Σαφή δεδομένα σε σχέση με το νέο στέλεχος Β.1.1.529 που ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας χαρακτήρισε «στέλεχος ανησυχίας» θα είναι διαθέσιμα εντός των επόμενων εβδομάδων. Ωστόσο επιστήμονες προσπαθούν να δώσουν κάποιες πρώτες απαντήσεις καθώς η ανησυχία σε όλον τον κόσμο μεγαλώνει.

Ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας, Ηλίας Μόσιαλος, επιχειρεί αρχικά να ενημερώσει για το «τι γνωρίζουμε και γιατί ανησυχούμε» και στη συνέχεια ξεδιπλώνει τα πιθανά σενάρια (τα σπουδαιότερα) «με κριτήρια την έκβαση της λοίμωξης και τον φόρτο στο σύστημα υγείας».

Σε ανάρτησή του στο Facebook, αναφέρει:

«Γνωρίζουμε πως πρόκειται για μια παραλλαγή με τουλάχιστον 50 αλλαγές από τον αρχικό ιό. Οι 32 από αυτές είναι στην πρωτεΐνη ακίδα, ενώ η Δέλτα είχε αντίστοιχα 16. Μία από αυτές δημιουργεί ανησυχία γιατί πιθανώς λόγω θέσης -και σε σύγκριση με την Δέλτα- μπορεί να καθιστά τον ιό πιο μολυσματικό. Ανησυχούμε δηλαδή γιατί στο σύνολό τους, εάν αυτές οι μεταλλάξεις αποδειχθούν λειτουργικές, δυνητικά μπορεί να οδηγήσουν σε περισσότερες ήπιες ή και σοβαρές λοιμώξεις.

Γνωρίζουμε τα παραπάνω από στοιχεία από την Ν. Αφρική, η οποία έχει ένα εξαιρετικό δίκτυο αντιμετώπισης λοιμωδών νοσημάτων και πανδημικής επαγρύπνησης. Ένα νέο στοιχείο είναι πως η μετάδοση παρατηρείται σε νέους (γενικότερα σε άτομα κάτω των 40 ετών), όπου σχεδόν το 65% είναι ανεμβολίαστοι και η μεγάλη πλειοψηφία των υπολοίπων είναι ατελώς εμβολιασμένοι. Έμμεσα μόνο λοιπόν, ίσως και να μπορούμε να εξάγουμε ένα πρώιμο συμπέρασμα πως οι εμβολιασμένοι προστατεύονται από σοβαρή λοίμωξη. Αλλά δεν είμαστε ακόμα σίγουροι».

Επισημαίνει πως τα στοιχεία που έχουμε, αφορούν κυρίως νεότερο πληθυσμό. Και υπενθυμίζει πως, πέραν της διαφοράς στα επίπεδα εμβολιασμού μεταξύ των δύο χωρών, η διάμεση ηλικία στην Ν. Αφρική είναι τα 27,6 έτη ενώ στην Ελλάδα είναι τα 45,6 έτη.

«Είναι πιθανό η παραλλαγή Όμικρον να προκαλεί πιο βαριά νόσο σε σχέση με την Δέλτα στους μεγαλύτερης ηλικίας φορείς. Όμως και αυτό δεν το γνωρίζουμε ακόμη. Θα το γνωρίζουμε μέσα στις επόμενες εβδομάδες», προσθέτει. 

Ποια είναι τα πιθανά σενάρια

Τα σενάρια που ακούγονται είναι πολλά με τον Ηλία Μόσιαλο να αναφέρεται στα σπουδαιότερα από αυτά, «με κριτήρια την έκβαση της λοίμωξης και τον φόρτο στο σύστημα υγείας».

  1. Να είναι το νέο στέλεχος λιγότερο μολυσματικό σε σύγκριση με την Δέλτα. Στην περίπτωση αυτή δεν θα έχουμε σημαντικό πρόβλημα.
  2. Nα έχουμε να κάνουμε με εξίσου μολυσματικό ιό με την παραλλαγή Δέλτα, αλλά να προκαλεί περισσότερες ήπιες και σοβαρές λοιμώξεις σε ανεμβολίαστους, και ταυτόχρονα περισσότερες ήπιες λοιμώξεις σε εμβολιασμένους. Αλλά όχι απαραίτητα περισσότερες σοβαρές λοιμώξεις σε εμβολιασμένους. Στην περίπτωση αυτή τα εμβόλια θα είναι λιγότερο αποτελεσματικά όσον αφορά στην αποτροπή της ήπιας λοίμωξης, αλλά θα εξακολουθούν να είναι αποτελεσματικά όσον αφορά στην αποτροπή της σοβαρής λοίμωξης. Αυτό είναι το δεύτερο καλύτερο σενάριο.
  3. Nα έχουμε να κάνουμε με εξίσου μολυσματικό ιό με την παραλλαγή Δέλτα, αλλά να προκαλεί περισσότερες ήπιες και σοβαρές λοιμώξεις και σε ανεμβολίαστους και σε εμβολιασμένους σε σύγκριση με την Δέλτα (ξανά εδώ θα περιμένουμε προφανώς περισσότερες λοιμώξεις ανά 100.000 άτομα σε ανεμβολίαστους). Στην περίπτωση αυτή θα έχουμε μεγάλο φόρτο στο σύστημα υγείας.
  4. Nα έχουμε να κάνουμε με περισσότερο μολυσματικό ιό από την παραλλαγή Δέλτα, αλλά να προκαλεί περισσότερες ήπιες και σοβαρές λοιμώξεις σε ανεμβολίαστους και εμβολιασμένους (ξανά θα έχουμε υψηλότερα νούμερα σε ανεμβολίαστους ανά 100.000 άτομα). Σε αυτή την περίπτωση επειδή θα έχουμε περισσότερους νοσήσαντες, θα έχουμε μεγαλύτερη εισροή στα νοσοκομεία. Αυτό είναι το πιο δυσμενές σενάριο.

«Είναι δύσκολο βέβαια να προβλέψει κανείς με τα μέχρι στιγμής δεδομένα ποιο σενάριο θα επικρατήσει. Με δεδομένο πως έχουμε μόνο στοιχεία για νέους που νοσούν, μένει να δούμε βέβαια και τον αντίκτυπο στους μεγαλύτερους», προσθέτει.