Ιωάννης Παναγιωτούλιας
Λίγα λόγια για αυτό που βλέπουμε στα ΕΛΠΕ
Αναπόσπαστο στοιχείο των διυλιστηρίων πετρελαίου αποτελούν οι μονάδες μετάκαυσης (πυρσοί ή flares) οι οποίες συνιστούν κρίσιμα συστήματα ασφαλείας. Ρόλος τους είναι η καύση των απαερίων και η απομάκρυνση εύφλεκτων υδρογονανθράκων που εκτονώνονται από βαλβίδες πίεσης και διοχετεύονται, μέσω αγωγών στους πυρσούς.
Η λειτουργία τους καλύπτει ένα ευρύ φάσμα συνθηκών, από την κανονική λειτουργία και τις συντηρήσεις έως τις εκκινήσεις, τις διακοπές και τις καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Για τη διασφάλιση της συνεχούς ετοιμότητάς τους, διατηρείται μόνιμα μια μικρή φλόγα μέσω καύσης περιορισμένης ποσότητας αερίων.
Σκοπός των πυρσών είναι η μετατροπή των υδρογονανθράκων σε ασφαλέστερα προϊόντα, κυρίως διοξείδιο του άνθρακα (CO₂) και νερό (H₂O). Ωστόσο, η πλήρης καύση σπανίως επιτυγχάνεται, καθώς επηρεάζεται από παράγοντες όπως οι καιρικές συνθήκες, η ταχύτητα εκροής, η σύσταση των αερίων κτλ. Ως αποτέλεσμα η απόδοση καύσης παρουσιάζει σημαντικές διακυμάνσεις, συνήθως μεταξύ 62% και 99%.
Σε περιπτώσεις ατελούς καύσης, παρατηρείται αυξημένη εκπομπή ρύπων, όπως άκαυστοι υδρογονάνθρακες (πχ πτητικές οργανικές ενώσεις, πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες, μεθάνιο), προϊόντα καύσης (αιθάλη, CO, NOx) και οξείδια του θείου (SO₂). Συνολικά, έχουν ταυτοποιηθεί περισσότερες από 250 τοξικές ουσίες (τοξικό νέφος) που ενδέχεται να εκλυθούν με αρνητικές επιπτώσεις τόσο στην ανθρώπινη υγεία όσο και στο περιβάλλον.
Η ατελής καύση γίνεται συχνά αντιληπτή από χαρακτηριστικά φαινόμενα, όπως η παρουσία μαύρου ή γκρι καπνού (ένδειξη αιθάλης), η κιτρινωπή η πορτοκαλί απόχρωση της φλόγας αντί της καθαρής μπλε, η αστάθεια ή το τρεμόπαιγμα της φλόγας, οι έντονες οσμές άκαυστων αερίων, καθώς και σε ορισμένες περιπτώσεις αυξημένος θόρυβος ή δονήσεις.
