iii) τη λήψη αποφάσεων για θέματα προστασίας του περιβάλλοντος
Το άρθρο 259 ΠΚ ορίζει ότι “υπάλληλος που
με πρόθεση παραβαίνει τα καθήκοντα της υπηρεσίας του με σκοπό να προσπορίσει
στον εαυτό του ή σε άλλον παράνομο όφελος ή να βλάψει το κράτος ή κάποιον άλλο
τιμωρείται με φυλάκιση μέχρι δύο ετών, αν η πράξη αυτή δεν τιμωρείται με άλλη
ποινική διάταξη”. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι στοιχεία της
αντικειμενικής υποστάσεως του εν λόγω εγκλήματος είναι α) η υπαλληλική ιδιότητα
του δράστη, β) η παράβαση των υπηρεσιακών του καθηκόντων και γ) η προσφορότητα
(δηλαδή η αντικειμενική δυνατότητα) της παραβάσεως καθήκοντος να προσπορίσει
στον δράστη ή σε άλλον παράνομο όφελος ή να προκαλέσει βλάβη στο Κράτος ή σε
άλλον. Από την διάταξη προκύπτει ότι η παράβαση καθήκοντος είναι ιδιαίτερο
έγκλημα με αυτουργό υπάλληλο υπό την έννοια του άρθρου 13α ΠΚ, κατά το οποίον “υπάλληλος
είναι εκείνος στον οποίο νόμιμα έχει ανατεθεί, έστω και προσωρινά, η άσκηση
υπηρεσίας δημόσιας, δημοτικής ή κοινοτικής ή άλλου νομικού προσώπου δημοσίου
δικαίου”. Η ιδιότητα του υπαλλήλου ενσωματώνει ειδικά καθήκοντα και
υποχρεώσεις, δεδομένου ότι δι’ αυτού εκφράζεται η βούληση της κρατικής εξουσίας
ή του νομίμως συνεστημένου νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου, από την ορθή δε
άσκηση της εξουσίας εξαρτάται η απρόσκοπτη και εποικοδομητική λειτουργία των
κρατικών οργάνων, των οποίων οι αποφάσεις επιλύουν ανακύπτοντα προβλήματα και
διευθετούν ιδιωτικές διαφορές. Το υπαλληλικό καθήκον διαφοροποιείται εκάστοτε
και η ειδικότερη μορφή του εξαρτάται από το είδος και τη φύση αυτού. Ως πηγή
του καθήκοντος θεωρείται διάταξη νόμου, διατάγματος ή ιδιαίτερες οδηγίες εντός
των πλαισίων των νόμων. Ενίοτε το καθήκον ενυπάρχει στη φύση της υπηρεσίας και
εμμέσως προσδιορίζεται κατά περιεχόμενο, το οποίο δεσμεύει τον υπάλληλο με
συναφή υποχρέωση ενεργείας, εντός των προδιαγεγραμμένων ορίων, ή παραλείψεως,
οσάκις απαγορεύεται πάσα περαιτέρω ενέργεια, η υλοποίηση της οποίας
αντιστρατεύεται τα σαφώς προσδιορισμένα καθήκοντα. Η ιδιότητα του υπαλλήλου δεν
απαιτείται να είναι φύσεως διαρκούς, αφού αρκεί και η προσωρινή ανάθεση, αρκεί
μόνον ότι λαμβάνει χώραν άσκηση ανατεθειμένων καθηκόντων λειτουργικώς
συνυφασμένων προς την φύση της υπηρεσίας, η δε ενέργεια του υπαλλήλου να είναι
συνέπεια της κατά το νόμο ασκήσεως της δραστηριότητας, ως περιεχόμενο του
καθήκοντος του ανατεθέντος και αποδεκτού γενομένου. Ως υπάλληλος θεωρείται και ο
δημοτικός σύμβουλος, νομίμως εκλεγείς ως μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου και
μετέχων στις συνεδριάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου. Ως καθήκον, η παράβαση του
οποίου καθιστά αξιόποινη τη συμπεριφορά του υπαλλήλου, δεν νοείται οποιοδήποτε
υπαλληλικό καθήκον, το οποίο προκύπτει από τον νόμο ή από διοικητική πράξη
κανονιστικού χαρακτήρα ή από ιδιαίτερες οδηγίες της προϊσταμένης αρχής ή από τη
φύση της υπηρεσίας και αναφέρεται στη γενική συμπεριφορά κάποιου ως υπαλλήλου,
αλλά μόνο το καθήκον εκείνο που συνδέεται με την άσκηση συγκεκριμένης
υπηρεσιακής δραστηριότητας στο πλαίσιο της καθ’ ύλην και κατά τόπον
αρμοδιότητας του υπαλλήλου, εκείνο δηλαδή που ανάγεται στην εκτέλεση του
ανατεθειμένου σ’ αυτόν υπηρεσιακού έργου. Ως εκ τούτου, αξιόποινο χαρακτήρα,
κατά το άρθρο 259 ΠΚ, ενέχουν μόνον οι παραβάσεις συγκεκριμένων υπηρεσιακών
καθηκόντων κατά την άσκηση υπηρεσιακής δραστηριότητας.