Με το άνοιγμα των χρηματιστηρίων στην Ασία και την Ευρώπη την Δευτέρα το πρωί άρχισαν να γίνονται αντιληπτές οι αντιδράσεις των αγορών στις πολεμικές επιχειρήσεις πάνω από το Ιράν, αλλά και το ευρύτερο περιβάλλον στην Μέση Ανατολή. Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου προκαλούν ιδιαίτερη ανησυχία στις παγκόσμιες αγορές.
Σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η Le Monde, oι ευρωπαϊκές χρηματιστηριακές αγορές σημείωσαν σημαντική πτώση κατά την έναρξη των συνεδριάσων. Γύρω στις 9:00, το Παρίσι σημείωνε απώλειες της τάξης του -1,96%, η Φρανκφούρτη -1,99%, το Μιλάνο -2,13% και το Λονδίνο -0,55%.
Επιπλέον, η τιμή του φυσικού αερίου στην Ευρώπη σημείωσε σημαντική άνοδο.
Γύρω στις 9:00, το συμβόλαιο μελλοντικής εκπλήρωσης του ολλανδικού TTF, που θεωρείται το ευρωπαϊκό σημείο αναφοράς, σημείωσε άνοδο άνω του 20%, αφού είχε ήδη σημειώσει άνοδο 22% στα 38,885 ευρώ. Πρόκειται για τιμή χαμηλότερη από εκείνη που είχε σημειωθεί τον Ιανουάριο λόγω της κύματος ψύχους.
Στον τομέα των υδρογονανθράκων η κατάσταση την Δευτέρα το πρωί εξελισσόταν ως εξής
Τιμές Πετρελαίου
- Η αγορά αντέδρασε με βίαιη άνοδο αμέσως μετά τις επιθέσεις και τα αντίποινα του Ιράν:
- Άμεση Άνοδος: Οι τιμές του αργού πετρελαίου Brent κατέγραψαν άλμα έως και 13% με το άνοιγμα των αγορών, ξεπερνώντας προσωρινά τα $82 το βαρέλι.
- Πρόβλεψη για $100+: Αναλυτές από την Wood Mackenzie και την Goldman Sachs προειδοποιούν ότι εάν η παρεμπόδιση της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ παραταθεί, η τιμή μπορεί να ξεπεράσει τα $100 ή ακόμα και τα $120 το βαρέλι.
- Διακοπή Εφοδιασμού: Περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα (το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης) κινδυνεύουν με αποκλεισμό, καθώς οι ασφαλιστικές εταιρείες αποσύρουν την κάλυψη για την περιοχή.
Επίθεση σε κομβική μονάδα διύλισης στην Σαουδική Αραβία
Το διυλιστήριο Ras Tanura της Σαουδικής Αραβίας, το οποίο ανήκει στην κρατική εταιρεία Saudi Aramco, τέθηκε εκτός λειτουργίας για λόγους ασφαλείας μετά από επίθεση με drone στην περιοχή, σύμφωνα με πληροφορίες των πρακτορείων Reuters και Bloomberg, που επικαλούνται πηγές κοντά στο θέμα.
Η Saudi Aramco θέλει να αξιολογήσει τις ζημιές μετά την επίθεση, διευκρινίζει μία από τις πηγές, προσθέτοντας ότι η πυρκαγιά έχει τεθεί υπό έλεγχο. Το διυλιστήριο Ras Tanura, που βρίσκεται στον Κόλπο, είναι ένα από τα μεγαλύτερα της περιοχής, με δυναμικότητα 550.000 βαρέλια αργού πετρελαίου την ημέρα.
Η εξέλιξη αυτή ενδεχομένως να σύρει την Σαουδική Αραβία να εμπλακεί στις επιχειρήσεις κατά του Ιράν. Ένα τέτοιο ενδεχόμενος θα επιβάρυνε το οικονομικό κλίμα και θα διαμόρφωνε αρνητικότερα τις εκτιμήσεις των αγορών.
Θυμίζουμε πως από τα στενά του Ορμούζ διακινείται ένα 21 με 25% του παγκόσμιου εμπορίου αργού πετρελαίου. Βασικός προορισμός κυρίως του Ιρανικού πετρελαίου είναι η Κίνα. Επίσης η Κίνα προμηθεύεται τον κύριο όγκο των εισαγωγών της σε φυσικό αέριο από το Κατάρ.
Επιπτώσεις στις τιμές του Φυσικού Αερίου
Ο αντίκτυπος στο φυσικό αέριο είναι εξίσου σοβαρός:
- Ευρωπαϊκή Αγορά: Οι χονδρικές τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη (Dutch TTF) σημείωσαν άλμα άνω του 21%, πλησιάζοντας τα €39 ανά μεγαβατώρα.
- Σενάριο Κρίσης: Σε περίπτωση πλήρους κλεισίματος των Στενών για πάνω από έναν μήνα, οι τιμές στην Ευρώπη και την Ασία ενδέχεται να αυξηθούν έως και 130%.
Προβλέψεις για την διεθνή οικονομία
Ευρύτερες Οικονομικές Επιπτώσεις, σύμφωνα με τον “Independent”
- Πληθωρισμός: Η αύξηση του ενεργειακού κόστους αναμένεται να τροφοδοτήσει νέο κύμα πληθωρισμού παγκοσμίως, δυσκολεύοντας τις κεντρικές τράπεζες να προχωρήσουν σε μειώσεις επιτοκίων.
- Ναυτιλία: Τα πλοία αναγκάζονται να αλλάξουν δρομολόγια προς το Ακρωτήριο της Καλής Ελπίδας, προσθέτοντας 10-15 ημέρες στο ταξίδι και αυξάνοντας κατακόρυφα τα ναύλα και το λειτουργικό κόστος.
Ανάλυση των New York Times
Οι επιθέσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν θα μπορούσαν να περιορίσουν σοβαρά τις προμήθειες από μια περιοχή που είναι σημαντική για την παραγωγή πετρελαίου και φυσικού αερίου. Ακόμη και αν η διακοπή είναι βραχύβια, είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε αύξηση της τιμής της ενέργειας σε παγκόσμιο επίπεδο. Το μέγεθος της αύξησης των τιμών και η διάρκειά της θα εξαρτηθούν από τις επόμενες κινήσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ, καθώς και από την αντίδραση του Ιράν.
Οι διεθνείς τιμές του πετρελαίου είχαν ήδη αυξηθεί κατά περίπου 20% φέτος. Όταν άνοιξαν οι αγορές την Κυριακή, αυξήθηκαν κατά 13%, ξεπερνώντας για λίγο τα 82 δολάρια το βαρέλι, πριν υποχωρήσουν στα 79 δολάρια περίπου.
Όσο περισσότερο διαρκεί η διακοπή του εμπορίου ενέργειας λόγω του πολέμου, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος οι καταναλωτές να αντιμετωπίσουν υψηλότερες τιμές, όχι μόνο στα καύσιμα, αλλά και σε ένα ευρύ φάσμα προϊόντων, σε μια εποχή που πολλοί άνθρωποι ήδη ανησυχούν για την οικονομία. Αυτό θα μπορούσε να προκαλέσει εσωτερικές πολιτικές αντιδράσεις για τον Πρόεδρο Τραμπ, του οποίου τα ποσοστά δημοτικότητας έχουν πέσει εν μέρει επειδή πολλοί Αμερικανοί ανησυχούν για τον πληθωρισμό.
Μέχρι την Κυριακή, η κίνηση των δεξαμενόπλοιων που μεταφέρουν ενεργειακά προϊόντα μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός στενού θαλάσσιου διαύλου στα νότια παράλια του Ιράν, είχε μειωθεί σε ελάχιστη.
Πυρκαγιά ξέσπασε σε ένα διυλιστήριο πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας τη Δευτέρα, μετά την αναχαίτιση δύο drones που είχαν ως στόχο την εγκατάσταση, προκαλώντας την πτώση συντριμμιών, σύμφωνα με την κρατική Σαουδική Πρακτορεία Τύπου, η οποία επικαλείται στρατιωτικό εκπρόσωπο. Το διυλιστήριο, που βρίσκεται στην ανατολική περιοχή του βασιλείου, έχει δυναμικότητα άνω του μισού εκατομμυρίου βαρελιών αργού πετρελαίου την ημέρα. Η πυρκαγιά αρχικά φαινόταν να είναι πολύ μικρότερης κλίμακας από την επίθεση που υποστηρίχθηκε από το Ιράν και έπληξε τις εγκαταστάσεις πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας το 2019, προκαλώντας προσωρινή διακοπή του μισού της παραγωγικής ικανότητας του βασιλείου.
«Το μεγαλύτερο ερώτημα είναι ποιες, αν υπάρχουν, εγκαταστάσεις πετρελαίου έχουν υποστεί ζημιές», δήλωσε η Amy Myers Jaffe, διευθύντρια του Εργαστηρίου Ενέργειας, Κλιματικής Δικαιοσύνης και Βιωσιμότητας του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. «Αν η απάντηση είναι καμία, η άποψή μου είναι ότι η τιμή του πετρελαίου θα μειωθεί εκ νέου».
Οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορεί να είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο, αλλά αυτό δεν τις προστατεύει πλήρως από τις διαταραχές της αγοράς, καθώς τα προϊόντα αυτά διαπραγματεύονται σε παγκόσμιο επίπεδο.
