Το LNG δηλαδή το υγροποιημένο φυσικό αέριο, δεν είναι ένα απλό καύσιμο. Είναι φυσικό αέριο που έχει ψυχθεί στους -162 °C για να γίνει υγρό και να μεταφέρεται πιο εύκολα. Το βασικό του χαρακτηριστικό είναι ότι όταν ξαναγίνεται αέριο, ο όγκος του μεγαλώνει περίπου 600 φορές. Με απλά λόγια 1 κυβικό μέτρο υγρού LNG μπορεί να γίνει περίπου 600 κυβικά μέτρα αερίου. Αυτό από μόνο του δείχνει πόσο μεγάλη ποσότητα εύφλεκτου αερίου μπορεί να δημιουργηθεί σε περίπτωση διαρροής.
Το υγρό LNG από μόνο του δεν καίγεται όπως καίγεται η βενζίνη. Ο μεγάλος κίνδυνος αρχίζει όταν εξατμιστεί. Τότε δημιουργεί ένα πολύ ψυχρό νέφος αερίου, κυρίως μεθανίου. Αυτό το νέφος όταν αναμειχθεί με τον αέρα σε συγκεκριμένη αναλογία, περίπου από 5 % έως 15 % μπορεί να αναφλεγεί. Δεν χρειάζεται κάτι εντυπωσιακό για να συμβεί αυτό. Μια σπίθα, μια θερμή επιφάνεια, μια μηχανή, μια ηλεκτρική εγκατάσταση ή μια άλλη πηγή ανάφλεξης μπορεί να είναι αρκετή.
Ο κίνδυνος γίνεται ακόμη μεγαλύτερος γιατι οι ατμοί του LNG στην αρχή είναι πολύ ψυχροί και πιο βαρείς από τον αέρα. Αυτό σημαίνει ότι δεν ανεβαίνουν αμέσως ψηλά. Μπορούν να κινηθούν χαμηλά πάνω από τη θάλασσα, πάνω από το έδαφος, μέσα σε χαμηλά σημεία, κοντά σε προβλήτες, εγκαταστάσεις, δρόμους ή κλειστούς χώρους. Δηλαδή μπορεί να δημιουργηθεί ένα αόρατο ή λευκό ψυχρό νέφος που να μετακινείται μέχρι να βρει πηγή ανάφλεξης.
Σε ένα ανοιχτό θαλασσιο χώρο ο αέρας βοηθά περισσότερο στη διάλυση του αερίου. Σε έναν κλειστό ή ημίκλειστο κόλπο όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά. Όταν ο κόλπος έχει περιορισμένη ανανέωση αέρα και νερού, όταν οι άνεμοι είναι ασθενείς ή όταν υπάρχουν εμπόδια, προβλήτες, δεξαμενές, πλοία, κτίρια και βιομηχανικές εγκαταστάσεις, το νέφος μπορεί να παραμείνει για περισσότερο χρόνο συγκεντρωμένο. Αυτό αυξάνει τον κίνδυνο ανάφλεξης, πυρκαγιάς ή έκρηξης.
Για αυτό σε έναν κλειστο κόλπο αν γίνει μια σοβαρή διαρροή LNG το αεριο δεν διαλύεται πάντα αμέσως. Μπορεί να απλωθεί χαμηλά, να κινηθεί προς εγκαταστάσεις, πλοία, δεξαμενές, βιομηχανικούς χώρους ή κατοικημένες περιοχές. Σε μια τέτοια περίπτωση το πρόβλημα δεν είναι μόνο το ίδιο το LNG, αλλά το πού βρίσκεται και τι υπάρχει γύρω του.
Αυτό είναι ιδιαίτερα κρίσιμο όταν δίπλα υπάρχουν εγκαταστάσεις Seveso, όπως μεγάλες βιομηχανικές και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις, διυλιστήρια και χώροι αποθήκευσης επικίνδυνων ουσιών. Εκεί ο κίνδυνος δεν εξετάζεται μεμονωμένα. Δεν αρκεί να πει κάποιος ότι η εγκατάσταση LNG έχει τα δικά της μέτρα ασφαλείας. Πρέπει να εξεταστεί το συνολικό περιβάλλον, τι άλλες επικίνδυνες ουσίες υπάρχουν κοντά, ποιες δεξαμενές, ποιοι αγωγοί, ποιες μονάδες παραγωγής, ποια πλοία, ποιες οδικές και λιμενικές κινήσεις, ποια σχέδια εκκένωσης και ποια δυνατότητα άμεσης επέμβασης.
Σε περιοχές Seveso υπάρχει πάντα ο φόβος του λεγόμενου φαινομένου domino. Δηλαδή ένα ατύχημα σε μία εγκατάσταση μπορεί να επηρεάσει μια γειτονική εγκατάσταση και να προκαλέσει δεύτερο ή μεγαλύτερο ατύχημα. Αν για παράδειγμα υπάρξει διαρροή LNG, ανάφλεξη, μεγάλη θερμική ακτινοβολία ή έκρηξη κοντά σε άλλες επικίνδυνες εγκαταστάσεις, τότε οι συνέπειες μπορεί να μην περιοριστούν στο αρχικό σημείο. Μπορεί να επηρεαστούν δεξαμενές, σωληνώσεις, πλοία, φορτία, εργαζόμενοι και ολόκληρη η γύρω περιοχή.
Υπάρχει και ο κίνδυνος από την ίδια τη θερμοκρασία του LNG. Επειδή είναι στους -162 °C, μπορεί να προκαλέσει σοβαρά ψυχρά εγκαύματα σε ανθρώπους και να κάνει ορισμένα υλικά, ακόμη και μέταλλα, πιο εύθραυστα. Άρα μια διαρροή δεν είναι μόνο θέμα φωτιάς. Είναι και θέμα ψύξης, βλάβης εξοπλισμού, αστοχίας υλικών και δυσκολίας επέμβασης.
Με απλά λόγια το LNG μπορεί να είναι χρήσιμο ως καύσιμο αλλά δεν είναι ακίνδυνο. Η επικινδυνότητά του μεγαλώνει όταν βρίσκεται σε λάθος τόπο. Ένας κλειστός κόλπος δίπλα σε βαριά βιομηχανία και εγκαταστάσεις Seveso (όπως ο κόλπος της Ελευσίνας) δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν ένας ουδέτερος χώρος. Είναι ένα ήδη επιβαρυμένο και σύνθετο περιβάλλον όπου ένα ατύχημα μπορεί να έχει πολλαπλές συνέπειες.
Για αυτό πριν συζητηθεί οποιαδήποτε εγκατάσταση ή δραστηριότητα LNG σε τέτοια περιοχή πρέπει να προηγηθούν ανεξάρτητες και αυστηρές μελέτες κινδύνου, σενάρια διαρροής, σενάρια ανάφλεξης, μελέτη domino, σχέδια εκκένωσης, αποστάσεις ασφαλείας, ενημέρωση του πληθυσμού και πραγματική αξιολόγηση της φέρουσας ικανότητας της περιοχής.
Σε έναν τόπο όπως η Ελευσίνα και το Θριάσιο το ερώτημα δεν είναι μόνο αν μια εγκατάσταση μπορεί τεχνικά να λειτουργήσει. Το ερώτημα είναι αν η περιοχή αντέχει να σηκώσει ακόμη έναν μεγάλο κίνδυνο.
