, για πολλούς το ελεύθερο κάπνισμα σε κελιστούς χώρους ήταν ιδιαίτερα ενοχλητικό.»

Μάριος Θεοδώρου: «Αν και καπνιστής, θεωρώ θετική την εφαρμογή του νόμου. Όταν το επιτρέπει ο καιρός, κάθομαι με την παρέα μου έξω.»
Φωτεινή Μιχαλοπούλου, μικροβιολόγος: «Θετικότατο μέτρο. Είμαι φανατική αντικαπνίστρια και θα ήταν καλό τα πρόστιμα να γίνουν μεγαλύτερα. Αυτός που καπνίζει, κάνει το κέφι του. Οι άλλοι όμως τι του φταίνε; Μερίδιο ευθύνης έχουν και οι γονείς που καπνίζουν. Τα παιδιά συνήθως μιμούνται τους γονείς τους. Κανείς δεν γλιτώνει την υγεία του από το κάπνισμα.»

“Συνειδητοποίηση”

Πήγαμε και στο διπλανό «ENIGMA». Η υπεύθυνη του καταστήματος, κ. Μαρία Χριστοδούλου, έδειχνε ανακουφισμένη που “οι πελάτες συνειδητοποιούν την απαγόρευση του καπνίσματος”. Υπήρξαν μεμονωμένες περιπτώσεις που κάποιοι θέλησαν να ανάψουν τσιγάρο μέσα, με υπόδειξη όμως του προσωπικού το έσβησαν αμέσως. Μειωμένη κίνηση παρατηρείται κυρίως κατά τις βροχερές μέρες, όταν το “έξω” γίνεται βαρύ ακόμα και για τους πιο φανατικούς καπνιστές. Επίσης πολλά βράδια τα τραπεζάκια του εξωτερικού χώρου δεν επαρκούν για να τους εξυπηρετήσουν όλους, ενώ την ίδια ώρα τα μέσα είναι σχεδόν άδεια!

“Διαφωνούμε, αλλά το τηρούμε”

Κάποιοι από τους θαμώνες, που απολάμβαναν το καφέ τους στο Αίνιγμα -θέλησαν να κρατήσουν την ανωνυμία τους-, μας είπαν:
«Παρότι δεν είμαι καπνιστής, η εφαρμογή αυτού του μέτρου είναι λάθος. Ο καθένας πρέπει να είναι ελεύθερος να κάνει αυτό που θέλει. Κατά τη γνώμη μου, ο νόμος έχει χαρακτήρα αυταρχικό και πρόκειται για απόφαση εντυπωσιασμού! Ενώ υπάρχουν προβλήματα ζωτικά και ύψιστης εθνικής σημασίας, οι πολιτικοί μας ασχολούνται με ασήμαντα πράγματα. Υπάρχουν πολύ πιο ουσιώδη προβλήματα.»

«Όλοι οι καπνιστές αντιμετωπίζουμε πρόβλημα με τον αντικαπνιστικό νόμο. Δεν τον θεωρώ δίκαιο, αλλά τον τηρώ. Αναγκάζομαι πλέον να κάθομαι στα εξωτερικά τραπεζάκια».

“Να σεβόμαστε τα πάθη!”

Σε διπλανό τραπεζάκι δύο κοπέλες, την ώρα που έστριβαν τσιγάρο φορώντας τα μπουφάν τους, δεν έκρυψαν την ενόχλησή τους: «Όχι δεν είναι καθόλου δίκαιος αυτός ο νόμος. Πρέπει να σεβόμαστε όλες τις ιδιαιτερότητες των ανθρώπων και τα πάθη τους. Η τιμωρία δεν είναι αυτή που θα φέρει στο σωστό δρόμο τους ανθρώπους». Από την ημέρα που εφαρμόστηκε ο νόμος, δεν έχουν περιορίσει τις εξόδους τους, αλλά προσπαθούν να βρουν «ελεύθερο χώρο» για να καπνίσουν. Τις περισσότερες φορές, λοιπόν, κι αυτές κάθονται έξω.

“Σε λογικά πλαίσια η πτώση του τζίρου”

Ανηφορήσαμε για το Δάσος, για να δούμε “τι καπνό φουμάρουν” εκεί με τον αντικαπνιστικό. Στο Καφέ Γραμματόσημο μας μίλησε ο σερβιτόρος κ. Χρήστος Κριπής. “Και οι πιο θεριακλήδες πελάτες μας έδειξαν κατανόηση από την πρώτη στιγμή. Κανένας δεν προσπάθησε να ανάψει τσιγάρο μέσα στην αίθουσα, αυθαίρετα”.

Και αυτή η επιχείρηση φρόντισε να κλείσει με τζαμαρίες ένα μέρος του εξωτερικού χώρου. Οι θαμώνες θερμαίνονται με σόμπες υγραερίου και άλλα θερμαντικά, αλλά αυτό ίσχυε κάθε χειμώνα έτσι κι αλλιώς. Ο κ. Κριπής πιστεύει πως το crash test θα γίνει στα μεγάλα κρύα του χειμώνα. Το πιο αισιόδοξο: “Μπορεί προς το παρόν ο τζίρος μας να είναι μειωμένος, αλλά σε λογικά πλαίσια”.

Την ώρα που αποχωρούσαμε ένας θαμώνας που σερφάριζε στο tablet του, σχολίασε: «Μια χαρά είναι αυτός ο νόμος. Με ενοχλούσε πάντα το κάπνισμα σε αυτούς τους χώρους. Είναι καλύτερα τα πράγματα…»

“Κατά γράμμα

Το «Χαϊδάρι Σήμερα» απευθύνθηκε και στο Α.Τ. Χαϊδαρίου. Υψηλόβαθμος Αξιωματικός μας ανέφερε πως ακόμα δεν έχει γίνει καμία καταγγελία για παραβίαση του νέου νόμου σε τοπικό κατάστημα. Σε ελέγχους που κάνουν κατά διαστήματα άνδρες της υπηρεσίας, διαπιστώνουν πως παντού οι επιχειρηματίες τηρούν κατά γράμμα το νόμο.

Ζητήσαμε να ενημερωθούμε για τα πρόστιμα που επιβάλλονται στους παραβάτες. Όπως μας είπε υπαξιωματικός του Α.Τ. Χαϊδαρίου, σε όλες τις περιπτώσεις προβλέπεται για τον θαμώνα πρόστιμο της τάξης των 100 ευρώ, όσες φορές και αν παραβεί το νόμο. Αντίθετα για τον υγειονομικά υπεύθυνο του καταστήματος τα πρόστιμα είναι τσουχτερά και κλιμακωτά. Η κατά συρροή επανάληψη του παραπτώματος μπορεί να οδηγήσει και στην ανάκληση άδειας της επιχείρησης.

Βαριές οι «καμπάνες» για τις επιχειρήσεις

Συγκεκριμένα για κατάστημα έως 100 τ.μ τα πρόστιμα που επιβάλλονται στον υγειονομικά υπεύθυνο έχουν ως εξής:
500 ευρώ για την πρώτη φορά, 1.000 ευρώ τη δεύτερη, 2.000 την τρίτη, 4.000 την τέταρτη με προσωρινή σφράγιση δέκα ημερών. Την πέμπτη φορά 8.000 ευρώ πρόστιμο και οριστική ανάκληση άδειας.
Για καταστήματα από 101-300 τ.μ τα κλιμακωτά πρόστιμα έχουν ως εξής: 2.000 ευρώ, 4.000 ευρώ, 6.000 ευρώ, 8.000 ευρώ και προσωρινή σφράγιση δέκα ημερών και τέλος 10.000 ευρώ με οριστική ανάκληση άδειας.

Τέλος για καταστήματα που στεγάζονται σε χώρους άνω των 300 τμ τα κλιμακωτά πρόστιμα έχουν ως εξής: 6.000 ευρώ, 7.000 ευρώ, 8.000 ευρώ, 9.000 ευρώ με προσωρινή σφράγιση δέκα ημερών και τέλος 10.000 ευρώ με οριστική ανάκληση άδειας.

Όπως μας ενημέρωσε ο αρμόδιος υπαξιωματικός, ο υγειονομικά υπεύθυνος του καταστήματος είναι υποχρεωμένος να ειδοποιήσει την Αστυνομία, αν κάποιος πελάτης επιμένει να καπνίζει.

Γιώργος Παπαπαναγιώτου