Με αφορμή πολλές συζητήσεις που γίνονται σχετικά με την παραμονή ή μη των αγαπημένων μας φίλων σε Καταστήματα Υγειονομικού Ενδιαφέροντος αξίζει να επισημάνουμε τα εξής:
Ως ζώο συντροφιάς, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 4830/ 2021, νοείται κάθε ζώο που συντηρείται ή προορίζεται να συντηρηθεί από τον άνθρωπο κυρίως μέσα στην οικία του, για λόγους ζωοφιλίας ή αναφέρεται στον κατάλογο του Παραρτήματος Ι του Κανονισμού (ΕΕ) 2016/429 του Ε.Κ (L 84). Ζώα συντροφιάς είναι και οι σκύλοι βοήθειας (εκπαιδευμένος ή εκπαιδευόμενος σκύλος οδηγός τυφλού και ο σκύλος βοήθειας και προστασίας ατόμων με αναπηρία ή ασθένειες), οι σκύλοι εργασίας, καθώς και τα ζώα θεραπείας. Ως Ζώα συντροφιάς Δεν μπορούν να συντηρούνται ζώα άγριας πανίδας.
Ως Επιχείρηση Τροφίμων, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 178/ 2002, θεωρείται κάθε επιχείρηση, κερδοσκοπική ή μη, δημόσια ή ιδιωτική, η οποία ασκεί οποιαδήποτε από τις δραστηριότητες που συνδέονται με οιοδήποτε στάδιο της παραγωγής, μεταποίησης και διανομής των τροφίμων.
Στην Εθνική μας Νομοθεσία (Ν. 3463/ 2006) ως Καταστήματα Υγειονομικού Ενδιαφέροντος θεωρούνται εκείνα, στα οποία γίνεται παρασκευή ή/και διάθεση σε πελάτες (καθισμένους, όρθιους, περαστικούς) ή διανομή φαγητών ή γλυκισμάτων ή οποιουδήποτε άλλου παρασκευάσματος τροφίμων ή ποτών ή αποθήκευση ή συντήρηση ή εμπορία κάθε είδους τροφίμων ή ποτών, καθώς και τα καταστήματα προσφοράς υπηρεσιών, εξαιτίας των οποίων μπορεί να προκληθεί βλάβη στη Δημόσια Υγεία, όπως αναλυτικά αναφέρονται στις ισχύουσες Υγειονομικές Διατάξεις.
Σύμφωνα λοιπόν με τον Ευρωπαϊκό Κανονισμό 852/ 2004 για την Υγιεινή των Τροφίμων [ΚΕΦΑΛΑΙΟ IX], θα πρέπει από την πλευρά του Υπευθύνου της Επιχείρησης Τροφίμωνς να εφαρμόζονται όλες οι κατάλληλες διαδικασίες ώστε να διασφαλίζεται ότι ελέγχονται τα επιβλαβή ζώα. [Βλέπε και Άρθρο 351 στο Σχέδιο Νόμου του Νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, (Πηγή: https://www.opengov.gr/ypes/?p=9775 )].
Πρέπει επίσης να υπάρχουν κατάλληλες διαδικασίες για να εμποδίζονται τα οικιακά ζώα να εισέρχονται σε χώρους όπου παρασκευάζονται, διακινούνται ή αποθηκεύονται τρόφιμα (ή, εάν το επιτρέπει η αρμόδια αρχή σε ειδικές περιπτώσεις, να εμποδίζεται η μόλυνση λόγω της εισόδου αυτής).
Στην Εθνική μας Νομοθεσία και συγκεκριμένα στο άρθρο 17 της Υγειονομικής Διάταξης Υ1β/2000/ 1995, ΦΕΚ 343 Τ΄Β, απαγορεύεται απολύτως η παρουσία και διατήρηση κατοικίδιων ζώων στα δημόσια κέντρα και καταστήματα (εμπορικά κ.λπ) κατά τις ώρες λειτουργίας αυτών.
Επίσης στο άρθρο 5 της Υγειονομικής Διάταξης 47829/ 2017, μεταξύ των προϋποθέσεων λειτουργίας των επιχειρήσεων Τροφίμων & Ποτών, προβλέπεται και η Είσοδος ΜΟΝΟ όμως των Σκύλων Βοηθείας, που συνοδεύουν – άτομα με προβλήματα όρασης ή άτομα με αναπηρία, δηλαδή εκπαιδευμένων και εκπαιδευόμενων σκύλων οδηγών ατόμων με προβλήματα όρασης και σκύλων βοηθείας ατόμων με αναπηρίες, που συνοδεύονται από τους εκπαιδευτές τους ή τον ανάδοχό τους σε αίθουσες πελατών των επιχειρήσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος.
Δυνατότητα πρόσβασης σε ανάλογες εγκαταστάσεις επιχειρήσεων και υπηρεσιών έχουν και οι σκύλοι που βρίσκονται σε διαδικασία ή πρόγραμμα εκπαίδευσης, ως σκύλοι βοηθείας. Τα άτομα που χρησιμοποιούν ή εκπαιδεύουν το σκύλο βοηθείας που τους συνοδεύει, θα πρέπει να λαμβάνουν κάθε μέτρο αποφυγής όχλησης των πελατών από το ζώο και να φέρουν μαζί τους τα πιστοποιητικά που πιστοποιούν την υγεία του ζώου, ότι βρίσκεται σε διαδικασία ή πρόγραμμα εκπαίδευσης, την επάρκεια εκπαίδευσης του καθώς και το δικαίωμα χρήσης/συνοδείας αυτού.
Σχετική διάταξη στο άρθρο 62 του Ν. 5143/ 2024, ορίζει ότι οι σκύλοι βοήθειας και τα ζώα θεραπείας μπορούν να εισέρχονται όπου επιτρέπεται η είσοδος των ατόμων τα οποία συνοδεύουν, συμπεριλαμβανομένων εστιατορίων, ξενοδοχείων, νοσοκομείων, σχολείων, δημόσιων υπηρεσιών, αθλητικών εγκαταστάσεων και εκκλησιών, εφόσον το επιτρέπουν το μέγεθος και τα ειδικά χαρακτηριστικά τους.
Ο Εξωτερικός Χώρος Ανάπτυξης Τραπεζοκαθισμάτων αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του καταστήματος, όπως αυτός ο χώρος απεικονίζεται στα σχεδιαγράμματα / κατόψεις που διαθέτει η Επιχείρηση Τροφίμων και έχει Δηλώσει στην σχετική Γνωστοποίηση Λειτουργίας όπως προβλέπεται από το άρθρο 4 της ΚΥΑ 16228/ 2017.
Αν διαπιστωθεί παράβαση από τις αρμόδιες Αρχές (ΕΦΕΤ – Υγειονομική Υπηρεσία), δηλαδή η είσοδος και η παραμονή σε Επιχείρηση Τροφίμων, οποιουδήποτε ζώου συντροφιάς και κυρίως σκύλου ο οποίος δεν είναι σκύλος βοηθείας ώστε να χρησιμοποιείται από τις συγκεκριμένες κατηγορίες πελατών για τους λόγους που προαναφέραμε, τότε επιβάλλεται το διοικητικό πρόστιμο των 500€ – 5.000€ που αφορά μη συμμόρφωση του επιχειρηματία σχετικά με τις γενικές απαιτήσεις υγιεινής όπως αναφέρονται στον ΕΚ 852/2004 (Παράρτημα II),[όπως ορίζονται στα άρθρα 23 & 24 του Νόμου 4235/ 2014, ΦΕΚ 32 Τ΄Α, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 104 του Ν. 5243/ 2025, λαμβάνοντας πάντα υπόψη και άλλους παράγοντες (πολλαπλότητα των μη συμμορφώσεων της επιχείρησης, το μέγεθος της, την υποτροπή της επιχείρησης ως προς την ίδια μη συμμόρφωση στην διάρκεια των τελευταίων τριών (3) ετών κλπ.).
Σε αυτό το Σημείο να επισημάνουμε ότι για την συγκεκριμένη παράβαση οι αρμόδιες Αρχές (ΕΦΕΤ – Υγειονομική Υπηρεσία) μπορούν να κάνουν χρήση και την διάταξη του άρθρου 58 του Νόμου 4075/ 2012 η οποία βρίσκεται σε ισχύ παράλληλα με το Ν.4235/ 2014 όπου αναφέρει πως όλες οι παραβάσεις των διατάξεων όλων των Υγειονομικών Διατάξεων, που εκδίδονται κατ’ εφαρμογή του άρθρου 1 του Α.Ν.2520/1940 (Α΄ 73) ή κατ’ εξουσιοδότηση άλλου νόμου, τιμωρούνται με φυλάκιση μέχρι ενός έτους ή χρηματική ποινή τουλάχιστον 2.000 ευρώ, εκτός αν από άλλες διατάξεις τιμωρούνται βαρύτερα.
Από τα παραπάνω λοιπόν προκύπτει ότι Δεν Υφίσταται τα λεγόμενα Pet Friendly Καταστήματα σε Υγειονομικές Διατάξεις, παρά μόνο στην ΚΥΑ 20713/ 2025, ΦΕΚ 5501 Τ΄Β, όπου στο άρθρο 2 αυτής ορίζεται ότι Απαγορεύεται η προσέλευση των ζώων συντροφιάς ΣΤΟΥΣ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥΣ ΧΩΡΟΥΣ ΕΣΤΙΑΣΗΣ του καταλύματος ενώ ΕΠΙΤΡΕΠΕΤΑΙ ΣΤΟΥΣ ΕΞΩΤΕΡΙΚΟΥΣ. Η συγκεκριμένη Διάταξη είναι ΑΥΘΑΙΕΡΕΤΗ, ΚΑΤΑ ΠΑΡΑΒΑΣΗ ΤΟΥ ΕΚ 852/ 2004 και ΔΕΝ ΦΕΡΕΙ ΤΗΝ ΥΠΟΓΡΑΦΗ ΤΟΥ ΚΑΘ’ ΎΛΗΝ ΑΡΜΟΔΙΟΥ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΥΓΕΙΑΣ.
Μάλιστα σε συνέχεια της ανωτέρω ΚΥΑ 20713/ 2025, εκδόθηκε τον προηγούμενο Μήνα η ΥΑ 8095/ 2026, ΦΕΚ 2660 Τ΄Β, σχετικά με το Πρότυπο Σύμβασης μεταξύ του παρόχου τουριστικού καταλύματος κατόχου «Σήματος τουριστικού καταλύματος φιλικού προς ζώα συντροφιάς» του άρθρου 54 του ν. 4875/2021 και του πελάτη / ιδιοκτήτη ή αναδόχου ζώου συντροφιάς.
Οι παραπάνω Υπουργικές Αποφάσεις ΔΕΝ ΛΑΜΒΑΝΟΥΝ ΥΠΟΨΗ ότι το άρθρο 58 του Ν. 4075/ 2012, όπου Ορίζεται ΞΕΚΑΘΑΡΑ ότι ο Υπουργός Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης Εκδίδει Υγειονομικές Διατάξεις Με Άμεσα Εκτελεστό Χαρακτήρα για την Προστασία της Δημόσιας Υγείας για θέματα που αφορούν στην ΥΓΙΕΙΝΗ και καθαριότητα Καταστημάτων Υγειονομικού Ενδιαφέροντος, καθώς και για την αντιμετώπιση κινδύνου προερχόμενου από μεταδοτικά νοσήματα ή μικροβιολογικές μολύνσεις.
