Στις 11 Αυγούστου 2026 δημοσιεύτηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ) των Υπουργείων Περιβάλλοντος και Τουρισμού με θέμα «Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό: Στρατηγικό εργαλείο για οργανωμένη, ισόρροπη και βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη».
Δεν πρόκειται να κάνω αναλυτική παρουσίαση και αξιολόγηση της ΚΥΑ. Ωστόσο, για να γίνει κατανοητός ο τίτλος του άρθρου «Το Ειδικό Χωροταξικό για τον Τουρισμό και το Χαϊδάρι», θα παρουσιάσω τις πέντε κατηγορίες στις οποίες κατατάσσονται οι περιοχές όλης της Ελλάδας (εκτός των νησιών).
Οι 5 ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΤΟΥ ΧΩΡΟΤΑΞΙΚΟΥ
«Η βασική κατηγοριοποίηση γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι περιοχές διακρίνονται σε πέντε κατηγορίες:
(Α) Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης
(Β) Αναπτυγμένες περιοχές
(Γ) Αναπτυσσόμενες περιοχές
(Δ) Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης
(Ε) Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης
ΤΟ ΧΑΪΔΑΡΙ “ΑΝΑΠΤΥΣΣΟΜΕΝΗ ΠΕΡΙΟΧΗ”
Το Χαϊδάρι είναι ο μοναδικός Δήμος από τους οκτώ της «Περιφερειακής Ενότητας Δυτικού Τομέα Αθηνών» που έχει καταχωρηθεί στην «ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ (Γ) – Αναπτυσσόμενη περιοχή». Οι άλλοι επτά Δήμοι έχουν καταχωρηθεί στις κατηγορίες Δ΄ και Ε΄ (χαμηλού τουριστικού ενδιαφέροντος).
Περιγραφή της «Γ΄ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑΣ»: «Στις Αναπτυσσόμενες περιοχές (Γ) προβλέπεται μεγαλύτερη δυνατότητα ανάπτυξης νέων τουριστικών δραστηριοτήτων και καταλυμάτων, με στόχο τη σταδιακή ενίσχυση του τουριστικού προϊόντος».
Μπορεί το Χαϊδάρι να αναπτυχθεί τουριστικά;
Η γνώμη μου είναι ότι μπορεί, με μια βασική προϋπόθεση: την υιοθέτηση της βιώσιμης ανάπτυξης, η οποία σημαίνει «την οικονομική και κοινωνική πρόοδο που καλύπτει τις ανάγκες του παρόντος, χωρίς όμως να θέτει σε κίνδυνο τη δυνατότητα των μελλοντικών γενεών να καλύψουν τις δικές τους ανάγκες». Βασίζεται σε τρεις βασικούς πυλώνες: το περιβάλλον, την κοινωνία και την οικονομία.
Μπορεί να αναπτυχθεί το Χαϊδάρι με βιώσιμο τρόπο – και όχι με αύξηση των καταστημάτων υγειονομικού ενδιαφέροντος και των τραπεζοκαθισμάτων – αφού πρώτα επιλυθούν σοβαρά προβλήματα υποδομών και συντήρησης του αστικού και του φυσικού περιβάλλοντος (καθαριότητα, συγκοινωνία, σήμανση, ασφάλεια κ.λπ.) και επιδιωχθεί η συνεργασία με τους φορείς της πόλης, καθώς και με ειδικούς στον τομέα του τουρισμού και του πολιτισμού.
Γιατί να επισκεφτεί και να παραμείνει ένας επισκέπτης στο Χαϊδάρι;
Γιατί έχει πλούσιο φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον, καθώς και πλούσια ιστορία.
Ενδεικτικά, στο Χαϊδάρι υπάρχουν:
1. Η Μονή Δαφνίου – Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς (UNESCO, 1992).
2. Το Σπήλαιο του Πανός (κοντά στη Μονή Δαφνίου).
3. Τμήματα της Ιεράς Οδού και το Ιερό της Αφροδίτης.
4. Το κτίριο Νικολάου Γύζη με τις «4 ΕΠΟΧΕΣ» – μοναδικό σωζόμενο έργο του καλλιτέχνη με τεχνοτροπία fresco.
5. Ο Πύργος Παλατάκι (Έπαυλις Χαϊδάρι), έργο του Ερνέστου Τσίλερ, και ο περιβάλλων χώρος.
6. Η Μάχη του Χαϊδαρίου (6 και 8 Αυγούστου 1826) και η Μάχη του Δαφνίου (21 Μαρτίου 1827).
7. Τα ταμπούρια των Αγωνιστών του ’21 στο Ποικίλο Όρος.
8. Το Στρατόπεδο Κρατουμένων και το ΜΠΛΟΚ 15 (Διατηρητέο Μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού).
9. Ο Βοτανικός Κήπος Ι. & Α. Διομήδους.
10. Το Μουσείο Νοσοκομειακών Αντικειμένων Ψ.Ν.Α. «ΔΡΟΜΟΚΑΪΤΕΙΟ».
11. Το Μουσείο για την Ιστορία των Διαβιβάσεων – στο Στρατόπεδο ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ Α΄/ΚΕΔΒ («Ανοικτή Ημέρα Επίσκεψης» την Κυριακή 18 Οκτωβρίου 2026).
12. Το ανοικτό Δημοτικό Θέατρο.
13. Η Λίμνη Ρειτών/Κουμουνδούρου και η Ελευσίνα, ως όμοροι Δήμοι, που θα μπορούσαν να συνδυαστούν με επισκέψεις και κοινές δράσεις.
Επίσης, η περιοχή προσφέρεται για ορεινή πεζοπορία και ποδήλατο, αναρρίχηση, επισκέψεις σε σπήλαια, ασβεστοκάμινα και άλλα ίχνη κατοίκησης (λατομεία, στάνες κ.λπ.).
ΠΑΡΑΡΤΗΜΑ
80 χρόνια μετά τις προγραμματικές δηλώσεις του προέδρου της Κοινότητας Χαϊδαρίου, 5 Μαρτίου 1946, Ευάγγελου Καλούμενου, για τον σχεδιασμό και το μέλλον της πόλης:
«…Και τελευταίον, κατακλείς δια την τόνωσιν και απόδοσιν μεγαλυτέρας τοπικής ζωτικότητος εις την εν γένει κίνησιν δέον η προσήλωσίς μας να στραφή εις τα εξής τέσσερα σημεία, από τα οποία η κοινότητης μας θα αντλεί νέους πόρους και εις επίμετρον θα διανοίξη και θα παρέξη έδαφος εργασίας και ευημερίας εις τους κατοίκους της.
Πρώτον, η χρησιμοποίηση, η εκμετάλλευση του ονόματος «Χαϊδάρι» δια της καθιερώσεως επισήμου εορτής, προβαίνοντες αντιστοίχως εις την θεμελίωσιν αναμνηστικής στήλης και τούτο εκμεταλλευόμενοι τα προτρέχοντα ιστορικά γεγονότα καθ’ όλην την περίοδον της Κατοχής.
Δεύτερον, την εκμετάλλευσιν των υπαρχόντων Αρχαιολογικών χώρων και παντός ιστορικού σημείου, ερχομένου εις άμεσον συνεργασίαν με το επίσημον γραφείον Τουρισμού.
Τρίτον, Καθαριότης και σύστημα προσελκύσεως ξένων δια παραθερισμόν.
Τέταρτον, η εκμετάλλευσις της παραλιακής ακτής δια της ιδρύσεως των απαραιτήτων και στοιχειώδους σημασίας προς το παρόν έργων…»
