Προειδοποίηση την πολιτική αποδυνάμωσης της ναυπηγικής βιομηχανίας στην Ευρώπη, απηύθυνε ο διευθύνων σύμβουλος των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, επισημαίνοντας όμως παράλληλα ευκαιρίες και στόχους για τον Σκαραμαγκά.
Καμπανάκι για τις γεωστρατηγικές συνέπειες της αποδυνάμωσης της ναυπηγικής βιομηχανίας σε Ευρωπαϊκή Ένωση και Ηνωμένες Πολιτείες έκρουσε ο Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, μιλώντας στο 1st Mare Forum Chios 2026. Όπως τόνισε, η σταδιακή απομάκρυνση της ναυπηγικής από τον πυρήνα της βιομηχανικής πολιτικής της Δύσης συνιστά στρατηγικό λάθος με άμεσες επιπτώσεις στην αμυντική της ικανότητα.
Η βιομηχανική υστέρηση απέναντι στην Κίνα
Ο Βαρβιτσιώτης ανέδειξε το μέγεθος του χάσματος μεταξύ Δύσης και Κίνας, χρησιμοποιώντας ως παράδειγμα σενάρια στρατιωτικής σύγκρουσης στον Ειρηνικό. Όπως υπογράμμισε, «σε περίπτωση σύγκρουσης ΗΠΑ–Κίνας, με απώλειες της τάξης του 40% των στόλων, η Κίνα θα μπορούσε να αναπληρώσει τις δυνάμεις της μέσα σε 7 έως 8 χρόνια, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες θα χρειάζονταν έως και 25 χρόνια». Η διαφορά αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, αποτυπώνει την τεράστια βιομηχανική υστέρηση που έχει δημιουργηθεί, καθώς η Κίνα έχει επενδύσει συστηματικά σε ισχυρή ναυπηγική βάση, με δυνατότητα μαζικής παραγωγής τόσο εμπορικών όσο και πολεμικών πλοίων.
Η ευρωπαϊκή αποβιομηχάνιση στη ναυπηγική
Εστιάζοντας στην Ευρώπη, ο διευθύνων σύμβουλος των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά σημείωσε ότι η ήπειρος έχει ουσιαστικά χάσει τη δυνατότητα μαζικής ναυπήγησης. «Το 2000 η Ευρώπη κατασκεύαζε το 55% των νέων πλοίων παγκοσμίως, ενώ σήμερα μόλις το 5%», ανέφερε, κάνοντας λόγο για δραματική υποχώρηση. Κατά τον Βαρβιτσιώτη, η εξέλιξη αυτή δεν είναι τυχαία, αλλά αποτέλεσμα συγκεκριμένων πολιτικών επιλογών: αυστηροί κανόνες κρατικών ενισχύσεων, υψηλά περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα, καθώς και ο αποκλεισμός του κλάδου από κρίσιμα εργαλεία ευρωπαϊκής χρηματοδότησης, έχουν περιορίσει την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών ναυπηγείων έναντι ασιατικών ανταγωνιστών.
Ευκαιρίες και στόχοι για τον Σκαραμαγκά
Η παρέμβαση του Βαρβιτσιώτη εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό και ατλαντικό προβληματισμό για την ανασυγκρότηση της αμυντικής βιομηχανίας και την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας. Η ναυπηγική, όπως υπογράμμισε, δεν είναι απλώς ένας ακόμη βιομηχανικός κλάδος, αλλά κρίσιμος πυλώνας για την άμυνα, την εφοδιαστική ασφάλεια και τη γεωπολιτική επιρροή της Δύσης στις θαλάσσιες οδούς. Η απώλεια παραγωγικής βάσης σε πλοία κάθε τύπου καθιστά τις δυτικές χώρες εξαρτημένες από τρίτες δυνάμεις σε περίοδο κρίσης, περιορίζοντας την ικανότητα ταχείας αναπλήρωσης στρατιωτικών και εμπορικών στόλων.
Ωστόσο, κατά τον κ. Βαρβιτσιώτη, η γεωπολιτική αστάθεια δημιουργεί ευκαιρίες. Αναφερόμενος στη δραστηριότητα των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά, εξήγησε ότι οι γεωπολιτικές εξελίξεις, όπως η ένταση στη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις στη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο, έχουν οδηγήσει σε αυξημένη ζήτηση υπηρεσιών: «Μετά τις εξελίξεις στην περιοχή, η δραστηριότητά μας αυξήθηκε με πρωτοφανή ρυθμό. Δεξαμενόπλοια που δεν μπορούν να εξυπηρετηθούν αλλού στρέφονται σε αξιόπιστα ναυπηγεία όπως ο Σκαραμαγκάς».
Ο κ. Βαρβιτσιώτης τόνισε ότι η μη γραμμική επίδραση των κρίσεων δημιουργεί διαφορετικές δυναμικές ανά κλάδο, επισημαίνοντας ότι «πρέπει να είμαστε έτοιμοι για τα πάντα», από μετακινήσεις πλοίων έως την αντιμετώπιση κυρώσεων που «αναδιαμορφώνουν τον παγκόσμιο χάρτη».
Όπως ανέφερε, «το 2000 η Ευρώπη κατασκεύαζε το 55% των νέων πλοίων παγκοσμίως, ενώ σήμερα μόλις το 5%», αποδίδοντας την εξέλιξη αυτή σε πολιτικές επιλογές της Ευρωπαϊκής Ένωσης. «Επιβλήθηκαν αυστηροί κανόνες κρατικών ενισχύσεων, περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα που εκτόξευσαν το κόστος, ενώ ο κλάδος αποκλείστηκε από άμεση χρηματοδότηση», σημείωσε, προσθέτοντας ότι η ζημιά είναι πλέον «μη αναστρέψιμη» για τη μαζική ναυπήγηση πλοίων.
Ανέδειξε τα περιθώρια εξειδίκευσης της Ευρώπης, λέγοντας ότι «μπορούμε να επικεντρωθούμε σε ειδικά πλοία, mega yachts, κρουαζιερόπλοια και πράσινες τεχνολογίες», καθώς και σε αμυντικά προγράμματα, όπου διακυβεύονται κρίσιμες γεωστρατηγικές ισορροπίες.
Ξεχωριστή αναφορά έκανε στον ρόλο της ελληνικής ναυτιλίας, υπογραμμίζοντας ότι «αν δεν υπήρχε η ελληνική ναυτιλιακή κοινότητα, η αγορά θα είχε οδηγηθεί σε πλήρη κινεζικό έλεγχο», με σοβαρές επιπτώσεις στο κόστος μεταφοράς.
Αναφερόμενος στην επένδυση στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία του Γιώργου Προκοπίου «πατριωτική», τονίζοντας ότι στόχος ήταν «η διατήρηση μιας μοναδικής βιομηχανικής υποδομής για τη χώρα». Όπως είπε, «ο Σκαραμαγκάς είναι η μεγαλύτερη βιομηχανική υποδομή στην Ελλάδα μετά τα διυλιστήρια και έχει τεράστιες δυνατότητες».
Παρουσιάζοντας την πορεία επαναλειτουργίας, σημείωσε ότι «μετά από 15 χρόνια απουσίας, επανεκκινήσαμε με επισκευές πλοίων και έχουμε ήδη εξυπηρετήσει περισσότερα από 115 πλοία», ενώ αναφέρθηκε και σε έργα για το Πολεμικό Ναυτικό, καθώς και στα σχέδια επέκτασης σε ενεργειακά πλοία και mega yachts.
Κλείνοντας, ο κ. Βαρβιτσιώτης αναφέρθηκε στην απουσία ρήτρας ενίσχυσης της ευρωπαϊκής παραγωγής: «Λείπει μια βασική πρόβλεψη: το “made in EU”. Αν δεν διασφαλιστεί ότι τα ευρωπαϊκά κονδύλια θα κατευθυνθούν σε ευρωπαϊκή παραγωγή, θα χαθεί μια ακόμη ευκαιρία για την αναγέννηση της ναυπηγικής βιομηχανίας».
