Το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου θα μπορούσε να μεταμορφώσει περιβαλλοντικά την Αθήνα, αλλά δυστυχώς φορτώνεται με ένα όλο και βαρύτερο οικιστικό πρόγραμμα του Στρατού -και όχι μόνο. Την ίδια ώρα η Θεσσαλονίκη ετοιμάζεται να πανηγυρίσει την υποδοχή ενός σπουδαίου πνεύμονα πρασίνου και πολιτισμού στο πρώην Στρατόπεδο Παύλου Μελά.
Η επιλογή της κυβέρνησης είναι να κατασκευάσει χιλιάδες κατοικίες στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, χωρίς να έχει εξαγγείλει κανένα περιβαλλοντικό αντίβαρο (βλέπε Η είδηση της δεκαετίας για το Χαϊδάρι: 700+200 νέες κατοικίες στο Στρατόπεδο). Από την τεράστια έκταση των 3.000+ στρεμμάτων δεν δίνουν τίποτα σε κοινή χρήση, ώστε να ανασάνει το πολεοδομικό συγκρότημα της Αθήνας που έχει τη χειρότερη αναλογία πρασίνου ανά κάτοικο σε όλη την Ευρώπη! Ούτε καν τα 60 στρέμματα που είχε υποσχεθεί στο Χαϊδάρι ο τότε πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής το 2008 δεν αποδόθηκαν. Δείτε αναλυτικά την περιβαλλοντική σημασία του Στρατοπέδου Χαϊδαρίου για ολόκληρη την Αθήνα: Ο τελευταίος μεγάλος πράσινος, ελεύθερος χώρος της Αθήνας, που μπορεί να αλλάξει τη μοίρα της.
Αντίθετα το Στρατόπεδο Παύλου Μελά, έκτασης 332 στρεμμάτων, δόθηκε το 2017 στον Δήμο Παύλου Μελά μέσω σύμβασης παραχώρησης χρήσης με το Ταμείο Εθνικής Άμυνας (ΤΕΘΑ), μαζί με “προίκα” περίπου 45 εκατ. ευρώ για την περιβαλλοντική ανάπλαση του χώρου, την κατασκευή δύο μουσείων και νέου Δημαρχείου. Στο πλαίσιο ανάπτυξης του έργου εκπονήθηκε Ειδικό Χωρικό Σχέδιο από τον Δήμο Παύλου Μελά. Η παράδοση του Μητροπολιτικού Πάρκου θα γίνει εντός του 2026.
Αυτή η διαδικασία παραχώρησης επέτρεψε στον Δήμο να αναλάβει τον έλεγχο και την ανάπτυξη του χώρου για κοινωφελή χρήση, αντί για πλήρη πώληση ή άλλη διαχείριση, εξέλιξη που θα δημισουργήσει έναν χρηστικό πνεύμονα πράσινου και αναψυχής στην πυκνοκατοικημένη δυτική Θεσσαλονίκη, αλλά και ένα τοπόσημο ανάδειξης, διατήρησης και καλλιέργειας της ιστορικής μνήμης για όλη τη Βόρεια Ελλάδα.
Βίοι παράλληλοι, μέλλον αντίθετο
Αν και το μέλλον προδιαγράφεται εντελώς διαφορετικό για τα δύο Στρατόπεδα, ο βίος τους έχει εντυπωσιακές ομοιότητες.
- Και τα δύο καταλάμβαναν μεγάλη επιφάνεια εντός αστικού ιστού.
- Κατά σύμπτωση βρίσκονται και τα δύο στη δυτική -και πλέον υποβαθμισμένη- πλευρά των πολεοδομικών συγκροτημάτων.
- Επίσης και τα δύο υπήρξαν τόπος μαρτυρίου για τους Αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης στα χρόνια της Κατοχής.
- Και τα δύο περιλαμβάνουν παλαιά αξιόλογα κτήρια. Ειδικά το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου έχει το εμλβηματικό Μπλοκ 15, ενώ το Στρατόπεδο Παύλου Μελά το μεγάλο διατηρητέο Α2.
- Αλλά και όσον αφορά την κατασκευή διαμερισμάτων για στρατιωτικούς υπάρχει ομοιότητα, αν και σε εντελώς διαφορετική κλίμακα: Για να παραδοθεί το Στρατόπεδο Παύλου Μελά στον τοπικό Δήμο υπήρξε “αντάλλαγμα” 83 διαμερισμάτων συνολικού εμβαδού μόλις 6 στρεμμάτων περίπου. Τόση μόνο οικοδόμηση έγινε και το υπόλοιπο χαρίστηκε στην κοινωνία της Θεσσαλονίκης!
Καμία απολύτως αντίδραση στη Δυτική Αθήνα!
Το να δοθεί το Στρατόπεδο Παύλου Μελά σε κοινή χρήση ήταν ένα χρόνιο αίτημα των κατοίκων και των δημοτικών αρχών της Δυτικής Θεσσαλονίκης για αξιοποίηση του χώρου προς όφελος των πολιτών. Αντίστοιχο αίτημα υπήρχε και για το Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, το οποίο όμως εμφανώς ατόνησε με το πέρασμα των χρόνων. Σήμερα, μπροστά την εξαγγελθείσα κατασκευή μιας “χακί πολιτείας” δεν υπήρξε καμία απολύτως αντίδραση από τους Δήμους Χαϊδαρίου, Περιστερίου και Πετρούπολης που το περιβάλλουν!
Τα κυβερνητικά σχέδια της ανοικοδόμησης και τιμεντώματος ενός πράσινου χώρου προχωρούν χωρίς καμία αντίσταση από την Τοπική Αυτοδιοίκηση, ενώ δεν προβάλλει από καμία πλευρά -ακόμη και από την πλευρά των αντιπολιτεύσεων ούτε το αίτημα ενός οικολογικού αντίβαρου.
Η δικαιολογία ότι αποτελεί ενεργό στρατιωτικό χώρο είναι αδύναμη, μια και απλά… χτίζεται. Άλλωστε οι υπάρχουσες μικρές στρατιωτικές μονάδες που συνεχίζουν να έχουν εδώ την έδρα τους (προς χάριν των “βισμάτων” λένε οι οπαδοί της μετεγκατάστασης των στρατοπέδων στα σύνορα και την επαρχία) χρειάζονται πολύ λίγο χώρο σε σχέση με τη συνολική έκταση.
ΔΙΑΒΑΣΕ ΚΑΙ ΑΥΤΟ:
Στρατόπεδο Χαϊδαρίου: Τα συρματοπλέγματα, η ιστορία των προσφύγων, το “οικοπεδάκι” του Δημοσίου και το μέλλον της Αθήνας
Τι περιλαμβάνει η ανάπλαση στο Στρατόπεδο Παύλου Μελά
Αξίζει να δούμε τι περιλαμβάνει η παρέμβαση στα 330 στρέμματα του Στρατοπέδου Παύλου Μελά, τα οποία θα μπορούσαν να είναι τα ίδια που θα περιμέναμε και στο Στρατόπεδο Χαϊδαρίου, αν η κυβέρνηση έκανε το καθήκον της στις δυτικές συνοικίες της Αθήνας, αλλά και αν υπήρχε ένα τοπικό διαδημοτικό πλαίσιο διεκδίκησης.
Οι χρήσεις, λοιπόν, που προβλέπονται στο Στρατόπεδο Παύλου Μελά περιλαμβάνουν:
• Ελεύθερους χώρους και αστικό πράσινο
• Χώρους εκπαίδευσης
• Πολιτιστικά κτίρια και εν γένει πολιτιστικές εγκαταστάσεις
• Κτίρια αναψυχής
• Διοίκηση επιπέδου Δήμου
• Εμπορικά καταστήματα εξαιρουμένων υπεραγορών, εμπορικών κέντρων και πολυκαταστημάτων
• Μικρής κλίμακας περιοδικές / εποχικές εκθέσεις, υπαίθριες ή μη.
• Θρησκευτικούς χώρους.
• Την ίδρυση και λειτουργία Μόνιμης Έκθεσης αφιερωμένης στην Εθνική Αντίσταση.
Η παρέμβαση χωρίζεται σε επιμέρους φάσεις και κτήρια:
- Περιβαλλοντική Αναβάθμιση (Φάση Α’): Περίπου 12,7 – 20 εκατομμύρια ευρώ. Περιλαμβάνει τη δημιουργία χώρων πρασίνου, διαδρομών, αθλητικών εγκαταστάσεων και βασικών υποδομών (ύδρευση, αποχέτευση, φωτισμός).
- Κτίριο Α2 (Στρατωνισμού): Περίπου 6,9 εκατομμύρια ευρώ. Θα στεγάσει το Μουσείο Εθνικής Αντίστασης, το Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού, το νέο Δημαρχείο και αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου.
- Κτίριο Α3: Περίπου 14 εκατομμύρια ευρώ μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Θα φιλοξενήσει το Μουσείο Ευρημάτων Μετρό, όπου θα εκτίθενται περίπου 2.000 αρχαιότητες από τις ανασκαφές του Μετρό Θεσσαλονίκης.
Ο συνολικός προϋπολογισμός για την ανάπλαση του πρώην Στρατοπέδου Παύλου Μελά και τη μετατροπή του σε Μητροπολιτικό Πάρκο ανέρχεται σε περίπου 44,3 – 45 εκατομμύρια ευρώ. Η χρηματοδότηση προέρχεται από πολλαπλές πηγές, συμπεριλαμβανομένων του ΕΣΠΑ, του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης» και του Ταμείου Ανάκαμψης.
