Η υπόθεση του Πάρκου Νεολαίας και των Στρατοπέδων Καραϊσκάκη Α’ και Β’ στο Χαϊδάρι δεν είναι ένα τοπικό ζήτημα. Είναι μια προειδοποίηση για το τι πρόκειται να συμβεί σε δεκάδες στρατόπεδα σε όλη τη χώρα.
Μέχρι το 2025, τα στρατόπεδα Καραϊσκάκη λειτουργούσαν ως «κυματοθραύστες» της τσιμεντοποίησης στη Δυτική Αθήνα. Διατηρούσαν ελεύθερους χώρους, πράσινο, φυσικές εκτάσεις — ανάσες ζωής σε μια ήδη επιβαρυμένη αστική περιοχή.
Σήμερα, ο ρόλος αυτός ανατρέπεται.
Με την κατάργηση του Ν. 2745/1999 και την ψήφιση του Ν. 5223/2025, αλλάζει ριζικά το θεσμικό πλαίσιο. Ο παλαιός νόμος προέβλεπε ότι τουλάχιστον το 50% των εκτάσεων που απελευθερώνονταν από στρατιωτική χρήση θα αποδίδονταν σε κοινόχρηστο πράσινο και κοινωφελείς λειτουργίες, με συμμετοχή των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης/ OTA.
Ο νέος νόμος 5223/2025:
- Καταργεί αυτή την πρόβλεψη.
- Αφαιρεί τον ρόλο των ΟΤΑ.
- Ανοίγει τον δρόμο για εκτεταμένη οικοδόμηση.
Το επιχείρημα είναι η κάλυψη στεγαστικών αναγκών των στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων. Όμως το ερώτημα είναι σαφές:
Θα καλυφθούν κοινωνικές ανάγκες ή θα χαθούν οριστικά οι τελευταίοι μεγάλοι ελεύθεροι χώροι των πόλεων;
Στην περίπτωση του Χαϊδαρίου, οι εξελίξεις είναι αποκαλυπτικές.
Με απόφαση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας ανακοινώθηκε η «επαναφορά στην κυριότητα» του Πάρκου Νεολαίας του οποίου είχε παραχωρηθεί η χρήση από τον Οργανισμού Ρυθμιστικού Σχεδίου και Προστασίας Περιβάλλοντος Αθήνας στο Δήμο Χαϊδαρίου. (01.06.1995)
Το Δημοτικό Συμβούλιο Χαϊδαρίου, με δύο ομόφωνα ψηφίσματα και με την υποστήριξη 50+ συλλόγων και κοινωνικών φορέων, ζητά την παραχώρηση της έκτασης του Πάρκου Νεολαίας στο Δήμο.
Παράλληλα, σύμφωνα με την εξαγγελία του Πρωθυπουργού κ.Κυριάκου Μητσοτάκη στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, σε μια έκταση 145 στρεμμάτων του Στρατοπέδου Καραϊσκάκη προβλέπεται η κατασκευή 696 διαμερισμάτων. (07.09.2025).
Η εικόνα είναι καθαρή:
Εκεί όπου υπήρχαν δέντρα και αδόμητες εκτάσεις, σχεδιάζονται επιπλέον συγκροτήματα κατοικιών, στα ήδη υπάρχοντα.
Και το ερώτημα γίνεται ακόμη πιο κρίσιμο:
Αν όχι εδώ, πού θα διατηρηθούν οι ελεύθεροι χώροι;
Αν όχι τώρα, πότε θα προστατευθούν;
Τα περισσότερα στρατόπεδα, σύμφωνα με την ίδια τη νομοθεσία ν.2745/1999, δεν εξυπηρετούν πλέον επιχειρησιακούς στόχους. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι πρέπει να μετατραπούν σε οικοδομικά τετράγωνα. Αντίθετα, μπορούν να αποτελέσουν:
- Μητροπολιτικά πάρκα
- Άλση
- Χώρους δασικής αναψυχής
- Πνεύμονες πρασίνου για τις τοπικές κοινωνίες
Η διατήρηση των εκτάσεων ως ενιαίων χώρων, ο χαρακτηρισμός τους ως δασικών ή άλσους και η ενεργή διεκδίκησή τους από τους Δήμους είναι ζήτημα στρατηγικής σημασίας για το μέλλον της Δυτικής Αθήνας.
Η «επαναφορά στην κυριότητα» του ΥΕΘΑ του Πάρκου Νεολαίας δεν είναι μια απλή διοικητική πράξη. Είναι το πρώτο βήμα ενός ευρύτερου πολιτικού κυβερνητικού σχεδιασμού για την τσιμεντοποίηση των στρατοπέδων.
Ο «ελέφαντας» δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια ενός νόμου ή μιας εξαγγελίας του Πρωθυπουργού στη Διεθνή ‘Εκθεση Θεσσαλονίκης που αγνοούσαμε από το 2025.
Δεν είναι μια γραφειοκρατική διαφορά μεταξύ Υπουργείου και Δήμου.
Ο «ελέφαντας» είναι η σταδιακή απώλεια των τελευταίων μεγάλων ελεύθερων χώρων των πόλεων. Και στη δική μας περίπτωση, ο “ελέφαντας δεν βρίσκεται στο δωμάτιο”, έχει βγει από εκεί και κατευθύνεται στο Πάρκο Νεολαίας.
ΥΠΟΣΤΗΡΙΖΟΥΜΕ ΤΟ ΠΑΡΚΟ ΝΕΟΛΑΙΑΣ ΝΑ ΠΑΡΕΜΕΙΝΕΙ ΣΤΟ ΔΗΜΟ & ΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΗΣΕΙ ΩΣ ΧΩΡΟΣ ΔΑΣΙΚΗΣ ΑΝΑΨΥΧΗΣ & ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η φράση “Ο ελέφαντας στο δωμάτιο”,περιγράφει μια κατάσταση ενός μεγάλου προβλήματος, που ενώ γνωρίζουμε ότι υπάρχει, αποφασίζουμε να μην του δώσουμε ιδιαίτερη σημασία, να μην το αντιμετωπίσουμε στην ώρα του.
Κώστας Φωτεινάκης – [email protected]
