Το Χαϊδάρι και ειδικότερα το Δαφνί έχουν εξελιχθεί σε “εργαστήρι” επαφής της άγριας ζωής με τον άνθρωπο. Αγριογούρουνα, αλεπούδες, λύκοι, ελάφι έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια από τη σελίδα μας στις παρυφές της πόλης ή μέσα σε αυτήν!
Η εξοικείωση ειδών με τον άνθρωπο είναι πραγματικά εντυπωσιακή. Μόλις πριν από λίγες ημέρες δημοσιεύσαμε το απίστευτο βίντεο της Ευμορφίας με τον Νάσο τον αλεπουδάκο να κάνει παιχνίδια πάνω σε ένα αυτοκίνητο και έγινε πανελλήνιο θέμα!
Τώρα δείτε το βίντεο που μας έστειλε ο “ανταποκριτής” μας στο Δαφνί, Γιώργος Κόκκινος, που δείχνει την αλεπού, και πιο συγκεκριμένα τον νεαρό Νάσο, να μπαίνει στην κουζίνα του σαν… “κύριος”, αφού έπαιξε κάμποση ώρα στην αυλή με την αδελφή του, τη Τζένη. Για όποιον δεν έχει παρακολουθήσει την κατάσταση και παραξενεύεται από τα ονόματα, λέμε ότι η εξοικείωση είναι τόσο μεγάλη και οι επαφές είναι τόσο συχνές, που σιγά σιγά τα ζώα του βουνού αποκτούν ονόματα, σαν τα οικόσιτα. Λοιπόν, η επόμενη σκέψη του Γ. Κόκκινου, αφού τα αλεπουδάκια έχουν πλησιάσει τόσο πολύ, είναι “μήπως πρέπει να τα εξημερώσω;”. Υποθέτουμε ότι κάπως έτσι ξεκίνησε πριν από μερικές χιλιάδες χρόνια η εξημέρωση του σκύλου και της γάτας.
Δείτε την επίσκεψη του Νάσου στη κουζίνα του Γ. Κόκκινου:
Λοιπόν, ο κ. Κόκκινος, που αγαπάει πολύ τα ζώα και έχει μια πολύ στενή σχέση με τη φύση, προβληματίστηκε για την εξημέρωση, δηλαδή αν αυτό είναι σωστό, αλλά και εφικτό. Επιπλέον έχει και μερικές κότες στην αυλή του, οπότε ο προβληματισμός ήταν διπλός… Έτσι ζήτησε τη γνώμη ενός ανθρώπου που έχει ειδικότερες γνώσεις, του κ. Βαγγέλη Στογιάννη.
Πανευρωπαϊκό φαινόμενο η εξοικείωση
Ο Β. Στογιάννης αναφέρει ότι σε πολλές χώρες της Βόρειας Ευρώπης, οι κόκκινες αλεπούδες —το ίδιο είδος που συναντάμε και στην Ελλάδα— έχουν εδώ και δεκαετίες προσαρμοστεί στο αστικό περιβάλλον. Σε μεγάλες πόλεις της Γερμανίας, όπως η Βόννη, η Κολωνία και το Μόναχο, αλεπούδες εμφανίζονται συστηματικά σε πάρκα και άλλες περιοχές του αστικού ιστού. Η παρουσία τους αντιμετωπίζεται απλά ως ένα ακόμη χαρακτηριστικό της συνύπαρξης της άγριας ζωής με τον άνθρωπο.
Τα τελευταία χρόνια το ίδιο φαινόμενο το παρατηρούμε και στην Αθήνα, δηλαδή αλεπούδες να πλησιάζουν αναζητώντας εύκολη τροφή, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις έχουν εγκατασταθεί ακόμη και μέσα στον αστικό ιστό.
Η εξημέρωση μιας αλεπούς δεν είναι καλή ιδέα
Οι αλεπούδες είναι, στην τελική, ζώα που μπορούν να εξοικειωθούν αρκετά με τον άνθρωπο. Με μεγάλη υπομονή και, κυρίως, με σταδιακή εξοικείωση και τάισμα, μπορούν να αποκτήσουν εμπιστοσύνη. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι παύουν να είναι άγρια ζώα. Χρειάζεται μεγάλη προσοχή, ιδιαίτερα στην αρχή, καθώς μια αλεπού που θα φοβηθεί ή θα νιώσει ότι απειλείται μπορεί να δαγκώσει άσχημα.
Με τις κότες, βέβαια, μάλλον θα υπάρχει… θεματάκι, αφού αποτελούν λεία για μια αλεπού. Και, αν κάποιος αποφασίσει να εξοικειώσει μια αλεπού με τον άνθρωπο, θα πρέπει να σκεφτεί πολύ σοβαρά και το ζήτημα της ασφάλειας. Ένα ζώο που έχει συνηθίσει να πλησιάζει ανθρώπους μπορεί να προσεγγίσει και τους λάθος ανθρώπους, με απρόβλεπτες συνέπειες.
Γενικά, αν δεν υπάρχει ένας ασφαλής χώρος από τον οποίο το ζώο δεν μπορεί να διαφύγει εύκολα στο περιβάλλον, η εξημέρωση μιας αλεπούς δεν είναι καλή ιδέα. Και αυτό δεν αφορά μόνο τους ανθρώπους ή τις κότες, αλλά κυρίως την ίδια την αλεπού.
Μύθος ο κίνδυνος της λύσσας
Σε κάθε άρθρο μας για την εμφάνιση αλεπούς, κάποιοι πολίτες προειδοποιούν σε δραματικούς τόνους για τον σοβαρό κίνδυνο μετάδοσης της λύσσας.
Όσον αφορά τη λύσσα, σημειώνει ο κ. Στογιάννης υπάρχει αρκετή παραπληροφόρηση. Πριν από περίπου 16-17 χρόνια είχαν περάσει από τα βόρεια σύνορα της χώρας κάποιες αλεπούδες που είχαν προσβληθεί από λύσσα, με αποτέλεσμα να καταγραφούν περιστατικά μετάδοσης σε σκύλους σε ορισμένους βόρειους νομούς. Οι αλεπούδες πέθαναν και οι σκύλοι που εντοπίστηκαν ως κρούσματα θανατώθηκαν.
Έκτοτε, όμως, εφαρμόζεται στις βόρειες περιοχές της χώρας ένα εκτεταμένο πρόγραμμα επιτήρησης. Κάθε χρόνο πραγματοποιούνται εμβολιασμοί της άγριας πανίδας με δολώματα που διανέμονται και από αέρος, ενώ παράλληλα συλλέγονται και εξετάζονται δείγματα από αλεπούδες στις περιοχές όπου εφαρμόζεται το πρόγραμμα. Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες πραγματοποιούν εργαστηριακούς ελέγχους, προκειμένου να εντοπιστεί τυχόν επανεμφάνιση της νόσου.
Μετά την παρέλευση της απαιτούμενης περιόδου από το τελευταίο καταγεγραμμένο κρούσμα, η Ελλάδα, έχει αναγνωριστεί ως χώρα απαλλαγμένη από τη λύσσα.
Σε κάθε περίπτωση, η συστηματική επιτήρηση είναι αυτή που μπορεί να δώσει την πραγματική εικόνα και όχι οι φήμες ή οι υπερβολές. Όταν πραγματοποιούνται επί σειρά ετών δειγματοληπτικοί έλεγχοι σε μεγάλη γεωγραφική έκταση, είναι πολύ δύσκολο να περάσει απαρατήρητη μια επανεμφάνιση της νόσου.
Τι τρώει η αλεπού στην πόλη
Σήμερα γνωρίζουμε ότι πολλά είδη άγριων ζώων και πουλιών πλησιάζουν τις πόλεις αναζητώντας τροφή, νερό και ασφαλή καταφύγια. Σε αρκετές περιπτώσεις, μάλιστα, εγκαθίστανται μόνιμα μέσα στο αστικό περιβάλλον, όπου βρίσκουν ευκολότερα τις συνθήκες που χρειάζονται για να επιβιώσουν.
Οι αλεπούδες είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα. Είναι κυρίως νυκτόβιοι κυνηγοί και μπορούν να περιορίζουν σημαντικά τους πληθυσμούς τρωκτικών, τα οποία αφθονούν στις πόλεις. Παράλληλα, όταν δεν βρίσκουν αρκετή ζωική τροφή, μπορούν να εκμεταλλευτούν μια πολύ μεγαλύτερη ποικιλία τροφών, καθώς έχουν προσαρμοστική και παμφάγα διατροφή. Μπορούν να τραφούν ακόμη και με καρπούς, σιτηρά ή υπολείμματα τροφών που βρίσκουν στο περιβάλλον ή στα σκουπίδια.
Διάβασε και αυτά:
– Αλεπούδες στην πόλη: Ζουν και γεννούν ανάμεσά μας – Πώς πρέπει να συμπεριφερόμαστε
– Πώς το τάισμα της αλεπουδίτσας στην πόλη εξοντώνει τα περδικόπουλα στο βουνό
Αυτό που χρειάζεται, λοιπόν, όταν συναντάμε άγρια ζώα μέσα στις πόλεις, είναι σεβασμός, ψυχραιμία και μερικοί απλοί κανόνες: Δεν ταΐζουμε τα άγρια ζώα και δεν αφήνουμε εκτεθειμένα σκουπίδια ή τροφές που αποτελούν εύκολη πηγή τροφής. Δεν προσπαθούμε να τα πλησιάσουμε ή να τα αγγίξουμε και, κυρίως, τους δίνουμε τον απαραίτητο χώρο.
Συνύπαρξη με την άγρια ζωή με απόσταση, σεβασμό και χωρίς φόβο
Η συνύπαρξη με την άγρια ζωή δεν χρειάζεται να βασίζεται στον φόβο. Με σωστή ενημέρωση και στοιχειώδη προσοχή, άνθρωποι και άγρια ζώα μπορούν να συνυπάρχουν χωρίς προβλήματα.
Γι’ αυτό και χρειάζεται περισσότερη ενημέρωση του κοινού, ώστε να μην βρίσκουν έδαφος τρομολαγνικές υπερβολές και τερατολογίες σε βάρος της άγριας ζωής.
Όποιος έχει οποιαδήποτε σχέση με την επιστήμη, ιδιαίτερα με κάποιον κλάδο της Βιολογίας, και έχει έστω και στοιχειώδη εμπειρία από τις αλληλεπιδράσεις των άγριων ζώων μεταξύ τους στη φύση, αλλά και από τη σχέση τους με τον άνθρωπο, πιθανότατα θα έλεγε ακριβώς το ίδιο: η άγρια ζωή δεν χρειάζεται ούτε πανικό ούτε δαιμονοποίηση. Χρειάζεται γνώση, απόσταση και σεβασμό.
