Το όχι μεγάλο αλλά κρίσιμο κυκλοφοριακά έργο στον Κόμβο Μεταμόρφωσης ξεκινάει μέσα στον Ιούλιο και αναμένεται να ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2026.
Η Αττική Οδός σχεδιάστηκε και δημιουργήθηκε για να δώσει λύση στο διαρκώς αυξανόμενο κυκλοφοριακό πρόβλημα της Αθήνας πριν από τρεις δεκαετίες. Το πρώτο τμήμα της δόθηκε στην κυκλοφορία το 2001, όμως έχει φτάσει πια στα όρια της ικανότητά της να εξυπηρετεί τον όγκο των οχημάτων που την διασχίζουν κάθε μέρα. Ειδικά στην έξοδο προς Λαμία, κατά τις ώρες αιχμής, δημιουργούνται ουρές αναμονής εκατοντάδων μέτρων, ακόμα και χιλιομέτρων, καθώς το σημείο δέχεται και τα οχήματα που θέλουν να βγουν προς Λαμία ερχόμενα από το ρεύμα της Ελευσίνας και εκείνα που έρχονται από το Αεροδρόμιο, σε μία έξοδο.
Η λύση που προκρίθηκε, σε συνεργασία του Υπουργείου Υποδομών και της παραχωρησιούχου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, είναι να δημιουργηθεί μία επιπλέον έξοδος με κατεύθυνση προς Πειραιά. Πάντως, το συγκεκριμένο μέτρο χαρακτηρίζεται ως πυροσβεστικό και όχι ως μόνιμο που θα αποσυμφορήσει την Αττική Οδό.
Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρίστος Δήμας, οι εργασίες ξεκινούν μέσα στον Ιούλιο και αναμένεται να ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026.
Ο αρχικός σχεδιασμός στήριζε πολλά στη Λεωφόρο Κύμης
Όπως αναφέρουν στελέχη του χώρου των κατασκευών, το πρόβλημα δεν εντοπίζεται στον σχεδιασμό του κόμβου Μεταφόρτωσης, αλλά στη μη υλοποίηση της επέκτασης της Λεωφόρου Κύμης, η οποία αποτελούσε κρίσιμο σκέλος του αρχικού σχεδιασμού της Αττικής Οδού, ως ξεχωριστό δημόσιο έργο και όχι ως τμήμα της σύμβασης παραχώρησης.
Ειδικότερα, η διαμπερής κυκλοφορία από την Εθνική Οδό Αθηνών – Λαμίας προβλεπόταν να εκτρέπεται μέσω της Λεωφόρου Κύμης, με σήραγγα, ώστε ο κόμβος της Μεταμόρφωσης να εξυπηρετεί κυρίως την τοπική κυκλοφορία από το Μενίδι και τις γύρω περιοχές. Η μη κατασκευή της επέκτασης, για λόγους που αναφέρονται πιο κάτω, είχε ως αποτέλεσμα να διοχετεύεται τελικά στον κόμβο Μεταμόρφωσης το μεγαλύτερο μέρος αυτής της κυκλοφορίας, αν και αυτός δεν είχε σχεδιαστεί με τις ανάλογες προδιαγραφές.
Αττική Οδός: Τι προβλέπει το έργο του Κόμβου Μεταφόρτωσης
Η παρέμβαση αφορά την είσοδο στον Αυτοκινητόδρομο Αθηνών – Θεσσαλονίκης (κατεύθυνση προς Λαμία) και προβλέπει την αποφυγή συνένωσης των δύο κλάδων εισόδου (Αεροδρόμιο – Λαμία και Ελευσίνα – Λαμία) με ανεξάρτητη είσοδο στον αυτοκινητόδρομο Αθηνών – Θεσσαλονίκης, ώστε να αποφεύγεται ο «στραγγαλισμός» των δύο κλάδων και η κυκλοφοριακή συμφόρηση.
Υπολογίζεται ότι με αυτό τον τρόπο θα επιτευχθεί υπερδιπλασιασμός της κυκλοφοριακής ικανότητας, που εκτιμάται ότι θα οδηγήσει σε τουλάχιστον 50% μείωση των καθυστερήσεων στις ώρες αιχμής. Η προτεινόμενη λύση χαρακτηρίζεται μεταξύ άλλων από:
- Διατήρηση των υφιστάμενων ορίων απαλλοτρίωσης.
- Μικρή, σχετικά, όχληση κατά τη διάρκεια της κατασκευής.
- Χαμηλό κατασκευαστικό κόστος.
- Έως και διπλασιασμό της κυκλοφοριακής ικανότητας των κλάδων

“Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν”
Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας δήλωσε: «Η έξοδος της Μεταμόρφωσης είναι ένα σημείο όπου καθημερινά ταλαιπωρούνται οι οδηγοί, καθώς η υποδομή δεν ανταποκρίνεται στα σημερινά κυκλοφοριακά δεδομένα. Με την παρέμβαση που προωθούμε θα γίνεται καλύτερη διαχείριση της κυκλοφορίας στο συγκεκριμένο σημείο, επιτρέποντας την ανεξάρτητη κίνηση των δύο κλάδων στην έξοδο από την Αττική Οδό προς της Εθνική. Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, σε συνεργασία με τον παραχωρησιούχο, εφαρμόζει άμεσες λύσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών και μάλιστα, με τρόπο που να απαιτείται ο λιγότερος δυνατός χρόνος και το χαμηλότερο δυνατό κόστος στα στάδιο της κατασκευής».
Ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος δήλωσε: «Πρέπει να είμαστε ειλικρινείς: μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν. Μικρές παρεμβάσεις όπως αυτή που ανακοινώθηκε σήμερα, είναι βέβαιο πως θα βελτιώσουν την κατάσταση σημειακά, στην έξοδο της Αττικής Οδού προς την Εθνική Οδό Αθηνών – Λαμίας. Από εκεί και πέρα, οι όποιες παρεμβάσεις επέλθουν περαιτέρω αποτελούν αντικείμενο μίας μελέτης που απαιτεί χρόνο για να ωριμάσει. Σε κάθε περίπτωση, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στην Αττική υλοποιείται αυτή τη στιγμή ένα τεράστιο έργο, η Γραμμή 4 του Μετρό, η ολοκλήρωση της οποίας θα φέρει πολύ μεγάλη ανακούφιση στο κυκλοφοριακό πρόβλημα του πολεοδομικού συγκροτήματος».
Η Αττική Οδός και η “χαμένη” επέκταση της Λεωφόρου Κύμης
Όπως αναφέρθηκε πιο πάνω, η Αττική Οδός, με βάση τον αρχικό αρχικό σχεδιασμό, που είχε γίνει από το Ελληνικό Δημόσιο, έπρεπε να έχει μία ακόμη έξοδο στη Λεωφόρο Κύμης, η οποία εύλογα θα διευκόλυνε πολύ την κυκλοφορία. Ωστόσο το έργο αυτό, με ευθύνη του Δημοσίου, δεν υλοποιήθηκε ποτέ, αν και έχει δημοπρατηθεί. (Βλέπε Οι 3 μεγάλες υπογειοποιήσεις που υπόσχονται να αλλάξουν τον οδικό χάρτη του Λεκανονοπεδίου)
Με την παρέμβαση αυτή επρόκειτο να υλοποιηθεί ένα οδικό bypass ώστε να αποσυμφορηθεί η έξοδος Μεταμόρφωσης και συνακόλουθα η Αττική Οδός. Πιο συγκεκριμένα, αφορά στην επέκταση της Λεωφόρου Κύμης από τον ομώνυμο ανισόπεδο κόμβο μέχρι την Εθνική Οδό στον ανισόπεδο κόμβο Καλυφτάκη στη Λυκόβρυση, δίνοντας εναλλακτική όδευση στους χρήστες του άξονα.
Το έργο, προϋπολογισμού 435 εκατ. ευρώ, δημοπρατήθηκε το 2021 με προσωρινό ανάδοχο την κοινοπραξία ΤΕΡΝΑ-ΑΚΤΩΡ-ΙΝΤΡΑΚΑΤ, ωστόσο δεν προχώρησε λόγω αδυναμίας εξασφάλισης χρηματοδότησης και των προσφυγής του Δήμου Ηρακλείου που ακολούθησαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Αντικείμενό του ήταν η ολοκλήρωση της Λεωφόρου Κύμης, στο τμήμα από την Αττική Οδό έως τον τη Λεωφόρο Κηφισού (ανισόπεδος κόμβος Καλυφτάκη), και αφορούσε στην μελέτη και κατασκευή οδικού άξονα διατομής κλειστού αυτοκινητοδρόμου, συνολικού μήκους περίπου 3,8 χλμ. Το συνολικό μήκος του έργου εκτιμάται σε 4,2χλμ., στα όρια των Δήμων Λυκόβρυσης – Πεύκης, Ηρακλείου και Κηφισιάς.