Μεσάνυχτα 7-2-2021. Οι ταυτόχρονες φωτιές στα δύο διυλιστήρια και πιο αριστερά ο καπνός από το φλεγόμενο ΚΥΤ. Φωτό Αποστόλης Βενέτης.

Για χιλιάδες ανθρώπους η χτεσινοβραδινή πυρκαγιά στο ΚΥΤ Κουμουνδούρου δεν ήταν απλώς μια ώρα χωρίς ρεύμα, αλλά πολλές ώρες τρόμου και πανικού. Σε πρώτη εντύπωση, από την Ελευσίνα η εικόνα της φωτιάς στο ΚΥΤ έμοιαζε να προέρχεται από τα διυλιστήρια Ασπροπύργου, που βρίσκονται σε απόσταση αναπνοής. Το πράγμα όμως είχε και συνέχεια.

Η πυρκαγιά στο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης στα Νεόκτιστα και η διακοπή ρεύματος συνοδεύτηκε ταυτόχρονες από μεγάλες φωτιές στους πυρσούς των ΕΛΠΕ Ασπροπύργου και Ελευσίνας, για εκτόνωση μέσω φλόγας λόγω πτώσης τάσης, όπως λέχθηκε αργότερα. Οι ταυτόχρονες φωτιές φαίνονται καθαρά στην πρώτη φωτογραφία. Ταυτόχρονα ακούστηκαν κρότοι σαν εκρήξεις. Το πιο εφιαλτικό ήταν ότι ήχησαν οι σειρήνες των εγκαταστάσεων της πρώην ΠΕΤΡΟΛΑ, που βρίσκεται σχεδόν μέσα στην πόλη της Ελευσίνας. Όλα αυτά έσπειραν τον πανικό για επικείμενη έκρηξη στα διυλιστήρια και πολλοί κατέφυγαν στα γύρω βουνά. “Όσοι μένουμε κοντά στα ΕΛΠΕ Ελευσίνας ζήσαμε τον απόλυτο τρόμο”, γράφει μια γυναίκα στο fb.

Δείτε ένα χαρακτηριστικό βίντεο εδώ: https://www.facebook.com/100010928208062/videos/1321129888261272

Η κατάσταση κλιμακώθηκε ως εξής: Ο φόβος μεταδόθηκε από σπίτι σε σπίτι, αφού πολύς κόσμος είχε βγει στα μπαλκόνια. Σε διάφορες αναρτήσεις στα κοινωνικά δίκτυα αναφέρεται ότι αυτοκίνητα περνούσαν φωνάζοντας να εκκενωθούν τα σπίτια γιατί θα γίνει έκρηξη. Άλλοι καλούσαν στα ΕΛΠΕ δικούς τους ανθρωπους αλλά τους έλεγαν “να κλείσουν γιατί τρέχουν”. Έτσι πολλοί πήραν τα παιδιά τους και κουβέρτες, μπήκαν στα αυτοκίνητα και έφυγαν για Αγία Σωτήρα ή Δερβενοχώρια.

Το πρωί βρήκε πάρα πολλούς ξάγρυπνους, αρκετούς μακριά από τα σπίτια τους. Επίσημη και έγκαιρη ενημέρωση για να καθησυχαστεί ο πανικός δεν υπήρξε ούτε από την πλευρά της Πολιτικής Προστασίας ούτε από τα ΕΛΠΕ ούτε από τον Δήμο.

“Εχθές το βράδυ που όλοι τρέχαμε πανικόβλητοι ούτε ένας αστυνομικός δεν φύλαγε τον κορωνοϊό. Ούτε ένας να μας ενημερώσει και να μας βοηθήσει”, έγραψε στο σχόλιό της μία άλλη κάτοικος Ελευσίνας.

“Χιλιάδες κυβικά επιπλέον ρύπων απελευθερώθηκαν στην ατμόσφαιρά μας και ο ΦΟΒΟΣ, ο ρύπος της ψυχής, κυρίευσε τον τόπο μας… Αυτή είναι η διαφορά! Τι δεν καταλαβαίνετε κ. Χρυσοχοΐδη; Φοβηθήκατε μήπως εκεί που μένετε ή αναπνέετε;”, έγραψε ένας άλλος.

Μ.Χ.

Ακολουθεί μία τεχνική ανάλυση του χτεσινού συμβάντος στους πυρσούς των δύο διυλιστηρίων:

Ιωάννης Παναγιωτούλιας

Λίγα λόγια που αφορούν στη “Χθεσινή Διακοπή ρεύματος, Ρύπανση του Περιβάλλοντος και Ατυχήματα Μεγάλης Έκτασης”

Αναπόσπαστο κομμάτι στα Διαλυστήρια Πετρελαίου, αποτελούν οι λεγόμενες μονάδες μετάκαυσης (ή πυρσοί, ή φωτοβολίδες, ή flares). Οι μονάδες αυτές αποτελούν τις σημαντικότερες διατάξεις ασφαλείας ενός διυλιστηρίου και είναι σχεδιασμένες με σκοπό τον καθαρισμό των απαερίων (μέσω καύσης) από εύφλεκτους υδρογονάνθρακες. Οι υδρογονάνθρακες αυτοί απελευθερώνονται από τις διάφορες βαλβίδες εκτόνωσης της πίεσης και εκτοξεύονται μέσω σωληνωτών συστημάτων στους πυρσούς (κάθετες ανυψωμένες φλόγες), κάτω από διάφορες συνθήκες όπως: κανονικής λειτουργίας, συντηρήσεις, σταματήματα, ξεκινήματα, διαταραχές λειτουργίας, διακοπές ρεύματος και άλλες καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης. Για να διατηρηθεί το σύστημα των πυρσών λειτουργικό, μια μικρή ποσότητα υδρογονανθράκων καίγεται συνεχώς, έτσι ώστε το σύστημα να είναι πάντα έτοιμο για τον πρωταρχικό σκοπό του, ως σύστημα ασφαλείας.

Χθες λόγω της διακοπής ρεύματος, που προκλήθηκε από φωτιά στους μετασχηματιστές του ΚέντρουΥπερ-υψηλής Τάσης του ΑΔΜΗΕ, στην περιοχή του Ασπροπύργου, προκλήθηκαν αλυσιδωτά: διακοπή στην παραγωγική διαδικασία του διυλιστηρίου (ΕΛΠΕ – Ελευσίνας), ενεργοποίηση των διατάξεων ασφάλειας (σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προδιαγραφές του διυλιστηρίου) και διοχέτευση τεράστιου όγκου υδρογονανθράκων με υψηλή ταχύτητα στους πυρσούς.

Κύριος στόχος των πυρσών είναι να μετατραπούν οι υδρογονάνθρακες, μέσω της καύσης στην ασφαλέστερη μορφή τους, δίνοντας τα πλέον επιθυμητά προϊόντα όπως διοξείδιο του άνθρακα (CO2) και νερό (H20). Εντούτοις, επειδή η αποτελεσματικότητα της καύσης εξαρτάται από διάφορους παράγοντες μεταξύ των οποίων: η ταχύτητα του ανέμου, η ταχύτητα εξόδου της στοίβας, οι στοιχειομετρικές αναλογίες ανάμιξης και η σύνθεση των καυσαερίων, σπάνια επιτυγχάνεται η επίτευξη πλήρους καύσης. Έτσι η μειωμένη αποτελεσματικότητα πρέπει να θεωρείται ως κανόνας σε οποιαδήποτε λειτουργία με καύση και ειδικότερα σε καταστάσεις εκτάκτου ανάγκης όπως η χθεσινή. Πολλές μελέτες έχουν δείξει πως οι πυρσοί έχουν εξαιρετικά μεταβλητές αποδόσεις που κυμαίνονται μεταξύ 62 – 99%.

Σύμφωνα με τα παραπάνω εάν για οποιοδήποτε λόγο έχουμε μειωμένη απόδοση καύσης, τότε παρατηρείται αύξηση των εκπομπών οι οποίες συνίστανται από άκαυστα συστατικά καυσίμων (π.χ. πτητικές οργανικές ενώσεις, πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες, μεθάνιο, προπάνιο, κ.τ.λ.), υποπροϊόντα της διαδικασίας καύσης (π.χ. αιθάλη, εν μέρει καύσιμα, CO, CO2, NOx) και οξείδια του θείου (π.χ. SO2). Γενικά μέσα από διάφορες μελέτες έχουν διαπιστωθεί πάνω από 250 ταυτοποιημένες τοξίνες (τοξικό νέφος) οι οποίες απελευθερώνονται κατά την διάρκεια της καύσης και οι οποίες προκαλούν επιβλαβείς επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και τα οικοσυστήματα.

Έτσι το χθεσινό τοξικό νέφος στην περιοχή μας δεν προκλήθηκε μόνο από τη φωτιά στους μετασχηματιστές του Κέντρου Υπερ-υψηλής Τάσης του ΑΔΜΗΕ στον Ασπρόπυργο, αλλά και από την διοχέτευση τεράστιου όγκου υδρογονανθράκων με υψηλή ταχύτητα στους πυρσούς του διυλιστηρίου, λόγω εκτάκτου ανάγκης.

Το χθεσινό συμβάν μέσα από τον πανικό, την αναστάτωση και την παραπληροφόρηση που προκάλεσε, δείχνει την ανάγκη για αλλαγή πλεύσης στη Διαχείριση του θέματος, που αφορά τόσο στη Ρύπανση του Περιβάλλοντος αλλά και στους Κινδύνους από Τεχνολογικά Ατυχήματα Μεγάλης Έκτασης. Σκοπός της Διαχείρισης είναι η αναζήτηση όλων των εργαλείων – Θεσμικών (Νομοθεσίες, Οδηγίες, Κανονισμοί), Οικονομικών (κίνητρα, αντικίνητρα), Τεχνολογικών (υιοθέτηση Βέλτιστων Διαθέσιμων Τεχνολογιών και Τεχνικών), Κοινωνικών (ευαισθητοποίηση και ενημέρωση κοινού), αλλά και των καλών πρακτικών (εκμοντερνισμός σχεδίων, σεναρίων και ασκήσεων ετοιμότητας εκτάκτου ανάγκης) τα οποία είναι απαραίτητα για τη βελτιστοποίηση του θέματος. Το τελευταίο καθιστά επιτακτική την άμεση σύγκλιση των ειδικών για συζήτηση του θέματος όχι μόνο σε Τοπικό αλλά σε Περιφερειακό και Εθνικό Επίπεδο.