Αυστηρή προειδοποίηση απηύθυνε ο δήμαρχος Βάρης–Βούλας–Βουλιαγμένης, Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ, για τη λειτουργία της Ελληνικής Εταιρεία Αξιοποίησης Ανακύκλωσης (ΕΕΑΑ) και το μέλλον του συστήματος του «Μπλε Κάδου». Το βασικό πρόβλημα είναι ότι «ο ρυπαίνων ΔΕΝ πληρώνει πληρώνει», δηλαδή οι επιχειρήσεις δεν καταβάλλουν την υποχρεωτική εισφορά για τις συσκευασίες, με αποτέλεσμα να είναι ελλειμματική η διαχείριση.
Ο κ. Κωνσταντέλλος, ο οποίος συμμετέχει στο Δ.Σ. της ΕΕΑΑ μαζί με τους δημάρχους Αλέξανδρο Χρυσάφη και Λάζαρο Μαλούτα, υπενθύμισε ότι η ΚΕΔΕ κατέχει το 35% των μετοχών της εταιρείας, γεγονός που καθιστά την Τοπική Αυτοδιοίκηση άμεσα συνυπεύθυνη για τις εξελίξεις.
Μεγάλο έλλειμμα το 2026
Όπως τόνισε, από τον Ιούλιο –όταν είχε παρουσιαστεί το σχέδιο του Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας από τον γενικό γραμματέα κ. Γραφάκο– μέχρι σήμερα δεν έχει υλοποιηθεί καμία από τις δεσμεύσεις που είχαν ανακοινωθεί.
Το αποτέλεσμα είναι ότι η ΕΕΑΑ, με τα σημερινά δεδομένα, οδηγείται για το 2026 σε ελλειμματική θέση που προσεγγίζει τα 6 εκατ. ευρώ ετησίως.
Τα δύο κακά σενάρια και η λύση
Στο πρόσφατο Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας παρουσιάστηκαν δύο βασικά εναλλακτικά σενάρια, τα οποία, όπως υπογράμμισε, είναι ιδιαίτερα δυσμενή για τους δήμους.
Το πρώτο σενάριο, που οδηγεί σε οικονομικό «break even», προβλέπει τη γενικευμένη μετάβαση όλων των δήμων σε συμβάσεις τύπου Β, οι οποίες είναι σημαντικά ακριβότερες. Ουσιαστικά, το κόστος θα μετακυλιστεί στην Αυτοδιοίκηση, η οποία ήδη επιβαρύνεται με μισθοδοσία, καύσιμα, λειτουργικά έξοδα και συντήρηση οχημάτων και κάδων.
Το δεύτερο σενάριο προβλέπει τη διατήρηση των συμβάσεων τύπου Α (χωρίς πρόσθετη επιβάρυνση), αλλά με δραστικό περιορισμό της υπηρεσίας: Η ανακύκλωση μέσω μπλε κάδου θα καλύπτει μόλις το 60% του πληθυσμού – δηλαδή μόνο τα μεγάλα αστικά κέντρα – αφήνοντας την περιφέρεια εκτός.
Και στις δύο περιπτώσεις, όπως επεσήμανε, «τον λογαριασμό θα τον πληρώσει ξανά η Αυτοδιοίκηση».
Ο κ. Κωνσταντέλλος ανέδειξε μια τρίτη λύση, η οποία έχει ανακοινωθεί δημοσίως από την κυβέρνηση αλλά δεν έχει ακόμη εφαρμοστεί. Πρόκειται για ένα ολοκληρωμένο πακέτο μεταρρυθμίσεων που περιλαμβάνει:
- Έγκριση επιχειρησιακών σχεδίων για το DRS (σύστημα επιστροφής εγγύησης) και την εγγυοδοσία
- Ενοποίηση εισφορών όλων των συστημάτων για αποφυγή αθέμιτου ανταγωνισμού
- Πάταξη της εισφοροδιαφυγής (εκτιμάται ότι 40% των παραγωγών συσκευασιών δεν καταβάλλουν εισφορές)
- Συμμετοχή της Πολιτείας στο κόστος συλλογής μη συσκευασιών
- Αύξηση εισφορών παραγωγών (σήμερα 81€/τόνο για πλαστικό, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος προσεγγίζει τα 440€/τόνο)
- Δημιουργία νέων δικτύων για PMD (πλαστικό–μέταλλο–χάρτινες συσκευασίες υγρών) και γυαλί
- Ανάληψη της συλλογής αποβλήτων συσκευασιών από την ΕΕΑΑ, ώστε ο «Μπλε Κάδος» να περάσει εκτός λειτουργικής ευθύνης των δήμων
- Κρατική χρηματοδότηση 150 εκατ. ευρώ για επενδύσεις σε οχήματα και κάδους
Εφόσον εφαρμοστούν τα παραπάνω, ο προϋπολογισμός της ΕΕΑΑ ισοσκελίζεται σε ορίζοντα πενταετίας, η ανακύκλωση μπορεί να διπλασιαστεί και οι εισφορές παραγωγών να αυξηθούν έως και 400%.
«Ο ρυπαίνων πληρώνει»
Ο κ. Κωνσταντέλλος κατέληξε κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου προς την ΚΕΔΕ, ζητώντας το θέμα να αναδειχθεί σε ανώτατο πολιτικό επίπεδο και να υπάρξει άμεση πίεση προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος, ώστε να υλοποιηθούν οι δεσμεύσεις που έχουν διατυπωθεί εδώ και δέκα μήνες.
Όπως υπογράμμισε, η Αυτοδιοίκηση δεν μπορεί να συνεχίσει να σηκώνει μονομερώς το βάρος της ανακύκλωσης, όταν η ευρωπαϊκή αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει» επιβάλλει τη συμμετοχή των παραγωγών και του κράτους. Η εξέλιξη του ζητήματος αναμένεται να αποτελέσει κομβικό σημείο για το μέλλον της ανακύκλωσης στη χώρα – και για τα οικονομικά των δήμων τα επόμενα χρόνια.
