“Να αποσυρθεί τώρα το σχέδιο για το Νέο Λύκειο!”

Απόφαση της Α’ ΕΛΜΕ Δυτικής Αττικής για το Νέο Λύκειο

Το σχέδιο του Υπουργείου Παιδείας για «τη νέα Γ΄ Γενικού Λυκείου και το νέο σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση» που θα ψηφιστούν και θα εφαρμοστούν για πρώτη φορά για την Γ’ Λυκείου του 2019-2020 είναι σε αντιεκπαιδευτική κατεύθυνση.

Με τυμπανοκρουσίες περί «κατάργησης των φροντιστηρίων» και «ελεύθερης πρόσβασης» ανακοινώθηκε η πρόταση του υπουργείου για το νέο λύκειο και το νέο σύστημα πρόσβασης. Διαφοροποιημένο σε σημεία ύστερα από την καθολική κριτική που δέχθηκε από εκπαιδευτικούς, γονείς και μαθητές (που πρόσφατα κινητοποιήθηκαν εναντίον του σχεδίου). Διατηρεί όμως στο ακέραιο την φιλοσοφία του και τους αντιεκπαιδευτικούς του στόχους. Αποτελεί δομική αλλαγή του εκπαιδευτικού μοντέλου, καθώς δεν πρόκειται  απλά για μια συνήθη αλλαγή από τις τόσες πολλές τα τελευταία χρόνια.

Διαχρονική θέση του κλάδου των εκπαιδευτικών είναι ότι το Λύκειο πρέπει να εξασφαλίζει την αυτονομία και να διατηρεί το μορφωτικό του χαρακτήρα για όλα τα παιδιά και να μην συνδέεται με τις πανελλαδικές εξετάσεις και το σύστημα πρόσβασης στην Γ/θμια εκπαίδευση.

Είμαστε αντίθετοι στη συρρίκνωση της γενικής εκπαίδευσης του Λυκείου, στη δραματική μείωση των γνωστικών αντικειμένων, στη μετατροπή του σε προθάλαμο για την Ανώτατη εκπαίδευση και στην αποδόμηση του μορφωτικού του χαρακτήρα.

  • Υποβαθμίζεται η γενική παιδεία στο Λύκειο, που ήδη έχει πληγεί τραγικά. Η πρόταση  σηματοδοτεί ένα Λύκειο ακόμα πιο προσδεμένο στην εισαγωγή στην ανώτατη εκπαίδευση, πιο ταξικό και απογυμνωμένο από τη γενικότερη μόρφωση, με διπλές εξετάσεις για την Εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
  • Μειώνεται η διδασκαλία βασικών γνωστικών αντικειμένων σε όλα τα πεδία των επιστημών, με αποτέλεσμα να είναι ελλειμματική η μάθηση και η απόκτηση των απαραίτητων γνώσεων των μαθητών. Ο Προσανατολισμός είναι στην πρόωρη ειδίκευση ή πιο σωστά στην προετοιμασία για τις εξετάσεις και μόνο, με εξάωρα μαθήματα μιας ομάδας προσανατολισμού.
  • Ακρωτηριάζεται η τριετής δομή του Λυκείου με την μετατροπή της Γ΄ τάξης σε φροντιστήριο -προπαρασκευαστικό έτος για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Φροντιστηριοποιείται πλήρως η Γ΄ τάξη και υπονομεύεται ο παιδαγωγικός χαρακτήρας του Λυκείου. Είναι αποπροσανατολιστική η επιχειρηματολογία του Υπουργείου Παιδείας περί «κατάργησης» των φροντιστηρίων, αφού η ιδιωτική παραπαιδεία θα αυξηθεί με τις νέες εξεταστικές διαδικασίες για το απολυτήριο και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό για την εισαγωγή σε μια σχολή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
  • Μεταφέρεται το βάρος της επιλογής του μαθητή και μάλιστα για συγκεκριμένο Τμήμα κάποιας σχολής, σε μικρότερη ηλικία ενώ ταυτόχρονα περιορίζονται δραστικά οι δυνατότητες επιλογής. Ο μειωμένος αριθμός των σχολών που μπορούν να δηλώσουν οι μαθητές αντικειμενικά αυξάνει τον ανταγωνισμό. Οι μαθητές σπρώχνονται στο να υιοθετήσουν οι ίδιοι τον αποκλεισμό τους από σχολές υψηλής ζήτησης, στην αποδοχή δηλαδή της ταξικής τους θέσης, ψαλιδίζοντας τα όποια όνειρα ανατροπής της.
  • Διευρύνονται οι μορφωτικές και κοινωνικές ανισότητες και διακρίσεις με την κατηγοριοποίηση των μαθητών σε αυτούς που μπαίνουν σε σχολές «χαμηλής ζήτησης» και σε αυτούς που μπαίνουν σε σχολές «υψηλής ζήτησης». Τα “περί ελεύθερης πρόσβασης” στα Τμήματα χαμηλής ζήτησης είναι μια ακόμα κοροϊδία της κυβέρνησης, αφού είναι Τμήματα που δεν τα προτιμούν οι υποψήφιοι, στα οποία και σήμερα μπορούν να περάσουν με πολύ χαμηλές βαθμολογίες. Η πρόσβαση επιπλέον δεν είναι καθόλου «ελεύθερη», αφού θα δίνουν εξετάσεις περιφερειακού χαρακτήρα για το απολυτήριο και μάλιστα θα πρέπει να συγκεντρώσουν και βαθμολογία πάνω από 9,5 (μεγαλύτερη απ’ ό,τι απαιτείται σε αυτά τα Τμήματα σήμερα). Η διάκριση των σχολών σε ΤΕΠ και ΤΠΠΕ δεν έχει καμία επιστημονική βάση ή αντανάκλαση σε επίπεδο γνώσεων, αλλά γίνεται με αγοραίους όρους και μπορεί να οδηγήσει σε κλείσιμο σχολών που δεν συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των «πελατών».
  • Επαναφέρει την τράπεζα θεμάτων. Τα θέματα των εξετάσεων για το απολυτήριο θα είναι εξωτερικά του σχολείου, ανά ομάδα σχολείων που θα βαθμολογούνται από καθηγητές άλλων σχολείων της ομάδας. Στην εφαρμογή της τράπεζας θεμάτων το 2013-14 η αποτυχία των μαθητών στην περιοχή μας έφτασε το 30%! Πρόκειται για μία «πανελλαδικοποίηση» των ενδοσχολικών εξετάσεων, που βγάζουν τον εκπαιδευτικό της τάξης από την αποτίμηση της διδασκαλίας του με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της, σε σχέση μάλιστα με τη μοναδικότητα και ιδιαίτερη φυσιογνωμία του κάθε εκπαιδευτικού περιβάλλοντος.
  • Δυσκολότερη η απόκτηση του απολυτηρίου. Με βάση τα παραπάνω, πιο λίγοι μαθητές θα μπορούν να αποκτήσουν το απολυτήριο, αφού προστίθενται νέοι εξεταστικοί φραγμοί. Το 40% του βαθμού του απολυτηρίου θα προκύπτει από ξεχωριστές εξετάσεις με θέματα από την νέα τράπεζα θεμάτων και με εξωτερικούς βαθμολογητές, στα τέσσερα εξάωρα μαθήματα των Πανελλαδικών και στην ίδια ύλη με τις Πανελλαδικές.
  • Ακόμη δυσκολότερη συγκρότηση τμημάτων Ομάδων Προσανατολισμού. Θα δημιουργηθούν περισσότερα ολιγομελή τμήματα, αφού η Θετική διασπάται στα δύο. Με βάση την υπουργική απόφαση για τον ελάχιστο απαιτούμενο αριθμό μαθητών για συγκρότηση τμημάτων ομάδων προσανατολισμού, πολλά τμήματα θα οδηγηθούν σε κλείσιμο και οι μαθητές σε αλλαγή σχολείου. Τα πρώτα δείγματα αυτού του μέτρου τα είχαμε τη φετινή χρονιά με κλείσιμο ολιγομελών τμημάτων σε γενικά λύκεια.
  • Αυξάνει η ύλη των μαθημάτων προσανατολισμού δυσανάλογα με την αύξηση των ωρών. Η αύξηση αυτή θα προκαλέσει προβλήματα στην αφομοίωσή της απ’ τους μαθητές, αλλά και αύξηση των ….. φροντιστηριακών ωρών με την ανάλογη αύξηση του κόστους. Η αύξηση των ωρών διδασκαλίας δε θα οδηγήσει φυσικά κανένα γονέα στο να …συμβουλέψει το παιδί του να μην πάει φροντιστήριο! Οι τάξεις των 27 ή των 25 μαθητών δεν ευνοούν την αφομοίωση της νέας αυξημένης ύλης σε επίπεδο «επαγγελματικής» προετοιμασίας για την είσοδο σε τμήματα μεγάλης ζήτησης.
  • Αλλαγές στο ωρολόγιο πρόγραμμα. Μέχρι τώρα δεν έχει ξεκαθαριστεί από το Υπουργείο αν η 7η ώρα των μαθημάτων προσανατολισμού θα είναι ενταγμένη στο ωρολόγιο πρόγραμμα ή αν θα αφορά χρόνο εκτός διδακτικού και εντός εργασιακού ωραρίου. Στη 2η περίπτωση θα χαθούν περίπου 10.000 ώρες ή 500 περίπου θέσεις καθηγητών στα λύκεια της χώρας. Ταυτόχρονα μειώνονται πολύ οι ώρες των ειδικοτήτων των εκπαιδευτικών που δεν διδάσκουν μαθήματα των ομάδων προσανατολισμού. Όλα αυτά θα επιφέρουν μείωση των αναγκών σε εκπαιδευτικό προσωπικό, που θα είναι ακόμη μεγαλύτερη με την συρρίκνωση του ίδιου του Γενικού Λυκείου.
  • Ο νόμος επηρεάζει και τα ΕΠΑΛ. Η διαπίστωση πως το απολυτήριο του Γενικού Λυκείου «θα αποκτήσει κύρος», αφού δε θα αποκτάται με ενδοσχολικές εξετάσεις, υποβαθμίζει αυτόματα το αντίστοιχο απολυτήριο Λυκείου του ΕΠΑΛ, που επί της ουσίας χάνει την ισοτιμία του. Ανοίγει ο δρόμος για αλλαγές που θα υποβαθμίσουν ακόμη περισσότερο την Επαγγελματική Εκπαίδευση, παρά της δηλώσεις περί του αντιθέτου. Η πιθανή μαζικοποίηση των επαγγελματικών σχολείων δεν σημαίνει και αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης. Η ένταξη του ΕΠΑΛ στο ενιαίο σύστημα της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης και Κατάρτισης και Δια Βίου Μάθησης μαζί με τις σχολές ΟΑΕΔ τις Σχολές Επαγγελματικής Κατάρτισης, που λειτουργούν μετά το Γυμνάσιο και τα μεταλυκειακά ΙΕΚ όπου εφαρμόζονται συστήματα μάθησης με βάση την εργασία (μαθητεία κλπ) μόνο αναβάθμιση των ΕΠΑΛ δεν προμηνύουν. Παράλληλα η υποχρηματοδότηση της εκπαίδευσης πλήττει σοβαρά τις υποδομές των ΕΠΑΛ και των Εργαστηριακών Κέντρων που καταδικάζονται σε μαρασμό. Ένα ποσοστό μαθητών αντικειμενικά σπρώχνεται προς την ανασφάλιστη, ανειδίκευτη, φθηνή εργασία, δυναμικό που θα λειτουργεί συμπιεστικά προς τα εργασιακά δικαιώματα. Ταυτόχρονα η βασική διέξοδος των μαθητών των ΕΠΑΛ προς την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση μετά την ουσιαστική κατάργηση των ΑΤΕΙ είναι τα διετή προγράμματα που δημιουργούνται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση επιπέδου 5, όπου θα εισέρχονται μετά από επιλογή. Η είσοδος των μαθητών των ΕΠΑΛ με πανελλαδικές εξετάσεις στις σχολές της Τριτοβάθμιας εκπαίδευσης έχει μειωθεί στο ποσοστό του 5% από 20% που ήταν για τα ΤΕΙ.
  • Το νέο σχέδιο νόμου για το Γενικό Λύκειο εντάσσεται στο συνολικότερο σχέδιο αναδιάρθρωσης της Δημόσιας Εκπαίδευσης σύμφωνα με τις κατευθύνσεις της ΕΕ και του ΟΟΣΑ που έχουν αποτυπωθεί στο πόρισμα Λιάκου και στις μελέτες του ΣΕB και του ΙΟΒΕ. Μεθοδικά, ετοιμάζεται ένα αριστοκρατικό Γενικό Λύκειο για λίγους, που θα αξιολογείται με «αντικειμενικό» τρόπο μέσα απ’ τις επιδόσεις των μαθητών του με εθνικού τύπου διαδικασίες και εξετάσεις στο πλαίσιο των υποδείξεων του ΟΟΣΑ και της ΕΕ.

Ενός Λυκείου που θα οδηγεί τους μαθητές στη μορφωτική απόρριψη μέσω της επιλογής(!) του αυτοαποκλεισμού(!) τους από τα …δύσκολα τοπία των μαθημάτων που τους παρέχουν γνώσεις για την κατανόηση του φυσικού και κοινωνικού κόσμου και θα μετατρέπονται σε «πελάτες» προγραμμάτων διαφόρων δράσεων.

Ενός Λυκείου, που με την κατάργηση του ενιαίου προγράμματος σπουδών, θα οδηγήσει σε ακόμη πιο ταξική κατηγοριοποίηση ων σχολείων.

Ενός Λυκείου που θα αλλάξει προς το χειρότερο τις εργασιακές σχέσεις των εκπαιδευτικών, θα αυξήσει τα πλεονάσματα, θα παγιώσει την αδιοριστία και θα ελαχιστοποιήσει τις προσλήψεις αναπληρωτών

Η “συνεργασία” , άλλωστε, μεταξύ των ομάδων σχολείων και τα αποτελέσματα των μαθητών διευκολύνουν τη συγκρισιμότητα μεταξύ των σχολείων  και θα χρησιμοποιηθούν σαν βασικό εργαλείο στην αξιολόγηση των σχολικών μονάδων και των εκπαιδευτικών.

Αυτά τα μέτρα είναι η απαρχή για να δημιουργηθούν οι συνθήκες που θα οδηγήσουν στην πλήρη αποδόμηση του δημόσιου χαρακτήρα της εκπαίδευσης. Σχολικές μονάδες που θα αξιολογούνται με «αντικειμενικούς όρους» όπως είναι οι επιδόσεις των μαθητών τους, μέσα από εθνικού τύπου αξιολογήσεις όπως είναι οι πανελλαδικές και οι περιφερειακές εξετάσεις είναι η βάση ώστε να επιλέγονται από γονείς και οι μαθητές με «αντικειμενικό» τρόπο υποτίθεται. Οι πολιτικές αυτές θα οδηγήσουν στη διαφοροποιημένη χρηματοδότηση των σχολείων, τη μετατροπή του μαθητή σε πελάτη, όπως συμβαίνει στα αγγλοσαξονικά εκπαιδευτικά συστήματα . Αυτές τις μεταρρυθμίσεις προωθούν ο ΟΟΣΑ, ο ΣΕΒ και ο ΙΟΒΕ

Ο κλάδος των εκπαιδευτικών απορρίπτει το σχέδιο για το νέο Λύκειο και ζητάει την απόσυρσή του.

Προφανώς και δεν αποδεχόμαστε το σημερινό σχολείο, ειδικά το Γενικό Λύκειο, όπου έχει αποδομηθεί ο εκπαιδευτικός και παιδαγωγικός του ρόλος. Χρόνια τώρα, το εκπαιδευτικό κίνημα επισημαίνει τις παθογένειες του και διεκδικεί την αποσύνδεση του λυκείου και κατ’ επέκταση του σχολείου από τις πανελλαδικές εξετάσεις.

Η Εκπαιδευτική μας πρόταση κινείται στον αντίποδα αυτής της λογικής. Είναι πρόταση διεκδίκησης του εκπαιδευτικού κινήματος και της κοινωνίας.

Απαιτούμε:

  • Την καθιέρωση 12χρονης εκπαίδευσης για όλα τα παιδιά (συν δύο χρόνια προσχολικής αγωγής) που θα παρέχεται δωρεάν από το δημόσιο σχολείο.

Το σχολείο, στις σημερινές συνθήκες, οφείλει να γνωρίσει σε όλους τους μαθητές τα βασικά στοιχεία όλων των εφαρμοσμένων και ανθρωπιστικών επιστημών, αλλά και τα βασικά στοιχεία της βιομηχανικής, αγροτικής παραγωγής και της αναπτυσσόμενης τεχνολογίας. Μόνο αυτή η ενιαία μόρφωση θα συνδέσει δημιουργικά το περιεχόμενο της μόρφωσης με την εργασία, με τις νέες συνθήκες και τις απαραίτητες ανάγκες της σημερινής παραγωγής και μίας ανάπτυξης σε όφελος των ανθρώπων και όχι των κερδών.

Η νέα επαγγελματική πραγματικότητα, απαιτεί καλές θεωρητικές γνώσεις για την κατανόηση των νέων δεδομένων και την ανάπτυξη δεξιοτήτων στις εφαρμογές των νέων τεχνολογιών, που είναι διάσπαρτες πλέον σε όλα τα σύγχρονα επαγγέλματα.

Η εποχή που κάποιος μάθαινε το επάγγελμά του εργαζόμενος δίπλα σε κάποιον έμπειρο επαγγελματία έχει περάσει χωρίς επιστροφή.

Το σχολείο αυτό πρέπει να έχει ως αντικειμενικούς στόχους:

  1. Την ανάπτυξη μιας ευρύτερης παιδείας με την κατάκτηση των πολιτισμικών αξιών της ανθρωπότητας.
  2. Την ανάπτυξη της κριτικής του ικανότητας.
  3. Την κατάκτηση της γενικής γνώσης που έχει ανάγκη ο νέος άνθρωπος για να μπορεί να κατανοήσει τον κόσμο και φυσικά τις σύγχρονες τεχνολογικές εξελίξεις.
  4. Την απόκτηση βασικών γνώσεων και δεξιοτήτων των σύγχρονων τομέων της βιομηχανικής, αγροτικής παραγωγής και της αναπτυσσόμενης τεχνολογίας.
  • Το δημόσιο σχολείο πρέπει να «χωράει» όλα τα παιδιά ανεξάρτητα από φύλο, καταγωγή, θρήσκευμα, κοινωνική τάξη, εθνικότητα και φυσική κατάσταση. Διεκδικούμε αντισταθμιστική αγωγή και εκπαίδευση που μειώνει τις εκπαιδευτικές ανισότητες και μέτρα στήριξης του λαϊκού εισοδήματος. Μόνιμες δομές Ενισχυτικής διδασκαλίας με όλο το απαραίτητο προσωπικό.
  • Πραγματική αναβάθμιση της Επαγγελματικής Εκπαίδευσης σε υποδομές και προσωπικό. Δουλειά με δικαιώματα για τη νέα γενιά. Όχι στη μείωση του ποσοστού και του αριθμού των μαθητών του ΕΠΑΛ που εισάγονται στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
  • Κάθε σχολική δομή (βαθμίδα) παρέχει ισότιμους τίτλους.
  • Αποσύνδεση του Λυκείου από την είσοδο σε ΑΕΙ και ΤΕΙ.
  • Το δημόσιο σχολείο (μέχρι τα 18 χρόνια) να παρέχει πιστοποιητικό γλωσσομάθειας επιπέδου Α’ σε μια ξένη γλώσσα τουλάχιστον και χρήσης Η/Υ.
  • 20 μαθητές στα τμήματα Γυμνασίου και Γενικής Παιδείας του Λυκείου-15 μαθητές στους προσανατολισμούς- 10 μαθητές στα εργαστήρια.
  • Μαζικούς μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών με κατάργηση του προσοντολογίου