Νέοι των Πολιτών σε Δράση Χαϊδαρίου: “Η εποχή της αποχής – Η απάθεια δεν είναι λύση”

 

Με τις αυτοδιοικητικές αλλά και τις ευρωεκλογές να πλησιάζουν, ένα ζήτημα που έρχεται ξανά στην επιφάνεια και απασχολεί την δημόσια σφαίρα είναι εκείνο της αποχής.

γράφουν οι  Χριστίνα Μπαρού, Άλκηστις Βίτσα, Αλέξανδρος Γερολυμάτος    μέλη της νεολαίας των Πολιτών σε Δράση Χαϊδαρίου

Η συζήτηση επικεντρώνεται στην πραγματική, στην συνειδητή αποχή. Δεδομένου ότι η μη ανανέωση των εκλογικών καταλόγων και η δυσκολία μεταφοράς στον τόπο άσκησης του εκλογικού δικαιώματος μπορούν να οδηγήσουν σε λανθασμένα συμπεράσματα. Μάλιστα είναι σημαντικό να θυμόμαστε πως φέτος είναι η πρώτη φορά που νέοι και νέες 17 ετών έχουν δικαίωμα ψήφου, σε μια προσπάθεια ηλικιακής ανανέωσης του εκλογικού σώματος.

Αυξάνεται η αποχή

Η Ελλάδα, πριν την κρίση, χαρακτηριζόταν από σχετικά υψηλά ποσοστά εκλογικής συμμετοχής, που κυμαινόταν γύρω στο 75%. Στις εκλογές του 2009 το ποσοστό εκλογικής συμμετοχής ήταν 70,9%. Θα περίμενε κανείς σε μια συνειδητοποιημένη κοινωνία, όπου οι πολίτες αγωνιούν για το μέλλον τους, αυτά τα ποσοστά εκλογικής συμμετοχής να διατηρούνταν ή και να ενισχύονταν ακόμα μετά το ξέσπασμα της κρίσης.

Δυστυχώς συνέβη ακριβώς το αντίστροφο. Το 2012 η συμμετοχή στις εκλογές έπεσε στο 62,5%, ενώ στις τελευταίες εκλογές τον Σεπτέμβριο του 2015 η συμμετοχή έφτασε σε ιστορικά χαμηλά αγγίζοντας το 56,2%. Από τις ποιοτικές αναλύσεις φαίνεται πως οι νέοι πολίτες απείχαν σε μεγάλο βαθμό.

Την ίδια περίοδο, στην επίσης δοκιμαζόμενη από την κρίση Ισπανία, τα ποσοστά εκλογικής συμμετοχής, μετά από μια μικρή κάμψη το 2011, όπου έπεσαν στο 68,9%, επανήλθαν στις εκλογές του 2015 στο 73,2%. Αντίστοιχα, στην Ιταλία τα ποσοστά συμμετοχής στις εκλογές ήταν 75,2% το 2013 και 72,9% στις περσινές εκλογές του 2018. Γιατί σε καθοριστικές στιγμές για την χώρα μας και την χάραξη του μέλλοντός μας ως κοινωνία, φτάνουμε σε ποσοστά αποχής της τάξεως του 44%;

Οι αιτίες της αντιπολιτικής στάσης

Σίγουρα μια πλήρης ανάλυση εκλογικής συμπεριφοράς δεν μπορεί να αποτυπωθεί σε ένα και μόνο άρθρο. Μπορούμε όμως να αναφερθούμε σε ορισμένους κρίσιμους παράγοντες.

  • Ο πολιτικός κυνισμός απέναντι σχεδόν όλους τους θεσμούς που επέφερε η κρίση αποτελεί ένα σημαντικό παράγοντα.
  • Η απαξίωση των κομμάτων. Αντιλήψεις του τύπου «όλοι το ίδιο είναι» και η άνοδος μιας αντιπολιτικής στάσης απέναντι στο πολιτικό σύστημα, είναι φαινόμενα που φαίνεται να απομακρύνουν τους πολίτες από τις κάλπες.
  • Αξίζει να σημειώσουμε τον φανατισμό και το «πολιτικό μπούλινγκ», που ασκούνταν ειδικά τα πρώτα χρόνια της κρίσης από αρκετές ομάδες και κόμματα.
  • Ειδικά οι νέοι όμως, τα τελευταία χρόνια ανέπτυξαν μια αποστροφή για τα κοινά. Χρεώνουν στο πολιτικό σύστημα αδιαφορία χάραξης πολιτικών γι’ αυτή την κοινωνική μερίδα.

Η αποχή δεν είναι λύση

Το ζήτημα όμως είναι πως δεν έχει σημασία εάν ασχολείται κανείς με την πολιτική ή όχι, αφού εκείνη ασχολείται σίγουρα μαζί του. Οφείλουμε λοιπόν να κατανοήσουμε ότι η αποχή δεν είναι λύση.

Η εκλογική αποχή και η απάθεια, ειδικά σε περιόδους κρίσης, λειτουργεί ως όχημα για τον φασισμό, μειώνει το δημόσιο διάλογο και παρέχει χαμηλή νομιμοποίηση στο πολιτικό σύστημα. Αποχή δεν σημαίνει αποποίηση ευθυνών. Απέχοντας από τις εκλογές, φέρουμε ευθύνη για τις συνέπειες ενός εκλογικού αποτελέσματος όσο η οποιαδήποτε ψήφος. Πόσο μάλλον όταν αυτές διεξάγονται με το σύστημα της απλής αναλογικής, ενισχύοντας την αντιπροσωπευτικότητα της κάθε ψήφου.

Να είμαστε ενεργοί

Αν θέλουμε να είμαστε πολίτες και όχι ένας καθοδηγούμενος λαός, πρέπει να συμμετέχουμε. Να είμαστε ενεργοί. Όχι μόνο ψηφίζοντας περιοδικά στις εκλογές, αλλά συμμετέχοντας στις διάφορες πολιτικές διαδικασίες και ενδιάμεσα αυτών. Σε πολλούς έχει περάσει η αντίληψη ότι η συμμετοχή τους στη δημόσια σφαίρα δεν μπορεί να αλλάξει τίποτα. Ότι δεν μπορούν να ασκήσουν επιρροή στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων. Η ιστορία αποδεικνύει το αντίθετο. Οι ενεργοί πολίτες σε μια δημοκρατία μπορούν να αλλάξουν τα πάντα.