“Ιωνία κυρά μου γεια σου” – Η μικρασιατική ιστορία του Χαϊδαρίου σε έναν τόμο

Την Ευαγγελία Κανταρζτή την γνώρισα πριν από λίγα χρόνια στο Σύνδεσμο Νεοφωκααίων Χαϊδαρίου. Αναντίρρητα η δράση της ως γραμματέας του συλλόγου είναι πλούσια και τη διακρίνει το πάθος της για τον μικρασιατικό ελληνισμό. Πολλά είναι τα ποιήματα που έχει γράψει για τις αλησμόνητες πατρίδες. Όταν αναφέρεται στη γη των προγόνων της δεν μπορεί να κρύψει τη συγκίνηση της. Η κ. Κανταρτζή, λοιπόν, μετά πολύχρονη προσπάθεια αποφάσισε να εκδώσει, μαζί με το σύλλογο, το πρώτο της βιβλίο.Τίτλος του «Ιωνία κυρά μου γεια σου».

Στις σελίδες του φιλοξενεί αφηγήσεις από γονείς και παππούδες των μελών του συλλόγου που έζησαν το διωγμό και τον μεγάλο ξεριζωμό από τα μικρασιατικά παράλια. Η παρουσίασή του έγινε σε μια λαμπρή εκδήλωση στην κατάμεστη αίθουσα του Δημαρχείου, με την ευκαιρία της κοπής της πρωτοχρονιάτικης πίτας.

Στο παρελθόν υπήρξαν και άλλες ανάλογες προσπάθειες. Όπως υπενθύμισε η αντιπρόεδρος του συλλόγου, κ. Ελένη Σαρρή-Κούμπου, κατέγραψαν αληθινές ιστορίες ο Θεοδόσης Παραστατίδης και ο Χρήστος Χατζημπεκιάρης. Αξέχαστες είναι οι στιγμές, που με μια βιντεοκάμερα της εποχής φιλοξενούσαν συνεντεύξεις των πρωταγωνιστών της πρώτης γενιάς προσφύγων. Επίσης σημαντικό είναι το βιβλίο που έγραψε ο «δικός» τους ιερέας, ο πατήρ Γεώργιος Φραγκιαδάκης, προϊστάμενος του Ιερού Ναού της Παναγίτσας με τίτλο «Μνήμες».

 

«Είναι ό,τι φυλαγμένο είχα στην ψυχή μου»

Ο λόγος δόθηκε στη κ. Κανταρτζή, που ξανασύστησε στο κοινό την Ιωνία της καρδιάς τους. Για το νέο συγγραφικό εγχείρημα μίλησαν και διάβασαν αποσπάσματα η συμπατριώτισσά τους Δήμητρα Αθανασοπούλου και η φιλόλογος Στέλλα Σταυρουλιδάκη. Η συγγραφέας μέσα σε φορτισμένο κλίμα ανέφερε πως έγινε μια τεράστια προσπάθεια προκειμένου να αποτυπωθούν σε αυτό το βιβλίο τα συναισθήματα και η πορεία της ζωής γονέων και συγγενών. “Ό,τι είχα φυλαγμένο στην ψυχή μου από τις διηγήσεις των γονιών μου τα κατέγραψα. Πιστεύω πως η κούραση και τα ξενύχτια μου δεν πήγαν χαμένα”, είπε χαρακτηριστικά.

Μέσα σε τρία χρόνια προσπάθησε να υλοποιήσει την υπόσχεση που είχε δώσει στον πατέρα της, πως κάποια στιγμή θα ασχοληθεί σοβαρά με το μικρασιατικό. Θα μετέφερε στο χαρτί, τις χαρές στην όμορφη πατρίδα τους, αλλά και τον πόνο που ξεχείλισε σαν φουσκωμένο ποτάμι από τον ανελέητο διωγμό των Τούρκων. Θεώρησε μάλιστα πως μέσα από αυτές τις γραμμές θα βρει ο καθένας μια δική του ιστορία. Χαρακτήρισε το βιβλίο της ως κατάθεση ζωής και μαρτυρία.

Τα γεγονότα θα μείνουν τα γραμμένα, θα θυμίζουν στους παλιούς και θα διδάσκουν τους νέους, τα παιδιά τους και τα εγγόνια τους. Δοξάζει το Θεό που τη βοήθησε να ξεπεράσει τα βαθιά συναισθήματά της και να καταγράψει όσα γνώριζε για την πατρίδα της, τη Νέα Φώκαια και το Τσακμακλί.

Ευχαρίστησε ιδιαίτερα όλους όσους συντέλεσαν με κάθε τρόπο στην έκδοση αυτού του βιβλίου και τη βοήθησαν με κάθε τρόπο. Καταρχήν όλο το διοικητικό συμβούλιο του συλλόγου, τον πατέρα Γεώργιο Φραγκιαδάκη. Τον πρώην δήμαρχο Κυριάκο Ντηνιακό, που την ενθάρρυνε να συνεχίσει την προσπάθειά της. Το ατελιέ του εκδότη Γιώργου Νικολάου για τη βελτίωση των παλιών φωτογραφιών και τη βέλτιστη έκδοση του βιβλίου. Τέλος ευχαρίστησε το γιο της Χρήστο Κουρκουρίκη, που ανέλαβε τη μηχανογραφημένη αρχειοθέτηση όλου του βιβλίου και το σύζυγο της Αντώνη, που ανεχόταν το αναμμένο φως μέχρι τα ξημερώματα, όταν εκείνη έγραφε το βιβλίο.

Κυριάκος Ντηνιακός: «Ιωνία κυρά μου γεια σου – Κιβωτός της χαμένης μας πατρίδας»

Ο πρώην δήμαρχος Κυριάκος Ντηνιακός εξέφρασε τον ενθουσιασμό του από το σπουδαίο γεγονός αυτό γεγονός της πατριωτικής τους οικογένειας. Θύμισε με τη σειρά του πως την επική διαδρομή των Νεοφωκααίων στο Χαϊδάρι ο πρώτος που την κατέγραψε ήταν ο Παπαγιώργης. Ένα βιβλίο που κατά τη γνώμη του πρέπει να ξαναεκδοθεί, γιατί έχει πολύτιμα στοιχεία και μεγάλη ιστορική αξία. Χρόνια αργότερα, μια σειρά βιβλίων έγραψε ο επίσης φωκιανός στην καταγωγή, Παρασκευάς Συριανόγλου.

Διαβάζοντας το βιβλίο της κ. Κανταρτζή ο πρώην δήμαρχος αισθάνθηκε πως αναβίωσε ο συνοικισμός τους στο κάτω Χαϊδάρι, ο μαχαλάς όπως τον έλεγαν τότε. Εκεί θα συναντούσε όλα τα αγαπητά πρόσωπα από το μακρινό παρελθόν, που έχουν φύγει εδώ και χρόνια τη ζωή. Ο κ. Ντηνιακός έκλεισε το χαιρετισμό του κατασυγκινημένος λέγοντας: «Σε ευχαριστούμε Ευαγγελία. Δεν πήγαν άδικα τα ξενύχτια σου. Εμείς έχουμε πια αυτή την κατάθεση, αυτήν την κιβωτό. Στην οποία μπορούμε κάθε τόσο να κάνουμε αναλήψεις και να ανατρέχουμε σε μια χαμένη πατρίδα, με ότι συναισθήματα και ανάμιξη μας έχει απομείνει.»

«Ας μείνει στην καρδιά του κάθε Χαϊδαριώτη»

Ο εκδότης Γιώργος Νικολάου τόνισε πως το βιβλίο αυτό είναι ένα μέρος της ιστορίας του Χαϊδαρίου. Όπως υποστήριξε, σκοπός της συγγραφέως ήταν το βιβλίο να μείνει στην ιστορία, ο χρόνος να μην το προσπεράσει. Να μην αλλάξει τις μνήμες και να μην σβήσει από την ψυχή του καθενός, ότι έχει καταγραφεί. Έτσι για κανένα λόγο ο κ. Νικόλαου, δεν θα άφηνε μια τέτοια εμπειρία, στη δύση της καριέρας του. Με ιδιαίτερη τιμή δέχτηκε να το εκδώσει και να βάλει και εκείνος ένα λιθαράκι στην πόλη που μεγάλωσε. Για να φτάσουν στην ολοκλήρωση του βιβλίου δαπανήθηκε ατελείωτος χρόνος, αφού μεταξύ άλλων κατάφταναν όλο και περισσότερες φωτογραφίες και οι σελίδες του συνεχώς αυξάνονταν. «Ας μείνει προίκα στη βιβλιοθήκη αλλά και στην καρδιά του κάθε Χαϊδαριώτη», ευχήθηκε μεταξύ άλλων ο εκδότης.

«Διαβάζοντάς το, ζεις μέσα στα γεγονότα»

Επίσης για το βιβλίο μίλησε εκ μέρους του διοικητικού συμβουλίου ο αντιπρόεδρος Νίκος Παναγιωτάτος. Ξεκίνησε με τη φράση που είπε κάποτε ένας φτωχός γέροντας: «Ένα βιβλίο αν δεν είναι να το διαβάσεις δυο-τρεις φορές, μην το διαβάσεις καθόλου». Ο ίδιος εξομολογήθηκε πως το διάβασε και αυτό που τον εντυπωσίασε είναι πως ο αναγνώστης αισθάνεται πως συμμετέχει στα διαδραματιζόμενα γεγονότα. Σαν εκπρόσωπος της τρίτης γενιάς νιώθει υπερηφάνεια, ιδιαίτερη χαρά και τιμή που την έχουν κοντά τους, με την ανιδιοτελή προσφορά της. Ευχήθηκε το βιβλίο της να είναι καλοτάξιδο και να περνάει από χέρι σε χέρι.


Γιάννης Βελέντζας: «Να κοσμήσει τη βιβλιοθήκη του Δήμου μας»

Ο πρόεδρος του συλλόγου Γιάννης Βελέντζας αισθάνθηκε μεγάλη χαρά που επί προεδρίας του εκδόθηκε το συγκεκριμένο βιβλίο, που είναι άξιο λόγου και έργου. Στις πρώτες του σελίδες περιέχει ονομαστικά τις πρώτες 54 οικογένειες προσφύγων του Χαϊδαρίου. Πιστεύει πως το συγγραφικό έργο της κ. Κανταρτζή θα κοσμήσει τη βιβλιοθήκη του Δήμου μας. Με την αγάπη της στο Σύνδεσμο Νεοφωκαίων επέτυχε να ομορφύνει τη ζωή όλων των μελών του, γράφοντας την ιστορία των συμπατριωτών τους. Ο κ. Βελέντζας διευκρίνισε πως οι περισσότερες οικογένειες που έφτασαν στο Χαϊδάρι ήταν Τσακμακλιώτες και λιγότεροι οι Φωκιανοί. Από τους Φωκιανούς υπήρξαν πολλές απώλειες στη διάρκεια του διωγμού. Αντίθετα από τους Τσακμακλιώτες υπήρξε μόνο μια απώλεια. Σκότωσαν τον παππού του Κώστη Βελέντζα. Η γιαγιά του, χήρα με τέσσερα παιδιά, πέρασε στη Μυτιλήνη και μετά ήρθε στο Χαϊδάρι. Ο κ. Βελέντζας σαν αναμνηστικό δώρο προσέφερε στη συγγραφέα μαζί με όλες τις ευχαριστίες του συλλόγου, έναν χρυσό σταυρό.

Χορωδία και χορευτικό τμήμα επί σκηνής

Το πρόγραμμα συνεχίστηκε με ένα πλούσιο καλλιτεχνικό πρόγραμμα από τη χορωδία του συλλόγου. Την ευθύνη λειτουργίας της έχει και φέτος η νεαρή μουσικοδιδάσκαλος Αγγελική Χρονάκη. Η χορωδία έψαλε το απολυτίκιο «Χριστός γεννάται», τα παραδοσιακά κάλαντα, ενώ ερμήνευσε και μια σειρά παραδοσιακά τραγούδια από τις αλησμόνητες πατρίδες. Έκλεισε το πρόγραμμα της με το τραγούδι: «Στην Μακεδονία του παλιού καιρού».

 

Ακολούθησε η κοπή της βασιλόπιτας. Ιδιαίτερη συγκινητική στιγμή ήταν όταν κλήθηκαν να κόψουν από ένα κομμάτι τα μεγαλύτερα σε ηλικία μέλη του συλλόγου. Οι κυρίες Μαρία Μπουλούκου-Παπλού και Ελένη Σπηλιώτη.

Την εκδήλωση χαιρέτισαν ο δήμαρχος Μιχάλης Σελέκος, αντιδήμαρχοι, επικεφαλής των δημοτικών παρατάξεων και υποψήφιοι δήμαρχοι. Η βραδιά έκλεισε με παραδοσιακούς χορούς από το χορευτικό τμήμα του συλλόγου, που και φέτος διδάσκει η Αγγελική Σταυροπούλου. Για όλους τους παρευρισκόμενους κληρώθηκαν πέντε πλούσια δώρα, προσφορά του συλλόγου και καταστημάτων της πόλης μας.

Ο κ. Βελέντζας με τη μουσικοδιδάσκαλο Αγγελική Χρονάκη.
Με τη χοροδιδάσκαλο Ειρήνη Σταυροπούλου.
Με τα εγγόνια του.
Μητέρα και γιος Παραστατίδη επί σκηνής.
Ο Βαγγέλης Ντηνιακός με μέλη της παράταξης του.

Γιώργος Παπαπαναγιώτου