Παιδικές χαρές: η περίπτωση του Δήμου Χαϊδαρίου

ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΟ
ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΣΤΙΣ
ΠΑΙΔΙΚΕΣ ΧΑΡΕΣ
Περίπου
15.000 ώρες κατά μέσο όρο παίζει ένα παιδί
τα πρώτα έξι χρόνια της ζωής του και οι
ώρες αυτές είναι οι πιο ευτυχισμένες
για το ίδιο. Καθόλου τυχαίο γεγονός, αν
αναλογιστεί κανείς πως σε μια εποχή που
ο χρόνος των παιδιών είναι τόσο ασφυκτικά
προγραμματισμένος, το παιχνίδι τους
προσφέρει τις απαραίτητες ώρες χαλάρωσης
και λειτουργεί ως μηχανισμός που
μετριάζει το άγχος.

Γράφει η Τζένη Μπέτση – Κυρίμη *

Τι
είναι όμως τελικά το παιχνίδι πέρα από
μια αναζωογονητική ενασχόληση; Μήπως
ένα απαραίτητο εργαλείο για να γνωρίσει
τη ζωή και τον κόσμο, να συνειδητοποιήσει
και να αξιοποιήσει τις ικανότητές του;
Μπορεί το παιχνίδι να φαίνεται για
πολλούς απλά διασκεδαστικό, στην
πραγματικότητα όμως έχει όλα τα
χαρακτηριστικά μιας τέλειας παιδαγωγικής
διδασκαλίας, η οποία συντελεί στην
ανάπτυξη της προσωπικότητάς του.
Σύμφωνα με τους ειδικούς,
οι κοινές δραστηριότητες παιδιών και
γονιών στην παιδική ηλικία είναι
καθοριστικής σημασίας για τη σχέση που
«χτίζεται» και εξελίσσεται καθώς τα
παιδιά μεγαλώνουν και μπαίνουν στην
εφηβεία.
Η
ζωή των παιδιών μέσα σε μια παιδική χαρά
δίνει πολλές ευκαιρίες για εκτόνωση,
παιχνίδι, εξερεύνηση, ανάπτυξη της
φαντασίας τους και της εφευρετικότητας
τους. Δυστυχώς
όμως, πολλές παιδικές χαρές δεν είναι
τόσο ασφαλείς όσο θα έπρεπε. Κάθε έτος,
περίπου 250.000 παιδιά στην Ευρώπη κάτω
από την ηλικία των 15 απαιτούν τη
νοσοκομειακή περίθαλψη από τραυματισμούς
που συνέβησαν στους παιδότοπους και στις παιδικές χαρές, με άσχημα σπασμένα
κόκκαλα, αμυχές, μώλωπες ακόμα και
τραυματισμούς στο κεφάλι. Επίσης, σύμφωνα
με παλαιότερη μελέτη του Κέντρου Έρευνας
και Πρόληψης Παιδικών Ατυχημάτων, το
20% των παιδικών ατυχημάτων γίνεται σε
παιδικές χαρές.
Μετά
το τραγικό ατύχημα που συνέβη στο
Ελληνικό, έρχεται πάλι στην επιφάνεια
το θέμα της ασφάλειας των παιδικών
χαρών. Ποιες ενέργειες έχει
κάνει η Πολιτεία και στη συνέχεια η Δημοτική
Αρχή, ώστε να καταστεί ασφαλής ο χώρος
στον οποίο παίζουν τα παιδιά μας;

Το
βασικό νομοθετικό πλαίσιο ορίζεται από
την υπ’ αριθμόν
28492/18-5-2009
(ΦΕΚ Β΄ 931) Απόφαση του Υπουργού Εσωτερικών,
με την οποία καθορίζονται οι προϋποθέσεις
και οι τεχνικές προδιαγραφές για την
κατασκευή και τη λειτουργία των παιδικών
χαρών των Δήμων και των Κοινοτήτων, καθώς
και τα όργανα και η διαδικασία πιστοποίησης
και ελέγχου αυτών.
Η
ανωτέρω Υπουργική Απόφαση κάλυψε
το κενό που
παρουσιάζεται στο πλαίσιο λειτουργίας
των παιδικών χαρών, δεδομένου ότι ένας
μεγάλος αριθμός παιδικών χαρών έχει
κατασκευαστεί και λειτουργεί χωρίς την
ύπαρξη ενός συγκεκριμένου θεσμικού
πλαισίου αναφορικά με τις προϋποθέσεις
και τις τεχνικές προδιαγραφές που θα
πρέπει να διέπουν αυτές, ώστε να μην
τίθεται σε κίνδυνο η ασφάλεια και η
υγεία των παιδιών.
Σύμφωνα
με την εν λόγω Απόφαση :
  • Τίθενται
    οι απαιτήσεις τόσο για την επιλογή όσο
    και για τη σχεδίαση του χώρου μιας
    παιδικής χαράς, καθώς επίσης και τα
    πρότυπα ασφαλείας για τον εξοπλισμό,
    τα όργανα και τις κατασκευές της.
  • Ορίζεται
    υπεύθυνος λειτουργίας της παιδικής
    χαράς, ο οποίος έχει την ευθύνη για τη
    σωστή λειτουργία και τη συντήρησή της.

  • Προβλέπεται
    η σύσταση Επιτροπής Ελέγχου Παιδικών
    Χαρών σε κάθε νομό, η οποία θα ελέγχει
    και θα πιστοποιεί την καταλληλότητα
    της παιδικής χαράς με ειδικό σήμα, το
    οποίο θα προμηθεύει το Υπουργείο
    Εσωτερικών, ώστε να είναι εμφανής η
    πιστοποιημένη λειτουργία της.
  • Προβλέπεται
    μεταβατικό στάδιο έως 31-12-2012, μέσα στο
    οποίο όλοι οι δήμοι και οι κοινότητες
    θα πρέπει να προχωρήσουν στις απαιτούμενες
    παρεμβάσεις, ώστε όλες οι παιδικές
    χαρές που λειτουργούν στην περιφέρειά
    τους, να πληρούν τις απαιτήσεις του
    νέου θεσμικού πλαισίου.
    (Το συγκεκριμένο μεταβατικό στάδιο
    έχει παραταθεί για 2 ακόμα χρόνια, δηλαδή
    έως 31-12-2014
    ).
Στα
τρία πρώτα χρόνια που όριζε η Υ.Α. ως
χρόνο συμμόρφωσης στις παρεμβάσεις που
απαιτούνται ώστε να καταστούν ασφαλείς
οι παιδικές χαρές των Δήμων και Κοινοτήτων,
μόνο τέσσερις (4) Δήμοι στην
Αττική
προέβησαν στις
απαραίτητες ενέργειες, μεταξύ αυτών
και ο Δήμος Αθηναίων. Το αποτέλεσμα;
Εξήντα πέντε (65), περίπου οι μισές από
τις παιδικές χαρές του Δήμου Αθηναίων
έκλεισαν, γιατί δεν συμμορφώθηκαν τα
πρότυπα (ΕΝ 1176 & ΕΝ 1177), άρα δεν θα ήταν
ασφαλής η λειτουργία τους.
Ο Δήμος Χαϊδαρίου, με τις περίπου
τριάντα πέντε (35) παιδικές χαρές, μέχρι σήμερα
δεν έχει συμμορφωθεί
στις απαιτήσεις της παραπάνω Υπουργικής
Απόφασης. Σοβαρότερο θέμα όμως είναι η
εικόνα εγκατάλειψης που παρουσιάζουν
στο σύνολό τους οι παιδικές χαρές του
Δήμου μας
(με αναλυτικά
ρεπορτάζ κατά καιρούς στον τοπικό Τύπο), οι οποίες όχι μόνο δεν μπορούν να
πιστοποιηθούν σύμφωνα με τα πρότυπα
που απαιτεί ο Νόμος, αλλά παρουσιάζουν
σοβαρότατα προβλήματα λειτουργίας και
συντήρησης
(έλλειψη
περίφραξης, κατεστραμμένα όργανα,
ελλιπής φωτισμός κλπ), γεγονός που ωθεί
στη διακοπή της λειτουργία
τους
, ώστε να μην χρειαστεί
να αντιμετωπιστούν καταστάσεις όπως
αυτές των τελευταίων ημερών.
Το γεγονός αυτό μπορεί να
αντιμετωπιστεί, εκτός των άλλων, με την
τακτική συντήρηση
και αντικατάσταση
των φθαρμένων οργάνων / παιχνιδιών,
εκμεταλλευόμενοι τουλάχιστον όλους
τους διαθέσιμους πόρους από την Πολιτεία
προς αυτή την κατεύθυνση (π.χ. αντίστοιχα
προγράμματα με το πρόγραμμα «Διαμόρφωση
Παιδικών Χαρών» του Υπουργείου
Εσωτερικών), ώστε οι παιδικές
χαρές του Δήμου μας να είναι απόλυτα
ασφαλείς, λειτουργικές και καλαίσθητες
για να εξυπηρετούν τις ιδιαίτερες
ανάγκες των παιδιών.
Οι ελάχιστες απαιτήσεις για μια
ασφαλή παιδική χαρά, καινούρια ή μη,
σύμφωνα με τα πρότυπα, είναι οι εξής:
  • Καλός
    φωτισμός χώρου
  • Επαρκής
    αριθμός καθισμάτων για τους συνοδούς
  • Βρύσες
  • Σημεία
    σκίασης
  • Περιφρούρηση
    χώρου (αποφυγή βανδαλισμών, κλοπών
    οργάνων κλπ.)
  • Δαπεδόστρωση
    με κατάλληλο υλικό (το οποίο μπορεί να
    είναι και άμμος ή γκαζόν, όχι απαραίτητα
    πλαστικός τάπητας)
  • Ζώνες
    πρασίνου
  • Σύστημα
    απορροής των υδάτων αλλά και σχεδιασμό
    τέτοιων που να ακολουθούνται οι αρχές
    αειφόρου σχεδιασμού (π.χ. ηλιακά
    φωτιστικά, ανακύκλωση του νερού για
    την άρδευση των φυτών κλπ.)
  • Συγκεκριμένο
    ωράριο λειτουργίας
  • Εύκολη
    πρόσβαση για μικρούς και μεγάλους (ενήλικες)
  • Σε
    περίπτωση έκτατης ανάγκης να μπορούν
    να δοθούν άμεσα οι πρώτες βοήθειες
*Αρχιτέκτων
Μηχανικός Α.Π.Θ., υποψήφια δημοτική
σύμβουλος με τον συνδυασμό «Χαϊδάρι
Ξανά» του υποψήφιου Δημάρχου Βαγγέλη
Ντηνιακού