Trachemys scripta (αμερικανική νεροχελώνα)

Πριν από μερικές ημέρες ο Γιώργος Βηλαράς φωτογράφισε μία αμερικανική νεροχελώνα στη λίμνη Κουμουνδούρου. Είναι η πρώτη φορά που το συγκεκριμένο είδος καταγράφεται στη λίμνη. Δεν έχει καμία σχέση με τις ελληνικές νεροχελώνες. Προέρχεται από την βόρεια Αμερική κι έχει εισαχθεί στη χώρα μας ως κατοικίδιο. Αν και πλέον έχει απαγορευθεί η πώλησή της στην Ευρώπη, πολλοί «ζωόφιλοι» έχουν ήδη αγοράσει «νεροχελωνίτσες» κι όταν τις βαρεθούν τις αφήνουν στην πλησιέστερη λιμνούλα ή ποταμάκι, όπου εισβάλουν, ζουν και πολλαπλασιάζονται.

Του Τάσου Λύτρα

Δεν είναι αθώες. Είναι παμφάγες και το διαιτολόγιό τους περιλαμβάνει έντομα, ψάρια, γυρίνους, αυγά και νεοσσούς πουλιών. Η λίμνη Κουμουνδούρου είναι ένας από τους σημαντικότερους υγροβιότοπους της Αττικής. Έχει χαρακτηριστεί ως Α’ Προτεραιότητας για την λήψη μέτρων προστασίας και περιλαμβάνεται στα όρια του Καταφυγίου Άγριας Ζωής του όρους Αιγάλεω – Ποικίλο.

Νεροχελώνα στη Λ. Κουμουνδούρου, φωτογραφημένη από τον Γιώργο Βηλαρά.

Σ’ αυτήν έχουν καταγραφεί περίπου 40 είδη υδρόβιων και παρυδάτιων πουλιών, από τα οποία πέντε περιλαμβάνονται στο βιβλίο ερυθρών δεδομένων (Βαλτόπαπια, Κρυπτοτσικνιάς, Καλαμόκιρκος, Μαυροκέφαλος γλάρος, Καπακλής) ως είδη που απειλούνται με εξαφάνιση. Αρκετά από αυτά διαβιώνουν και αναπαράγονται στη λίμνη.

Στα νερά της ζει το ψαράκι Ζαμπαρόλα (Aphanius fasciatus) που περιλαμβάνεται στο παράρτημα ΙΙ της Οδηγίας 92/43 ΕΟΚ ως είδος για το οποίο απαιτείται η λήψη αυστηρών μέτρων προστασίας.

Τι σημαίνει η, από κάποιον «φιλόζωο», εγκατάλειψη της χελωνίτσας του (τουλάχιστον μίας ή και περισσοτέρων) στον προστατευόμενο υγροβιότοπο της λίμνης Κουμουνδούρου; Το παράδειγμα του Πάρκου Τρίτση είναι χαρακτηριστικό. Στις λίμνες του ζουν εκατοντάδες αμερικανικές «νεροχελωνίτσες», που τις «ελευθέρωσαν» οι ιδιοκτήτες τους και αναπαράγονται κανονικά. Έχουν εξαφανίσει τις ελληνικές νεροχελώνες, τους βατράχους και προκαλούν τεράστιες καταστροφές στην ιχθυοπανίδα και στις πάπιες (Φαλαρίδες, Πρασινοκέφαλες κ.α.) που ζουν μόνιμα εκεί, τρώγοντας τα αυγά τους και τους νεοσσούς τους, ανταγωνιζόμενες τους αρουραίους που επίσης αφθονούν γύρω από τις λίμνες.

Με το άρθρο 12 του νόμου 3937/2011 προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τα εισβάλλοντα ξενικά είδη χλωρίδας και πανίδας, όπως είναι η αμερικανική νεροχελώνα, μεταξύ των οποίων ο έγκαιρος εντοπισμός και η εξάλειψή τους. Φοβούμαι πως μέχρι την, σε δέκα τέρμινα, εκπόνηση του σχετικού σχέδιου διαχείρισης, η περιβαλλοντική ζημιά που θα έχει προκληθεί στη λίμνη Κουμουνδούρου θα είναι τεράστια.