Αρχαία Ιερά Οδός, καταλύτης ανάπτυξης για το Χαϊδάρι

ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗ ΔΙΕΡΕΥΝΗΣΗ
ΠΡΟΟΠΤΙΚΩΝ ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΣΤΟ ΧΑΪΔΑΡΙ
Κρίσιμος κρίκος στην
αλυσίδα τουριστικού προϊόντος της Αθήνας: Καισαριανή (Σκοπευτήριο,
Μονή, Δάσος) – Ακρόπολη, Αρχαιολογικός
περίπατος Αθηνών – Ακαδημία Πλάτωνα –
Aιγάλεω (Αγ. Σάββας και Σταθμός Μετρό
Εσταυρωμένου) – Χαϊδάρι (Διομήδειος Βοτανικός
Κήπος, Μονή Δαφνιού, Αρχαία Ιερά Οδός
στο Άλσος Δαφνιού, Αφαία)  – Λ. Κουμουνδούρου
– Ελευσίνα.

Αεροφωτογραφία από τις ανασκαφές στην Ιερά Οδό, στην περιοχή του Σκαραμαγκά.
γράφει ο ΚΙΜΩΝ Ε. ΦΟΥΝΤΟΥΛΗΣ
Ίσως έχετε ήδη διαβάσει
μέρος της σύνθεσης που ακολουθεί. Ο
λόγος που παρατίθεται ξανά, πλήρης, μαζί
με τις επεξηγήσεις που την συνοδεύουν,
είναι διότι αρκετοί προσεγγίζουν με ανάλογη
ευαισθησία το θέμα, δίχως όμως κριτική
στις δυνάμεις που κρατούν ανενεργό,
όμηρο το πολιτιστικό και και φυσικό
περιβάλλον του τόπου μας. Επίσης λείπει
η αναγκαία θεώρηση σε σχέση με την Αθήνα
και άλλους συναφείς προορισμούς, αφού το Χαϊδάρι δεν είναι ο ομφαλός της γης!
Υπενθυμίζεται πως η
πρόταση αυτή αποσκοπεί να λειτουργήσει
ως «καρότο και μαστίγιο» για την τοπική
αγορά άναρχης αναψυχής, η οποία βουλιμικά,
δίχως μέσο-μακροπρόθεσμη προοπτική
σπαταλά χώρο και πόρους, σωρεύοντας
κινδύνους για τους κατοίκους, διευκολυνόμενη
συστηματικά από τους δημοτικούς άρχοντες
τα τελευταία τριάντα χρόνια!.
Αναλυτικότερα:
Η επιβεβαίωση της
παρουσίας της Αρχαίας Ιεράς Οδού στο
Δαφνί και την Αφαία ενισχύει την θέση
του Χαϊδαρίου στον παγκόσμιο τουριστικό
χάρτη ως τόπο
πολιτιστικού αλλά και
περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος.

Αρχαία Ιερά Οδός
ανασκαμμένη και προσβάσιμη στον επισκέπτη
– περιπατητή στο χώρο και το χρόνο σε
συνδυασμό:
– με Διομήδειο Βοτανικό
Κήπο (έναρξη διαδρομής) 
– ξενάγηση στη Μονή
Δαφνίου (1η στάση)
– πορεία νότια, πίσω από τη Μονή και υπέργεια διέλευση Λ. Αθηνών στο ύψος του παλιού
δασοφυλάκιου (… λόγω έλλειψης πρόνοιας
για διάβαση πεζών στην γέφυρα του
τρένου!), 
– είσοδος στο Άλσος
Δαφνίου και πληροφόρηση για την
αναδασωτική προσπάθεια στην περιοχή
(2η στάση),
– περίπατος σε ομαλή
κατωφέρεια προς την Αφαία, παράλληλα με
την (πιθανολογούμενη) Αρχαία Ιερά Οδό
και (3η στάση) στο
Ιερό της Αφροδίτης. Ξενάγηση στον
αρχαιολογικό χώρο και εν συνεχεία αρχικά
αστικός περίπατος στα φαρδιά πεζοδρόμια της (της μελλοντικά αντιδρομημένης ως
προς το ρεύμα Αθηνών – Κορίνθου), οδού Αγ.
Αντωνίου 
– πορεία
μέσω οικισμού Αφαίας είτε προς βορράν, στον κλάδο του αρχαίου δρόμου που
ανέβαινε τον λόφο της Ηχούς και φτάνει πάνω από τη Λ. Κουμουνδούρου
(4α στάση) με πορεία προς την λίμνη
και επιστροφή προς Αφαία 
– πέρασμα μέσω της
υπόγειας διάβασης στην ακτή Σκαραμαγκά
(5η στάση),
όπου τα υπολείμματα του
φυσικού ανάγλυφου αντιπαλεύουν τις
ανθρωπογενείς επεμβάσεις ή/και δυτικά προς
κόμβο Σκαραμαγκά στο ήδη αποκαλυμμένο
τμήμα της Αρχαίας Ιεράς Οδού (στάση 4β)
εκεί όπου υπάρχει ανάγκη αποκατάστασης
περιβάλλοντος. Παρατήρηση, ενημέρωση
και φιλοξενία στο εκεί περίπτερο
περιβαλλοντικής εκπαίδευσης και το
αναψυκτήριο.
Ο παραπάνω αρχαιολογικός
– περιβαλλοντικός περίπατος «κράχτης»
συμπληρώνεται στο Διομήδειο Κήπο με
τον περιβαλλοντικό (χλωρίδα, γεωλογία)
και πολιτιστικό (αρχαία ορυχεία, μνημείο
εκτέλεσης εντός Διομήδειου) περίπατο,
αλλά και με επίσκεψη στα Σπήλαια
Δαφνίου – Αφαίας.
Δορυφορικά λειτουργούν
οι επισκέψεις σε ΜΠΛΟΚ 15, μνημείο ή/και
μουσείο Εθνικής Αντίστασης αλλά και
πεδίο αποκατάστασης (υφιστάμενο και
μελλοντικό) περιαστικού περιβάλλοντος
στο Στρατόπεδο Καραϊσκάκη (παράλληλα
με τις όποιες αναγκαίες στρ/κές χρήσεις). Επίσης επίσκεψη στο
κύριο σημείο θέας στην δυτική Αθήνα
στον προφήτη Ηλία (εκκλησάκι, μνημείο
Πυθιονίκης). Ειδική σημασία έχει το προς αποκατάσταση
– ανάπτυξη θαλάσσιο μέτωπο Σκαραμαγκά
(πρόταση Τερζάκη), η δυνατότητα επίσκεψης
στο «Θρόνο του Ξέρξη» νότια στο όρος
Αιγάλεω κ.ά.
Η πείνα και η δίψα των
επισκεπτών μπορούν να ικανοποιούνται
από την ποικιλία επιλογών της αγοράς
στο κέντρο της πόλης, στο Δαφνί κ.α. Τα
λεωφορεία αποβιβάζουν τους επισκέπτες
και εν συνεχεία σταθμεύουν σε χώρους
όπως στο Σιδηρόπουλο, τα πρατήρια της
Λ. Αθηνών και σε άλλες επιλεγμένες θέσεις.
Η τοπική αγορά συμπληρώνεται με
καταστήματα αναμνηστικών, δώρων, βιβλίων
κ.ά. Δεδομένου ότι τα αξιοθέατα της
περιοχής δεν εξαντλούνται με ολιγόωρη
επίσκεψη προκύπτει δυνατότητα τόνωσης
της κίνησης στα ξενοδοχεία της περιοχής.
Σε Δαφνί (Μονή, τουριστικό
– κέντρο πληροφόρησης), Διομήδειο, Πρ.
Ηλία, Στρατόπεδο, Δημαρχείο κ.α. διατίθεται
έντυπο υλικό, χάρτες κ.λπ., προβάλλεται
ψηφιοποιημένο πληροφοριακό υλικό για
την ιστορία και τα μνημεία, το φυσικό
και ανθρωπογενές περιβάλλον. 
Η περιήγηση – ξενάγηση
στο Χαϊδάρι διευκολύνει την αναζωογόνηση
της Ελευσίνας, ενισχύοντας τον
κλασικο-βυζαντινό-περιβαλλοντικό άξονα από τη Μονή 
Καισαριανής μέχρι την Ελευσίνα.
(Η παραπάνω προσέγγιση
προσπαθεί να ψηλαφήσει δυνατότητες και
προοπτικές, είναι ανοικτή σε τροποποιήσεις,
διορθώσεις κ.ά.).
Η ανάδειξη της Αρχαίας
Ιεράς Οδού απαιτεί χρήματα και χέρια.
Η αδυναμία της ελληνικής Πολιτείας
μπορεί να αναπληρωθεί από την ενεργοποίηση
στο έργο ανασκαφής της Αρχαίας Ιεράς
Οδού και των ξένων αρχαιολογικών σχολών
– αποστολών. Η εμπλοκή τους στο έργο
διευκολύνει την αναζήτηση χορηγών χωρίς
να αποκλείεται η αυτόνομη ελληνική
προσπάθεια. Είναι όμως προς το συμφέρον
της
χώρας και του δήμου μας η
συμμετοχή, ενημέρωση (αλλά και προβολή)
πολλών (και σε πολλούς
) της ανασκαφής,
των αποτελεσμάτων και της γύρω περιοχής
(Δαφνί,
Αιγάλεω, Ποικίλο, Αφαία
κ.λπ.).

Επισημαίνεται πως
ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να δει
και να ενημερωθεί για την τραγική
βιομηχανική ανάπτυξη σε δύο από τις
«πίσω αυλές» (backyard) της
Αθήνας, τον Ελαιώνα και το Θριάσιο, που
πλέον επιβάλλεται να «ανοίξουν», να
γνωρίσουμε όλα τα λάθη και να τονιστούν
οι όποιες προσπάθειες βελτίωσης στις
βιομηχανικές ζώνες . Εκεί όπου επιβάλλεται
η αναβάθμιση υποδομών και λειτουργίας
στο σύνολο ή υποτμήματα της κάθε περιοχής
ώστε και η βιομηχανία – βιοτεχνία να
διευκολυνθεί αλλά και οι συνθήκες ζωής
να γίνουν πιο ανθρώπινες.
Ανάπτυξη ακολουθώντας
(…για άλλη μια φορά!) το παρελθόν
               Από την Αθήνα προς τα Μυστήρια
της Δύσεως!
Πρόκειται για μια εστιασμένη
παρέμβαση (ανασκαφή περί το Δαφνί) με
ευρύτερες θετικές επιπτώσεις στον τουρισμό της Αθήνας.

Απευθύνεται στους επισκέπτες που
εκτιμούν τον πολιτιστικό, περιβαλλοντικό
τουρισμό. Είναι αυτοί οι επισκέπτες που διαχρονικά αποτελούν τους πιστότερους
επισκέπτες της Ελλάδας, συχνά δε
λειτουργούν και ως υποστηρικτές της
χώρας μας στο εξωτερικό ως διαφημιστές
της.
Στον εσωτερικό τουρισμό
με μεμονωμένους επισκέπτες, αλλά και
γκρουπ π.χ. μαθητών κ.ά.

Αφορά:
Α. Τους τοπικούς
επιχειρηματίες και εργαζόμενους σε ξενοδοχεία, εστιατόρια, καφέ, εμπορικά,
πρατήρια καυσίμων, γραφεία τουρισμού,
δηλαδή μεγάλο τμήμα της τοπικής Αγοράς
στις ώρες υπολειτουργίας αρκετών
εξ αυτών (ο τουρίστας τρώει και πίνει
νωρίτερα από τον Έλληνα και ξοδεύει και
τις καθημερινές!).

Β. Εθνικής και
υπερεθνικής εμβέλειας επιχειρήσεις,
γραφεία τουρισμού, tour
operators, Ε.Ο.Τ., Επιμελητήρια,
ΜΜΕ, Διαφημιστικές κ.ά.
Γιατί αφορά άλλους
εκτός Χαϊδαρίου;
Γιατί συμπληρώνει –
γεφυρώνει
το τουριστικό προϊόν της
Αθήνας ως πόλης προορισμού
(ολιγοήμερου ή/και πολυήμερου) και όχι
μόνο ως πόλη – transit
(διαμετακόμισης) προς π.χ. τα νησιά μας.

Υπενθυμίζει τις ομοιότητες δύο
εργατουπόλεων (Καισαριανή – Χαϊδάρι)
με βυζαντινά μνημεία, δάση, αποτέλεσμα
αναδασώσεων, τόπους θυσίας από την
γερμανική κατοχή (με ελάχιστη τουριστική
– αναπτυξιακή αξιοποίηση σε αντίθεση
π.χ. με στρατόπεδα συγκέντρωσης στην
Γερμανία!) και οδηγεί σε μια ακόμη
εργατούπολη, την Ελευσίνα.
Είναι τουρισμός στο φως της
ημέρας, σε αντίθεση με προβλήματα και
παρατράγουδα από το πρόσφατο τουριστικό
παρελθόν (βλέπε γιορτή κρασιού στα
τελευταία της…). Έρχεται την στιγμή που η Πολιτεία
ασχολείται με την κτηματομεσιτική
αξιοποίηση της παραλίας από Ελληνικό
σε Φάληρο.
ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΗ όπως δεν ήταν και η
πρόταση – μελέτη ΤΕΡΖΑΚΗ για το θαλάσσιο
μέτωπο Σκαραμαγκά (ψηλαφημένη ήδη από
το 1986, 1998, 2006).

Τι κάνουμε; Αποκαλύπτοντας μέσα σε δημόσια δασική έκταση (Διομήδειος,
τουριστικό, Άλσος Δαφνίου, Αφαία), δηλαδή
δίχως απαλλοτριώσεις, χωρίς κόστος γης
(!) παρά μόνο με ανασκαφικό κόστος και
έξοδα συντήρησης – ανάδειξης την Αρχαία Ιερά Οδό, σηματοδοτώντας
υφιστάμενα αξιοθέατα και «σερβίροντάς» τα
σωστά τονώνουμε την δοκιμαζόμενη
τοπική και εθνική οικονομία ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΠΡΟΣΘΕΤΟΥΜΕ
νέες βαριές υποδομές, παρά αξιοποιώντας –
τροποποιώντας υφιστάμενες!
ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΟΥΜΕ το
φυσικό περιβάλλον
συντηρητικά, δηλαδή
προοδευτικά (!), με επέκταση δάσους όπου
χρειάζεται (π.χ. Στρατόπεδο), με αφαίρεση
– γκρέμισμα αυθαίρετων (δημοτικών ή
ιδιωτικών κατασκευών) ΔΗΛΑΔΗ και ΠΟΙΟΤΙΚΑ
σε αντίθεση με την μέχρι σήμερα πολιτική
των δημοτικών αρχών όπως:
– δρόμοι στο δάσος
– αυθαίρετα εκπαιδευτήρια
– παράνομες χρήσεις και
λειτουργίες κ.λπ.
Τελευταία απειλή η
διαφαινόμενη πρόθεση για διέλευση του
αποχετευτικού αγωγού από ΑΦΑΙΑ προς
ΔΑΦΝΙ (παράπλευρα με Εθνική Οδό), δηλαδή
εκεί όπου αναμένεται να βρεθεί η ΑΡΧΑΙΑ
ΙΕΡΑ ΟΔΟΣ!
Η πρόταση είναι συνεπής με το γενικό πολεοδομικό
σχέδιο (Γ.Π.Σ.) του Χαϊδαρίου, που προέβλεπε
αρχαιολογικό πάρκο και ζώνη προστασίας
ιστορικού ενδιαφέροντος (χάρτης Π4, ΦΕΚ
237/Δ/90 και 372/Δ/92), που δυστυχώς «έθαψαν»
οι μέχρι σήμερα διοικήσεις του Δ.
Χαιδαρίου.
Επιβάλλεται η
συνεργασία και με το Θριάσιο (Δ. Ασπροπύργου
– παραλία –  ΝΕΟΑΚ- Βιομηχανική περιοχή,
Δ. Ελευσίνας – παραλία – Αρχαιολογικός
χώρος κ.ά.) και με τους δήμους Πειραιά
(Θρόνος Ξέρξη, νότιο Αιγάλεω Όρος, Mάντρα
Κοκκινιάς) και σαφώς με την Αθήνα
και την Καισαριανή.
Υποχρεώνει σε
αντιμετώπιση απειλών π.χ. για φυσικό
περιβάλλον – γήρανση (θραύση, πτώση
δέντρων) και πυκνή φύτευση σε Δαφνί κ.α.
– σώρευση καύσιμης ύλης στην Λ.
Κουμουνδούρου κ.ά.. και δείχνει την
ανάγκη συμπληρωματικών φυτεύσεων ή/και
αραίωση αναλόγως της θέσης κ.λπ.
Για την σύνταξη των
παραπάνω προτάσεων είχα την χαρά να
συνεργαστώ (και είχαν την αντοχή να
συνεργαστούν …) μαζί με τον Μενέλαο
Χρόνη, τον Θανάση Καρυδάκη, το Γιώργο
Τερζάκη και Στέλιο Σούλιο, τους οποίους
και ευχαριστώ.
Ευχαριστώ επίσης το
συνάδελφο στο Δημοτικό Συμβούλιο, κ.
Γιάννη Θεοτοκά, για τα θετικά του λόγια
κατά την σχετική αναφορά μου στο Δ.Σ..
Ήταν ο μόνος, αλλά δεν είμαστε οι μόνοι!